![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/201125BOE_2023469841_Ritter-Een-vrouw-in-de-poolnacht.jpg\"\/)
\nBekijk artikel in krant<\/p>\n
\nBekijk artikel in krant<\/p>\n
Christiane Ritter: Een vrouw in de poolnacht. Ingeleid door Annemie Struyf. Vert. Elly Schippers. (Eine Frau erlebt die Polarnacht) Querido Fosfor, 256 blz. \u20ac 25,99<\/p>\n
\u201eElke dag een spasertur, een wandeling, ook in poolnacht en stormen, dat is even belangrijk als eten en drinken. Altijd humor! [\u2026] Nooit bezorgd zijn! Dan zal het wel gaan.\u201d Dat zijn de adviezen die de 37-jarige Christiane Ritter krijgt van een oude Noor, op het moment dat ze in de zomer van 1934 aan land gaat op Spitsbergen, haar man achterna. Het is mistig en guur, en in de verte is \u201eeen kale, grijze, langgerekte kuststrook te ontwaren met daarop, als een heel kleine aangespoelde kist, iets wat onze hut moet zijn.\u201d Even twijfelt Ritter: had ze huis en haard in Oostenrijk wel halsoverkop moeten achterlaten? \u201eHet is een afschuwelijk oord, denk ik in stilte. Niets dan water, mist en regen; het benevelt de mensen tot ze hun verstand verliezen.\u201d Zo begint Een vrouw in de poolnacht, het recent heruitgegeven persoonlijke relaas van de Oostenrijkse schilderes en schrijfster Christiane Ritter (1897-2000), nu voorzien van prachtige, door haarzelf gemaakte aquarellen.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/201125BOE_2023469841_Kagge-De-Noordpool.jpg\"\/)
\nBekijk artikel in krant<\/p>\n
Erling Kagge: De Noordpool. Natuur, mythen en overleven op smeltend ijs. Vert. Maud Jenje. (Nordpolen. Natur, myter, eventyrlyst og smeltende is) De Bezige Bij, 429 blz. \u20ac 39,99<\/p>\n
Ondanks die ongunstige eerste indruk zet ze door: ze wil nu weleens zien door welk landschap haar man \u2013 een marineofficier, wetenschapper en parttime-pelsjager \u2013 al jarenlang zodanig bevangen is dat hij steeds maar niet terugkeert naar huis. Haar 7-jarige dochter heeft ze thuis achtergelaten bij haar moeder, en zelf is ze met tassen vol bagage (donzen dekens, schetsboeken, kruiken, tandpasta voor een heel jaar) ingescheept op een cruise richting Spitsbergen. Het kost wat overredingskracht om te zorgen dat ze daadwerkelijk op de plaats van bestemming komt \u00a0(\u201eNee, mevrouw, daar kunt u onmogelijk de hele winter blijven. Dat zou pure roekeloosheid zijn!\u201d), maar uiteindelijk arriveert ze dan toch op Gr\u00e5huken: de Grijze Hoek. Hier zal ze overwinteren, samen met haar echtgenoot \u00e9n een jonge Noor, Karl. De kachel is kapot, de aardappels bevriezen, maar langzaamaan vindt Ritter haar draai. Ze skiet, ze poetst, ze bakt en ze raakt ingesneeuwd in een arctische storm, terwijl haar man en Karl op jacht zijn.<\/p>\n
Gelukkig is ze niet het type om bij de pakken neer te zitten. Ze graaft zich door de sneeuw een weg naar buiten en hakt hout \u2013 het geweer altijd in de buurt voor het geval er een ijsbeer komt. Als ze de slaap niet kan vatten door het huilen van de wind denkt ze ter geruststelling aan haar kind. Dat zijn tegelijkertijd de enige momenten dat ze \u00fcberhaupt gewag maakt van haar dochter. Want zoveel ruimte als er is voor lyrische beschrijvingen van het landschap en filosofische overpeinzingen over de poolwinter, zo weinig laat ze los over haar persoonlijke zielenroerselen. Hoe voelt het weerzien met haar echtgenoot na al die tijd? Mist ze het thuisfront? Het blijft gissen in het duister van de poolnacht.<\/p>\n
Vleugje machismo<\/p>\n
Hoe dan ook waren zij en haar man niet de \u00e9nige poolreizigers die er zonder kind op uit trokken. Beroemde mannen als Fridtjof Nansen en Robert Peary lieten hun kroost zelfs voor meerdere jaren achter. En Robert Falcon Scott werd, op weg naar zijn noodlottige Antarctica-expeditie, vergezeld door zijn vrouw Kathleen Bruce \u2013 hun pasgeboren zoon Peter moest negen maanden wachten op de terugkeer van zijn moeder en zag zijn vader nooit meer terug.<\/p>\n
Peary, Nansen, Scott: al die grote namen duiken op in een \u00e1nder recent verschenen poolboek, De Noordpool. De hedendaagse Noorse ontdekkingsreiziger Erling Kagge bereikte als eerste in de geschiedenis de Noordpool, de Zuidpool \u00e9n de Mount Everest. In zijn huidige boek verweeft hij flarden van zijn eigen avonturen met verhalen over vroegere poolreizigers. Maar hoeveel interessante feiten hij ook deelt (bijvoorbeeld over de achttiende-eeuwse Brit John Franklin, die tijdens een van zijn expedities zijn eigen laarzen opat om te overleven), vergeleken bij Ritter blijft het een hervertelling van al bekende verhalen, een afstandelijk relaas met bij vlagen een vleugje machismo \u2013 hoofdstuktitels als \u2018Een feministisch icoon op de Noordpool\u2019 ten spijt. Heel soms biedt Kagge een inkijkje in de zachte kanten van poolreizigers (zo deelt hij de ontroerende liefdesgeschiedenis van de Zweedse Nils Strindberg, die deelnam aan een noordpoolexpeditie per luchtballon), maar meestal gaat het het over koppigheid en eerzucht.<\/p>\n
\u201eEen groot deel van de poolgeschiedenis gaat over mannen die niet willen leren van de ervaringen van hun voorgangers\u201d, schrijft Kagge, maar die zin had nog korter gekund: \u201eEen groot deel van de poolgeschiedenis gaat over mannen.\u201d Zoals hij zelf in het voorwoord ook al schrijft, is hij in zijn reizen gedreven door een behoefte aan erkenning, om \u201eiets extreems te doen\u201d. Dadendrang. Dat lees je eraan af \u2013 uit zijn verhalen blijkt zijn fascinatie voor de pool, het ontzag voor de elementen, maar diepe verbondenheid met het landschap of met anderen is niet voelbaar. \u201eDe meeste poolreizigers hebben een gespannen relatie met andere poolreizigers\u201d, merkt Kagge terloops op. \u201eMisschien is het natuurlijk. Je riskeert zoveel om je doel te bereiken, wat vaak gaat over ergens de eerste in zijn, en alle anderen die hetzelfde willen lijken een bedreiging.\u201d<\/p>\n
Bij Ritter speelt dat allemaal niet. Haar ging het niet om competitie, maar om simpelweg zijn. Wat haar boek zo bijzonder maakt is dat je als lezer m\u00e9t haar op Spitsbergen bent. Zo ontroerend schrijft ze over het vosje Mikkl, met wie ze vriendschap sluit, dat je net als zij doodsbang bent dat hij in een door haar man opgezette val zal eindigen. En met haar bewonder je ademloos het noorderlicht: \u201eAan de hemel staat een noorderlicht van een ongelooflijke intensiteit. Heldere stralenbundels schieten omlaag. Ze zien eruit als verlichte stangen van glas. Ze ontspringen op grote hoogte en lijken loodrecht op me neer te vallen. Ze worden steeds lichter en feller, schitteren roze, paars en groen, draaien in een wilde dans om hun eigen as langs de hele hemel om dan, waaiend als golvende sluiers, te verbleken en te verdwijnen.\u201d<\/p>\n
Geef cadeau<\/p>\n
Deel<\/p>\n
Mail de redactie<\/p>\n
\nNIEUW: Geef dit artikel cadeau
\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bekijk artikel in krant Christiane Ritter: Een vrouw in de poolnacht. Ingeleid door Annemie Struyf. Vert. Elly Schippers.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":61795,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[99,48,98,46,47,49,45,50],"class_list":{"0":"post-61794","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-amusement","8":"tag-amusement","9":"tag-dutch","10":"tag-entertainment","11":"tag-nederland","12":"tag-nederlanden","13":"tag-nederlands","14":"tag-netherlands","15":"tag-nl"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115587109801110356","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61794"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61794\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}