{"id":59665,"date":"2025-11-19T12:27:15","date_gmt":"2025-11-19T12:27:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/59665\/"},"modified":"2025-11-19T12:27:15","modified_gmt":"2025-11-19T12:27:15","slug":"ik-verwijt-mezelf-dat-ik-een-lafaard-ben-deze-oekraiense-man-verstopt-zich-thuis-uit-vrees-voor-mobilisatie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/59665\/","title":{"rendered":"\u2018Ik\u00a0verwijt mezelf dat ik een lafaard ben.\u2019 Deze Oekra\u00efense man verstopt zich thuis, uit vrees voor mobilisatie"},"content":{"rendered":"

dat er niet genoeg mensen aan het front zijn.\u00a0Dat mobilisatie noodzakelijk is. En dat zijn vrienden, zijn oud-klasgenoten, allemaal betrokken zijn bij het leger. Dat ze aan het front zitten. Maar in 2022\u00a0moest hij aan zichzelf\u00a0toegeven\u00a0dat hij te\u00a0bang is om gewond te raken.\u00a0\u00a0<\/p>\n

Op de bank, in een West-Oekra\u00efense stad, zit Hij is een van de mannen die de dienstplicht wil ontlopen. Niet door te vluchten. Om mobilisatiebrigades te vermijden,\u00a0komt\u00a0hij\u00a0al bijna drie jaar\u00a0nauwelijks\u00a0zijn appartement uit. Eens per maand\u00a0rijden\u00a0zijn\u00a0gepensioneerde vader en\u00a0moeder uit een andere stad\u00a0naar hem toe voor visite.\u00a0Om de eenzaamheid te\u00a0verdrijven.\u00a0\u00a0<\/p>\n

Zijn boodschappen worden aan huis bezorgd\u00a0\u2013 als IT\u2019er\u00a0werkt hij op de computer in de hoek van de\u00a0woonkamer voor een buitenlands bedrijf.\u00a0Door de muren klinkt\u00a0een\u00a0mannenstem\u00a0uit een\u00a0naburig\u00a0appartement.\u00a0\u201eIk\u00a0ken\u00a0de namen van mijn buurkinderen,\u00a0niet omdat ik ze heb ontmoet, maar omdat ik hun vader ze hoor roepen.\u201d\u00a0<\/p>\n

Dienstplicht van 25 tot 60 jaar<\/p>\n

De dienstplichtige leeftijd in Oekra\u00efne is van 25 tot 60 jaar. Alle Oekra\u00efense mannen moeten zich na hun achttiende registreren bij de strijdkrachten. Tijdens de oorlog zijn ze verplicht hun gegevens actueel te houden en jaarlijks een medische keuring te doorlopen.<\/p>\n

Oekra\u00efense mannen in de leeftijdscategorie 23 tot 60 mogen het land niet uit, tenzij zij hiervoor expliciet toestemming hebben.\u00a0<\/p>\n

Meer<\/p>\n

Van januari 2022 tot september 2025 begon het Oekra\u00efense openbaar ministerie ruim 19.000 procedures wegens ontduiking van mobilisatie. Het leidde tot nu toe tot bijna 2.500 vonnissen.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

Er zijn vele uitzonderingsregels op de mobilisatie. Een man kan fysiek of mentaal ongeschikt worden bevonden, drie of meer kinderen hebben, enige ouder zijn, \u00e9\u00e9n kind met een handicap hebben of zorg dragen voor een echtgenote. Verder genieten bepaalde werknemers \u2018bescherming\u2019 tegen mobilisatie, zoals bij de kritieke infrastructuur, spoorwegen of medewerkers van cruciale economische sectoren.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

A. verstopt\u00a0zich\u00a0voor de oorlog,\u00a0maar hij\u00a0kan niet ontsnappen\u00a0aan zijn\u00a0gedachten.\u00a0\u201eIk ben compleet geobsedeerd door\u00a0de Telegram-kanalen van de militairen. Ik twijfel constant aan mezelf, ik\u00a0verwijt mezelf dat ik een lafaard ben. Deze innerlijke leegte compenseer ik met donaties. Ik denk dat ik veel doneer, zo\u2019n 20 procent van mijn inkomen.\u00a0Maar ik weet wie de helden zijn en wie\u2026 ik in vergelijking ben.\u201d\u00a0<\/p>\n

Militaire rekrutering<\/p>\n

Lijfsbehoud drijft hem.\u00a0\u201eIk zag allemaal foto\u2019s van gehandicapte mensen. Het ergst vond ik een artikel over landsverdedigers met hersenschade. Een man die medische zorg kreeg in Spanje \u2013 een foto van hem en zijn vader die zat te huilen. Ik dacht aan mijn ouders, die de oorlog nu al nauwelijks kunnen dragen.\u00a0Al die mannen\u00a0zijn helden. En hun levens zijn gebroken.\u201d<\/p>\n

<\/p>\n

\n\t\t\t\tLees ook\n\t\t\t<\/p>\n

Sinds Bachmoet heeft hij niets meer gezien. Maar zijn hoofd zit nog vol beelden<\/p>\n

\"Andrii
\n<\/a><\/p>\n

Sinds 2023 zijn er niet genoeg vrijwillige aanmeldingen meer bij de Oekra\u00efense strijdkrachten en worden veel mannen gemobiliseerd. Mettertijd paste A. zijn gedrag beetje bij beetje aan. Checkpoints staan vaak bij bruggen, toegangswegen, stations. Mobilisatieteams bestaan uit twee militairen en twee politieagenten. Zijn ouderlijk huis, in een andere provincie, bezocht hij al twee\u00ebnhalf jaar niet meer.<\/p>\n

Een jaar geleden permitteerde hij zich nog wel om zo nu en dan in een caf\u00e9 in de buurt een kopje espresso te gaan drinken. Tot hij op straat\u00a0staande werd gehouden\u00a0door de militaire rekrutering.\u00a0<\/p>\n

\u201eZe benaderden me van achteren. Plots stapten\u00a0ze voor me\u00a0en zeiden:\u00a0\u2018Territoriaal centrum voor rekrutering, laat je documenten zien\u2019. Op dat moment flitsten de beelden van gewonden door mijn hoofd. Huilende moeders\u00a0boven\u00a0grafkisten. Krijgsgevangenen van wie de testikels zijn afgesneden.\u00a0Als een bliksemschicht\u00a0schoot\u00a0door mijn gedachten: dit\u00a0mag\u00a0je niet laten gebeuren.\u201d\u00a0\u00a0<\/p>\n

A. rende weg.\u00a0\u201eZe deden niet veel moeite\u00a0om me te vangen.\u201d\u00a0\u00a0<\/p>\n

\u201eIk wist dat ik de juiste beslissing had genomen, maar van veel andere kanten bekeken heb ik me als een lafaard gedragen.\u00a0Ik stel me voor hoe ik na de oorlog in contact kom met veteranen. Wat ik zal zeggen als ze\u00a0vragen waarom ik niet in de loopgraven ben geweest.\u201d<\/p>\n

Online therapie<\/p>\n

De 36-jarige\u00a0A. heeft\u00a0online psychotherapie. Zijn psycholoog\u00a0adviseert\u00a0hem om voor zijn mentale welzijn te stoppen met het nieuws te volgen.\u00a0\u201eHij zegt: blijf gewoon rustig, koppel jezelf\u00a0af\u00a0en focus op iets positiefs.\u00a0Eerlijk gezegd raadde hij me aan een puppy te kopen. Maar met mijn status kan ik niet naar buiten om een hond uit te laten.\u201d\u00a0<\/p>\n

A.\u2019s \u2018status\u2019\u00a0houdt in dat hij van de gevechtsleeftijd is, en fysiek\u00a0waarschijnlijk\u00a0gezond\u00a0genoeg\u00a0is\u00a0om te vechten. Al heeft hij de keuring\u00a0bij de Medische Commissie\u00a0nooit doorlopen. Oekra\u00efense mannen moeten verplicht de app\u00a0Reserv+ op hun telefoon hebben staan. A. heeft die app op advies van een advocaat gedownload.\u00a0In zijn app staat als enige\u00a0document\u00a0de militaire registratie die A. op zijn achttiende op school heeft gedaan.<\/p>\n

\n

Ik stel me voor wat ik na de oorlog zal zeggen als ze\u00a0vragen waarom ik niet in de loopgraven ben geweest<\/p>\n

A.
\nIT-specialist die de dienstplicht ontloopt<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u201eIk heb er veel sessies over gehad met mijn psycholoog en hij legde me uit dat het normaal is dat ik deze angst heb.\u201d Het gesprek met NRC voert A. in het Engels, dat hij goed beheerst. Voor de volgende woorden pakt hij toch zijn telefoon met Google Translate erbij,\u00a0om 100 procent zeker te weten dat hij de juiste woorden zegt.<\/p>\n

Trefzeker leest\u00a0hij voor van zijn scherm: \u201eMaar\u00a0ik geloof dat ik een afhaker ben, een achterbakse man, een lafaard. Ik ben niet zo\u2019n geharde vent. Ik voel voortdurende twijfel en zelfverwijt.\u201d\u00a0Een psychiater schreef pillen voor, antidepressiva, \u201edaardoor kan ik soms weer lachen\u201d, zegt A. \u00a0<\/p>\n

\"A.,<\/p>\n

A., een 36-jarige IT-programmeur, bekijkt op het scherm van zijn thuisbioscoop beelden van vechtende soldaten. <\/p>\n

Foto Kostyantyn Chernichkin<\/p>\n

Zoom in<\/p>\n

Bijna al zijn vrienden zitten aan het front. Behalve degenen die in de essenti\u00eble infrastructuur werken\u00a0en daarom zijn vrijgesteld. Soms komen die op bezoek om een film te kijken. A. heeft een beamer en een groot scherm in zijn woonkamer.\u00a0\u00a0<\/p>\n

\u201eIk voel geen groepsdruk van mijn vrienden bij het leger. Ze zijn vrij begripvol.\u00a0Ze zijn zich bewust van de situatie. Sommige zijn alweer veteraan \u2013 en zeggen: als je je gezondheid wil\u00a0behouden, je fysieke en mentale gezondheid, moet je je verstoppen.\u201d\u00a0<\/p>\n

Dagelijks schept A. lucht op de binnenplaats van zijn flatgebouw. Alleen een kapper- of doktersbezoek brengt hem nog daarbuiten. Voor de kapper bestelt hij een taxi. Als hij naar een arts moet, vraagt hij een vriend met vrijstelling van het leger hem te brengen, en vooraf de route naar de kliniek langs te gaan om te controleren of er geen mobilisatieteams staan.<\/p>\n

Blauwe lichtjes<\/p>\n

Op tafel staat een bordje koekjes met cr\u00e8me van gecondenseerde melk.\u00a0Het is al donker\u00a0buiten\u00a0als er blauwe lichtjes\u00a0A.\u2019s woonkamer in schijnen. Hij steekt zijn hand op om een pauze in het gesprek in te lassen.\u00a0\u201eLichten\u201d, zegt hij zachtjes. Een politiebusje van een mobiele mobilisatiebrigade rijdt door zijn straat.\u00a0<\/p>\n

\u201eHet is een favoriete\u00a0patrouilleroute\u00a0voor ze.\u201d A. wijst\u00a0uit het raam\u00a0naar een fastfoodrestaurant dat populair is bij jonge mannen.\u00a0De dienst mobiliseert\u00a0hoofdzakelijk buiten, tenzij ze een\u00a0opdracht\u00a0hebben gekregen en specifiek naar iemand op zoek zijn.<\/p>\n

Vluchtend voor deelname aan de oorlog staken tienduizenden Oekra\u00efense mannen\u00a0stiekem en illegaal de grens\u00a0over naar Europa. Tientallen kwamen\u00a0om het leven\u00a0door een gevaarlijke route te nemen, over de\u00a0rivieren\u00a0naar Moldavi\u00eb\u00a0en Roemeni\u00eb met hun sterke stroming,\u00a0of\u00a0over\u00a0de Karpaten naar de EU.\u00a0<\/p>\n

\n

Vluchten is extreem riskant en het is een enkeltje<\/p>\n<\/blockquote>\n

A. wil niet vluchten. \u201eHet is extreem riskant en het\u00a0is een enkeltje.\u201d Er staat tot drie jaar cel op. \u201eJe kunt niet meer terug daarna. Het zou een tragedie\u00a0zijn\u00a0voor mijn ouders\u00a0om elkaar nooit meer te zien. Zij\u00a0zijn hier geworteld. Mijn vader heeft niet eens een paspoort, zijn laatste reis was in de Sovjettijd, naar Georgi\u00eb.\u201d\u00a0\u00a0<\/p>\n

Een vriend\u00a0was\u00a0\u201egeobsedeerd met het idee\u201d,\u00a0zegt A. Hij stippelde zelf een route uit\u00a0over de\u00a0Dnjestr, las er boeken over\u00a0en zwom op een nacht in de kou\u00a0met een\u00a0wetsuit aan\u00a0naar de overkant.\u00a0\u201eZijn vrouw wachtte hem op aan de andere oever.\u201d\u00a0Moldavi\u00eb is beducht voor mensensmokkelaars. Maar mannen die zelf de grens oversteken en\u00a0dan asiel vragen, krijgen dat in de regel wel.\u00a0\u00a0<\/p>\n

\u201eIk zei tegen die vriend: besef je wel dat\u00a0het een enkeltje is? Hij zei:\u00a0van het leven krijg je er ook maar \u00e9\u00e9n.\u201d<\/p>\n

Geef cadeau<\/p>\n

Deel<\/p>\n

Mail de redactie<\/p>\n

\nNIEUW: Geef dit artikel cadeau
\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"dat er niet genoeg mensen aan het front zijn.\u00a0Dat mobilisatie noodzakelijk is. En dat zijn vrienden, zijn oud-klasgenoten,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":59666,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[39,40,48,43,44,34,35,41,42,46,47,49,45,32,33,50,36,37,38,67,64,65,66],"class_list":{"0":"post-59665","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-wereld","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-dutch","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-hoofdpunten","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-nederland","18":"tag-nederlanden","19":"tag-nederlands","20":"tag-netherlands","21":"tag-news","22":"tag-nieuws","23":"tag-nl","24":"tag-top-stories","25":"tag-topstories","26":"tag-voorpaginanieuws","27":"tag-wereld","28":"tag-world","29":"tag-world-news","30":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115576363186573055","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59665","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59665"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59665\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}