![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/opiauteur-TONGERLOO-Michelle-van.jpg\"\/)
<\/p>\nHet is een van de laatste vakantiedagen. Ik sta met mijn kinderen in een speelgoedwinkel wanneer mijn telefoon gaat. Politie.<\/p>\n
\u201eSorry dat ik bel, het is weekend,\u201d zegt de agent, \u201emaar ik weet niet meer wat ik moet doen.\u201d Ik ken hem al langer \u2013 hij belt nooit zomaar. \u201eGeen probleem\u201d, zeg ik dan ook.\u00a0<\/p>\n
Op het bureau zit een vrouw met een zoontje van vier. Dakloos. Terwijl andere agenten eten voor het jonge gezin haalden, probeerde hij opvang te regelen, zonder enig resultaat. De crisisopvang helpt alleen bij psychische nood. Jeugdzorg komt pas in actie als het kind bij de moeder wordt weggehaald. De gemeente is dicht, want het is zondag.\u00a0<\/p>\n
Maar problemen kennen geen weekend.<\/p>\n
<\/p>\n
Michelle van Tongerloo is huis- en straatarts in Rotterdam.<\/p>\n
Terwijl de agent doorpraat, voel ik dat hij in het bekende moeras terecht is gekomen. Ook ik verkeerde vaker in deze bureaucratische modderlaag<\/a> als ik onderdak probeerde te regelen voor dakloze mensen. Je komt er niet meer uit. Dus zeg ik: \u201eIk regel het.\u201d Ik stuur mijn zoon met zijn lego naar de kassa, vraag de agent haar gegevens te whatsappen en regel een hotelkamer.<\/p>\n Die avond stuurt de agent een foto. De jongen ligt onder dikke dekens naar de Rotterdamse straten te kijken met een knuffelbeertje in zijn hand dat hij van de politieagent kreeg. Veilig. Wat is helpen toch krankzinnig simpel, denk ik dan.<\/p>\n Het heeft even geduurd voordat ik doorhad dat ik zelf moest ingrijpen. Als straatarts in de Pauluskerk, een diaconaal centrum in hartje Rotterdam, liet ik jarenlang zieke mensen de straat weer opstrompelen. Onverzekerd? Geen toegang tot het ziekenhuis. Geen regiobinding? Geen opvang. Geen wijk? Geen hulp. Iedere keer weer kwamen mijn pati\u00ebnten vast te zitten in de kieren die we zelf hadden gemaakt.<\/p>\n En die kieren werden snel gaten.\u00a0<\/p>\n Toen ik in 2017 begon in de kerk zag ik bijna alleen maar ongedocumenteerde mensen. Door een restrictief vreemdelingenbeleid worden zij volledig van onze maatschappij buitengesloten. Rond 2019 kwamen daar de arbeidsmigranten uit Oost-Europa bij, omdat het door wetswijzigingen makkelijk was geworden om hen in Nederland te laten werken. Ze werken vaak onderbetaald onder kwetsbare contracten met een gekoppelde werk- en slaapplek. Na baanverlies volgt dus ook snel de straat.<\/p>\n Rond 2021 zag ik opeens weer een nieuwe groep op mijn spreekuur verschijnen: dakloze Rotterdammers met ernstige psychische problemen. Ggz-instellingen draaien verlies op pati\u00ebnten met complexe psychiatrie, dus werden plekken voor hen wegbezuinigd. Bij gebrek aan hulp belandden ook zij op straat en begon ik dus zo goed of vooral zo kwaad mogelijk mensen in bijvoorbeeld diepe verslavingen of met een TBS-achtergrond te behandelen.<\/p>\n Niet behandelen is duur <\/p>\n Als \u2018kanarie in de kolenmijn\u2019 zag ik al deze verschuivingen binnen een paar jaar op mijn spreekuur plaatsvinden, want in tegenstelling tot systeemdeuren staan kerkdeuren altijd open. Kom maar, zei onze dominee. Als God je al een identiteit heeft gegeven, waarom zijn al die papiertjes \u2013 paspoorten, registratiebewijzen \u2013 dan zo belangrijk? Ik had geen antwoord op zijn vraag. Niemand, eigenlijk. Maar er was altijd wel een zelfopgestelde regel in een organisatie die zorgweigering kon rechtvaardigen.<\/p>\n Protocollen zijn fictie waarmee we de werkelijkheid zijn gaan verwarren. Tot de werkelijkheid terugslaat.<\/p>\n Dus die Poolse man die met een onbehandelde tekenbeet meerdere keren werd weggestuurd, lag uiteindelijk op de IC. Zijn spieren zo opgezwollen dat de bloedtoevoer naar zijn arm stopte. De rekening? Tien- tot honderdduizenden euro\u2019s.\u00a0<\/p>\n Dat is de prijs van tegengestelde geneeskunde. Kwetsbaar gemaakte mensen verdienen onze beste zorg, maar ontvangen deze in praktijk niet of onvoldoende. Kostbaar, onlogisch en inhumaan, begon ik steeds meer in te zien.\u00a0<\/p>\n Iedereen verricht zijn taak in het systeem en niemand is verantwoordelijk voor het eindresultaat, namelijk; is de hulpzoeker daadwerkelijk geholpen?<\/p>\n<\/blockquote>\n Ik besloot dat mijn spreekkamer geen afvoerputje van beleid meer mocht zijn. Als het systeem mij weigerde, voerde ik mijn eigen systeem in. Het begon met kleine dingen. Ik printte \u2018illegaliteitsbewijzen\u2019 \u00a0voor pati\u00ebnten als ziekenhuizen daar om vroegen. Die bewijzen bestaan natuurlijk niet, maar dat bleek helemaal niet relevant. Ziekenhuizen moesten zich indekken omdat de regeling voor zorg aan illegalen (Regeling onverzekerbare vreemdelingen<\/a>) fraudegevoelig is. Dus stempeltje erop, einde discussie.<\/p>\n Ik schoof protocollen aan de kant\u00a0en begon mijn eigen tijd, geld, en telefoonnummer te geven. Geen pati\u00ebnt misbruikte dat vertrouwen.<\/p>\n Toen mijn eigen systeem best goed leek te werken, wilde ik meer en besloot ik geld te gaan vragen aan particulieren. Nederland was verrassend gul voor mensen die vaak worden weggezet als lastig, leugenachtig of lui. Zo ontstond stichting Lekker Geven, een platform waarmee we snel groeiden en dat huisvesting organiseerde, overnachtingen, schuldsanering, tandzorg, medische zorg, vakanties, leefgeld voor ongedocumenteerden, en nog veel meer.<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Weer een nieuwe groep dakloos<\/p>\n En dat bleek hard nodig, want rond 2023 stapte wederom een nieuwe groep de kerk binnen. Mensen met wie niks mis is. Leven in Nederland werd als gevolg van de energiecrisis rap duurder en betaalbare huisvesting nam in hetzelfde tempo af. Dus belandden doodgewone mensen, bijvoorbeeld na baanverlies of een scheiding op straat- zoals de moeder die ik in de opening van dit stuk beschreef.<\/p>\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/141125OPI_2022942082_.jpg\")
Foto Jeffrey Grouwstra<\/p>\n