McDonald\u2019s scoort op sommige punten positief (werkgelegenheid, gemak), maar raakt op veel punten de sociale ondergrens negatief en duwt tegelijkertijd tegen de ecologische bovengrens.<\/p>\n
In de westerse samenleving wordt economie gelijkgesteld aan kapitalistische marktwerking. Maar dat is een samenzweringstheorie van de bedrijven die rijk worden van die marktwerking. Er zijn meerdere soorten economie. Waarbij je moet bedenken dat \u2018eologie\u2019 de leer van de ecos (je huishoudportemonnee) is, en \u2018economie\u2019 de methode is die we kiezen om er mee te werkten. Dat is bij ons de kapitalistische marktwerking. Maar die loopt vast, vinden ook steeds meer economen. Willen we de ecologie redden, dan moeten we anders denken. Kate Raworth ontwikkelde de donuteconomie. Alles \u00f3p de donut is goed, alles wat er binnen valt heeft te weinig aandacht, alles wat er buiten valt heeft te veel aandacht. Zo kun je thema\u2019s als onderwijs, de banenmarkt, eerlijk verdelen van van alles en gezondheid proberen \u00f3p de donut te krijgen.<\/p>\n
SOCIALE ONDERGRENS, hoe raakt McDonald\u2019s de gemeenschap van Raalte?<\/p>\n
Mogelijke voordelen<\/p>\n
- \n
- Werkgelegenheid voor jongeren<\/li>\n<\/ul>\n
McDonald\u2019s biedt laagdrempelige banen, vaak voor jongeren.
Maar: contracten zijn vaak flexibel, lonen laag en er is beperkte ontwikkelruimte.<\/p>\n- \n
- Makkelijk en goedkoop eten<\/li>\n<\/ul>\n
Voor sommige gezinnen is dit een betaalbare maaltijd.
Maar goedkoop komt hier door externe kosten (gezondheid + milieu) die later elders betaald worden.<\/p>\nRisico\u2019s voor de sociale ondergrens<\/p>\n
- \n
- Volksgezondheid (overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten)<\/li>\n<\/ol>\n
Raalte heeft \u2014 net als veel plattelandsgemeenten \u2014 bovengemiddelde gezondheidsproblemen zoals:<\/p>\n
- \n
- overgewicht<\/li>\n
- ongezonde leefstijl bij jongeren<\/li>\n
- hoge fastfoodconsumptie<\/li>\n<\/ul>\n
Fastfootketens verkopen een verslavende mix van vet, zout en suiker. De komst van een McDonald\u2019s maakt de omgeving dik(ker) makend: een leefomgeving die ongezond gedrag stimuleert.<\/p>\n
- \n
- Jeugd en eetpatronen<\/li>\n<\/ol>\n
Kinder- en jeugdfastfoodreclame werkt zeer effectief. McDonald\u2019s is meester in verleiding via:<\/p>\n
- \n
- speelgoed<\/li>\n
- social media<\/li>\n
- korting<\/li>\n
- drive-thru toegankelijkheid<\/li>\n<\/ul>\n
- \n
- Verkeersdruk en leefbaarheid<\/li>\n<\/ol>\n
McDonald\u2019s drive-thru\u2019s cre\u00ebren structureel:<\/p>\n
- \n
- extra autoverkeer<\/li>\n
- wachtrijen<\/li>\n
- zwerfafval<\/li>\n<\/ul>\n
Vooral zwerfafval is bij McDonald\u2019s extreem hardnekkig (cups, bakjes, rietjes, sauzen).<\/p>\n
- \n
- Concurrentiepositie lokale ondernemers<\/li>\n<\/ol>\n
McDonald\u2019s verdrukt:<\/p>\n
- \n
- lokale cafetaria\u2019s<\/li>\n
- lunchrooms<\/li>\n
- bezorginitiatieven<\/li>\n
- kleine horeca in het centrum<\/li>\n<\/ul>\n
De bestedingen die eerder lokaal bleven, gaan nu naar een multinational.<\/p>\n
ECOLOGISCHE BOVENGRENS, gevolgen voor klimaat & leefomgeving<\/p>\n
- \n
- Hoog energieverbruik<\/li>\n<\/ol>\n
McDonald\u2019s gebruikt:<\/p>\n
- \n
- veel elektriciteit<\/li>\n
- 24\/7 koeling en diepvries<\/li>\n
- grote keukens en frituurinstallaties<\/li>\n
- verlichting drive-thru<\/li>\n<\/ul>\n
Dit vergroot de CO\u2082-voetafdruk op gemeentelijk niveau.<\/p>\n
- \n
- Voedselproductie met hoge impact<\/li>\n<\/ol>\n
De McDonald\u2019s-keten is sterk afhankelijk van:<\/p>\n
- \n
- industri\u00eble kip<\/li>\n
- intensief gehouden runderen<\/li>\n
- wereldwijde logistiek<\/li>\n
- monoculturen (soja, ma\u00efs)<\/li>\n<\/ul>\n
Dat leidt tot:<\/p>\n
- \n
- ontbossing in Zuid-Amerika<\/li>\n
- stikstofuitstoot<\/li>\n
- watergebruik<\/li>\n
- antibioticagebruik<\/li>\n<\/ul>\n
\u279c Past nauwelijks binnen een circulaire of duurzame regionale voedselstrategie.<\/p>\n
- \n
- Verpakking en afval<\/li>\n<\/ol>\n
Ondanks verbeteringen:<\/p>\n
- \n
- enorme hoeveelheden verpakkingen<\/li>\n
- veel zwerfafval rond drive-thru<\/li>\n
- disposables die moeilijk te recyclen zijn<\/li>\n<\/ul>\n
- \n
- Ruimtebeslag & verstening<\/li>\n<\/ol>\n
Een McDonald\u2019s:<\/p>\n
- \n
- vraagt veel verharding<\/li>\n
- heeft parkeerterreinen<\/li>\n
- levert lichtvervuiling<\/li>\n
- vermindert de natuurwaarde van de plek<\/li>\n<\/ul>\n
LOKALE ECONOMIE \u2014 vloeit geld weg of juist toe?<\/p>\n
Voordelen<\/p>\n
- \n
- 80\u2013120 banen<\/li>\n
- bouwkosten die lokaal kunnen vallen<\/li>\n
- hogere aantrekkingskracht voor bepaalde doelgroepen<\/li>\n<\/ul>\n
Nadelen<\/p>\n
- \n
- Geld stroomt niet lokaal rond<\/li>\n<\/ol>\n
Van elke 10 euro die je lokaal uitgeeft bij een kleine ondernemer, blijft er 6\u20137 euro in de regio.
Bij McDonald\u2019s blijft slechts \u00b1 1 euro lokaal; de rest vloeit weg naar:<\/p>\n- \n
- aandeelhouders<\/li>\n
- internationale toeleveringsketens<\/li>\n
- marketingmachines<\/li>\n<\/ul>\n
- \n
- Marktverdringing<\/li>\n<\/ol>\n
Het \u201cWalmart-effect\u201d: per baan die McDonald\u2019s cre\u00ebert, verdwijnen er elders 1\u20132 banen in de lokale horeca.<\/p>\n
- \n
- Geen versterking van Sallandse identiteit<\/li>\n<\/ol>\n
Salland profileert zich met:<\/p>\n
- \n
- streekproducten<\/li>\n
- lokale initiatieven<\/li>\n
- gezonde en duurzame landbouw<\/li>\n
- korte ketens<\/li>\n<\/ul>\n
McDonald\u2019s is het tegenovergestelde: lange ketens \u2013 bulkproductie \u2013 uniforme wereldstandaard.<\/p>\n
CONCLUSIE: Wat zegt de donuteconomie over een McDonald\u2019s in Raalte?<\/p>\n
Binnen de sociale ondergrens?<\/p>\n
Nee, vooral niet.
Zowel gezondheid als lokale economie ondervinden negatieve druk.<\/p>\nBinnen de ecologische bovengrens?<\/p>\n
Zeker niet.
Fastfoodketens zijn intensief in energie, grondstoffen en vervuiling.<\/p>\nDoet het iets voor de lokale gemeenschap?<\/p>\n
Beperkt.
De netto balans is negatief, tenzij de gemeente keiharde voorwaarden stelt.<\/p>\nHet Walmart-effect \u2013 breder dan alleen concurrentieverdringing<\/p>\n
De term Walmart-effect wordt vaak gebruikt voor het verdringen van lokale ondernemers, maar er zijn veel meer structurele effecten die wereldwijd zijn beschreven. Deze effecten zijn verrassend goed toepasbaar op situaties waar grote fastfoodketens of andere multinationals zich vestigen.<\/p>\n
Verdringing van lokale ondernemers<\/p>\n
- \n
- Kleine winkels verliezen klanten en marges.<\/li>\n
- Lokale geldstromen lekken weg: winst vloeit naar aandeelhouders buiten de regio.<\/li>\n
- Minder diversiteit in het winkelaanbod.<\/li>\n<\/ul>\n
Parallel met McDonald\u2019s: lokale cafetaria\u2019s, lunchrooms en bakkerijen verliezen omzet.<\/p>\n
Onregelmatige, flexibele en slecht voorspelbare werktijden<\/p>\n
Walmart staat bekend om:<\/p>\n
- \n
- onvoorspelbare roosters (\u201cjust-in-time scheduling\u201d)<\/li>\n
- veel min\/max-contracten<\/li>\n
- werkdruk die piekt op onverwachte momenten<\/li>\n
- beperkte inkomenszekerheid<\/li>\n<\/ul>\n
Effecten op werknemers:<\/p>\n
- \n
- continu stress door wisselende tijden<\/li>\n
- lastig om opvang, sociale activiteiten of bijbanen te plannen<\/li>\n
- inkomensonzekerheid \u2192 stress en burn-out<\/li>\n
- grote impact op gezinsleven (opvoeding, relaties, dagritme)<\/li>\n<\/ul>\n
Parallel met McDonald\u2019s:
Fastfoodketens gebruiken doorgaans exact dezelfde roosterlogica.<\/p>\nDaling van lonen in de hele regio<\/p>\n
Onderzoeken laten zien dat in regio\u2019s waar Walmart opent:<\/p>\n
- \n
- lonen in vergelijkbare sectoren dalen<\/li>\n
- arbeidsvoorwaarden versoberen<\/li>\n
- vakbondsvorming lastiger wordt<\/li>\n<\/ul>\n
Parallel met McDonald\u2019s:
Door de grote vraag naar laaggeschoolde flexibele arbeid drukken ketens het lokale loonpeil in horeca\/retail.<\/p>\nToename van obesitas en leefstijlziekten<\/p>\n
Meerdere economische en gezondheidsstudies tonen verbanden tussen de komst van Walmart \u00e9n:<\/p>\n
- \n
- toename van obesitaspercentages<\/li>\n
- hogere consumptie van ultrabewerkt voedsel en snacks<\/li>\n
- afname van groente- en fruitconsumptie<\/li>\n
- gewichtstoename vooral bij laagbetaalde gezinnen<\/li>\n<\/ul>\n
Reden:
Walmart introduceert goedkoop, energierijk, suikerrijk voedsel in voedselarme gebieden.<\/p>\nParallel met McDonald\u2019s:
Fastfoodketens hebben direct effect op lokale voedingspatronen. De term \u201cfood swamps\u201d wordt hierbij gebruikt: plekken waar ongezonde opties overheersen.<\/p>\nVerkeersdruk & vervuiling<\/p>\n
Grote ketens zorgen voor:<\/p>\n
- \n
- meer autobewegingen<\/li>\n
- langere openingstijden \u2192 nachtelijk verkeer<\/li>\n
- meer CO\u2082 en stikstofoxiden<\/li>\n
- toename van zwerfafval in de directe omgeving<\/li>\n<\/ul>\n
Bij McDonald\u2019s is dit effect vaak sterker door drive-thru\u2019s.<\/p>\n
Leefbaarheid & sociale samenhang neemt af<\/p>\n
Onderzoek laat zien:<\/p>\n
- \n
- grote ketens verlagen de \u201cstraatwaarde\u201d van een wijk (economisch en sociaal)<\/li>\n
- minder ontmoetingsplekken met lokale identiteit<\/li>\n
- minder kans op lokale innovatie<\/li>\n<\/ul>\n
McDonald\u2019s vervangt plekken waar gemeenschappen elkaar ontmoeten door een uniforme, snelle consumptiecultuur.<\/p>\n
Uitbreiding van de \u201cdikmakende omgeving\u201d<\/p>\n
Walmart, McDonald\u2019s en andere grote ketens dragen bij aan een omgeving waarin:<\/p>\n
- \n
- ongezonde keuzes overal aanwezig zijn<\/li>\n
- gezonde keuzes meer moeite kosten<\/li>\n
- kinderen standaard worden blootgesteld aan suikermarketing<\/li>\n<\/ul>\n
Het effect is vooral groot in middelgrote gemeenten zoals Raalte.<\/p>\n
Regio\u2019s met Walmart laten stijging van schulden en financi\u00eble stress zien<\/p>\n
Door:<\/p>\n
- \n
- lage lonen<\/li>\n
- hoge flexibiliteit<\/li>\n
- agressieve marketing van goedkope, ongezonde producten<\/li>\n
- \u201ckoop nu, betaal later\u201d-cultuur<\/li>\n<\/ul>\n
Parallel met fastfoodketens:
Niet direct schuldenopbouw, maar wel meer gezondheidskosten, lagere productiviteit en hogere druk op Wmo\/Zorg.<\/p>\nKwalitatieve verschraling van banen<\/p>\n
Walmart staat model voor:<\/p>\n
- \n
- grote druk<\/li>\n
- weinig doorgroeimogelijkheden<\/li>\n
- hoge personeelswissel<\/li>\n
- minder trots & verbinding<\/li>\n<\/ul>\n
Ook dat geldt 1 op 1 voor McDonald\u2019s en vergelijkbare ketens.<\/p>\n
Gemeentelijke afhankelijkheid en beleidsbe\u00efnvloeding<\/p>\n
Walmart gebruikt zijn omvang om:<\/p>\n
- \n
- lokale regelgeving te be\u00efnvloeden<\/li>\n
- uitzonderingen te bedingen<\/li>\n
- gemeenten aan langdurige contracten te binden<\/li>\n
- lokale risico\u2019s af te wentelen<\/li>\n<\/ul>\n
Grote ketens hebben lobbykracht die lokale ondernemers niet hebben.<\/p>\n
Samengevat: het Walmart-effect bestaat uit 4 clusters<\/p>\n
- \n
- Economisch: verdringing, loononderdrukking, werkonzekerheid<\/li>\n
- Gezondheid: obesitas, ongezonde omgeving<\/li>\n
- Sociaal: minder samenhang, minder lokale identiteit<\/li>\n
- Ecologisch\/ruimtelijk: verkeer, afval, ruimtedruk, verstening<\/li>\n<\/ol>\n
- \n
- Economisch effect: waarde lekt weg uit de regio<\/li>\n<\/ol>\n
Walmart<\/p>\n
- \n
- Slaat een groot deel van de lokale detailhandel weg.<\/li>\n
- Winsten vloeien naar aandeelhouders buiten de regio.<\/li>\n
- Drukt lonen van lokale winkels omlaag.<\/li>\n<\/ul>\n
McDonald\u2019s<\/p>\n
- \n
- Haalt consumenten weg bij lokale horeca: cafetaria\u2019s, snackbars, lunchrooms.<\/li>\n
- Winst verdwijnt naar internationale aandeelhouders.<\/li>\n
- Drukt het gemiddelde loonniveau in horeca omlaag.<\/li>\n<\/ul>\n
Conclusie: Beide verminderen de lokale economische circulatie.<\/p>\n
- \n
- Werkgelegenheid: onzekere, laagbetaalde, flexibele banen<\/li>\n<\/ol>\n
Walmart:<\/p>\n
- \n
- \u2018Just-in-time scheduling\u2019: roosters worden per week gewijzigd.<\/li>\n
- Veel min\/max-contracten, weinig zekerheid.<\/li>\n
- Weinig doorgroeimogelijkheden.<\/li>\n<\/ul>\n
McDonald\u2019s:<\/p>\n
- \n
- Exact dezelfde roosterlogica.<\/li>\n
- Jongeren- en flexcontracten zijn de norm.<\/li>\n
- Hoge verloopcijfers, sterke hi\u00ebrarchie, weinig carri\u00e8reperspectief.<\/li>\n<\/ul>\n
Impact:
Onregelmatig werk veroorzaakt stress, financi\u00eble onzekerheid en problemen in gezinnen.<\/p>\n- \n
- Gezondheid: obesogene omgeving<\/li>\n<\/ol>\n
Walmart:<\/p>\n
- \n
- In gebieden waar Walmart komt neemt consumptie van goedkoop, calorierijk voedsel toe.<\/li>\n
- Onderzoeken tonen een statistische toename van obesitas rond nieuwe vestigingen.<\/li>\n<\/ul>\n
McDonald\u2019s:<\/p>\n
- \n
- Fastfood = bewezen motor achter overgewicht, diabetes type 2 en hartziekten.<\/li>\n
- Kindermarketing versterkt ongezonde eetpatronen bij jongeren.<\/li>\n<\/ul>\n
Conclusie:
Beide ketens vergroten ongezonde leefstijlen. McDonald\u2019s zelfs nog directer.<\/p>\n- \n
- Prijsdruk: de race naar de bodem<\/li>\n<\/ol>\n
Walmart bereikt lage prijzen door:<\/p>\n
- \n
- grootschalige inkoop<\/li>\n
- druk op toeleveranciers<\/li>\n
- lage lonen<\/li>\n<\/ul>\n
McDonald\u2019s doet hetzelfde:<\/p>\n
- \n
- bulkproductie<\/li>\n
- industrieel vlees<\/li>\n
- minimale marges voor franchisehouders \u2192 druk op personeel<\/li>\n
- goedkope calorie\u00ebn als basisproduct<\/li>\n<\/ul>\n
Effect:
De regio koopt goedkoop, maar betaalt later via gezondheidszorg, milieu en lage lonen.<\/p>\n- \n
- Milieu-impact: groot, extern en afgewenteld<\/li>\n<\/ol>\n
Walmart:<\/p>\n
- \n
- Grote logistieke footprint (vrachtwagens, koelketens)<\/li>\n
- Veel verpakkingsafval<\/li>\n
- Ruimtevreters door enorme parkeervelden<\/li>\n<\/ul>\n
McDonald\u2019s:<\/p>\n
- \n
- Hoge CO\u2082-uitstoot door vleesproductie<\/li>\n
- Zwerfafval is structureel onderdeel van elke vestiging<\/li>\n
- Drive-thru\u2019s veroorzaken verkeersdruk en uitstoot<\/li>\n<\/ul>\n
Beide:
Schuiven milieukosten door naar de samenleving.<\/p>\n- \n
- Sociale impact: verschraling van de gemeenschap<\/li>\n<\/ol>\n
Walmart:<\/p>\n
- \n
- Regionale winkelstraten verliezen karakter en variatie<\/li>\n
- Minder ontmoetingsplekken<\/li>\n
- Lagere sociale cohesie<\/li>\n<\/ul>\n
McDonald\u2019s:<\/p>\n
- \n
- Verplaatst sociale ontmoeting naar een snelconsumptiecultuur<\/li>\n
- Versterkt autoverkeer en anonimiteit<\/li>\n
- Zet lokale horeca buitenspel, die juist cultureel waardevol is<\/li>\n<\/ul>\n
Conclusie:
Beide bedrijven homogeniseren de leefomgeving.<\/p>\n- \n
- Gemeentelijke afhankelijkheid en lobbykracht<\/li>\n<\/ol>\n
Walmart:<\/p>\n
- \n
- Vraagt belastingvoordelen<\/li>\n
- Bedingt uitzonderingen op bestemmingsplannen<\/li>\n
- Lokale politiek wordt afhankelijk van \u00e9\u00e9n grote speler<\/li>\n<\/ul>\n
McDonald\u2019s:<\/p>\n
- \n
- Krijgt vaak perfecte zichtlocaties<\/li>\n
- Heeft sterke juridische teams bij ruimtelijke plannen<\/li>\n
- Drukt plannen door op basis van werkgelegenheidsargumenten<\/li>\n<\/ul>\n
Ook hier geldt: de lusten zijn klein en de lasten lokaal.<\/p>\n
Eindconclusie<\/p>\n
Walmart en McDonald\u2019s hebben dezelfde economische en maatschappelijke logica:<\/p>\n
- \n
- goedkoop \u2192 hoge schade buiten beeld<\/li>\n
- lage lonen \u2192 regionale armoede<\/li>\n
- uniforme consumptiecultuur<\/li>\n
- winst die weglekt<\/li>\n
- druk op milieu, gezondheid en leefbaarheid<\/li>\n
- verdringing van lokale ondernemers<\/li>\n<\/ul>\n
\n
Of het nu Walmart is of McDonald\u2019s: de samenleving betaalt de prijs, niet de consument.<\/p>\n<\/blockquote>\n
![\"Kees](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Kees-251118-donuts-300x200.jpg\")
Donuts<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Hier-in-Salland-250901-Pas-op-opinie-met-logo-300x197.jpg\")
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sociaal en economisch gezien is het een onzalig idee McDonalds naar Raalte te halen. Ook als je nog…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":64057,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[73,74,48,46,47,49,45,50,75],"class_list":{"0":"post-64056","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zakelijk","8":"tag-business","9":"tag-commercial","10":"tag-dutch","11":"tag-nederland","12":"tag-nederlanden","13":"tag-nederlands","14":"tag-netherlands","15":"tag-nl","16":"tag-zakelijk"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115600089721750095","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64056"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64056\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/64057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
- Gemeentelijke afhankelijkheid en lobbykracht<\/li>\n<\/ol>\n
- Sociale impact: verschraling van de gemeenschap<\/li>\n<\/ol>\n
- Milieu-impact: groot, extern en afgewenteld<\/li>\n<\/ol>\n
- Prijsdruk: de race naar de bodem<\/li>\n<\/ol>\n
- Gezondheid: obesogene omgeving<\/li>\n<\/ol>\n
- Werkgelegenheid: onzekere, laagbetaalde, flexibele banen<\/li>\n<\/ol>\n
- Economisch effect: waarde lekt weg uit de regio<\/li>\n<\/ol>\n
- Geen versterking van Sallandse identiteit<\/li>\n<\/ol>\n
- Marktverdringing<\/li>\n<\/ol>\n
- Geld stroomt niet lokaal rond<\/li>\n<\/ol>\n
- Ruimtebeslag & verstening<\/li>\n<\/ol>\n
- Verpakking en afval<\/li>\n<\/ol>\n
- Voedselproductie met hoge impact<\/li>\n<\/ol>\n
- Hoog energieverbruik<\/li>\n<\/ol>\n
- Concurrentiepositie lokale ondernemers<\/li>\n<\/ol>\n
- Verkeersdruk en leefbaarheid<\/li>\n<\/ol>\n
- Jeugd en eetpatronen<\/li>\n<\/ol>\n
- Volksgezondheid (overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten)<\/li>\n<\/ol>\n
- Makkelijk en goedkoop eten<\/li>\n<\/ul>\n