Twee verdachten in de corruptiezaak tegen Damen Shipyards hebben een strafbeschikking geaccepteerd van het Openbaar Ministerie. Het gaat om de marketingdirecteur van het scheepsbouwconcern Sander van O. en om Richard Lopez Ramirez, de voormalige directeur van het Havenbedrijf van Cura\u00e7ao.\u00a0<\/p>\n
Dat bleek maandagochtend tijdens de eerste openbare zitting over het \u2018Onderzoek Bagdad\u2019 van opsporingsdienst FIOD naar corruptiebetalingen en valsheid in geschrifte door het grootste scheepsbouwconcern van Nederland.\u00a0<\/p>\n
De strafbeschikking van Sander van O. is opmerkelijk. Hij is op dit moment marketingdirecteur van Damen. Tussen 2004 en 2020 was hij \u2018gebiedsdirecteur Amerika\u2019s\u2019 voor de scheepsbouwer. Veel van de verdachte deals van Damen spelen in deze regio, onder meer in Brazili\u00eb, op Cura\u00e7ao, op de Bahama\u2019s, en in Trinidad en Tobago. Van O. zou nauw betrokken zijn bij het wegmoffelen van hoge commissiebetalingen in de administratie van Damen. Hij kreeg volgens een betrokkene een taakstraf van 160 uur.\u00a0<\/p>\n
Van O. is naast zijn baan bij Damen \u2018non-executive\u2019 lid van het management van MerweOord, het familiebedrijf achter het baggerconcern Van Oord en scheepsbouwer IHC. In een van de verdachte projecten, Sandy Bottom in de Bahama\u2019s, werkte Damen samen met baggeraar Van Oord, bij de gelijktijdige verkoop van schepen en het versterken van marinebases op de Bahama\u2019s.\u00a0\u00a0<\/p>\n
Belangrijkste verdachten afwezig\u00a0<\/p>\n
De gang voor zaal 2 van rechtbank Zwolle stond maandagochtend tjokvol advocaten en journalisten, maar de belangrijkste verdachten waren afwezig. Grootaandeelhouder en voorzitter van de raad van commissarissen Kommer Damen, zijn zoon en de huidige bestuursvoorzitter Arnout en voormalig ceo Ren\u00e9 Berkvens waren niet naar de regiezitting gekomen. De zitting begon met een reflectie van de officier van justitie op hun rol. Het Openbaar Ministerie heeft tijdens het jarenlange onderzoek geen bewijs kunnen vinden dat de drie \u201eactieve betrokkenheid\u201d hadden bij de dubieuze transacties en fout opgestelde documenten die de FIOD aantrof bij de inval in 2017.\u00a0<\/p>\n
\nHet OM houdt de Damen-top verantwoordelijk voor het cre\u00ebren van een bedrijfscultuur die het risico op corruptie en valsheid in geschrifte met zich meedraagt<\/p>\n<\/blockquote>\n
Wel houdt het OM de Damen-top verantwoordelijk voor het cre\u00ebren van een bedrijfscultuur die het risico op corruptie en valsheid in geschrifte met zich meedraagt en waarbij \u201emedewerkers lager in de organisatie\u201d torenhoge commissiebetalingen verdoezelen, zonder dat zij daarvoor \u201econcrete instructies\u201d krijgen van hogerhand. Er is, aldus de officier, \u201evoldoende bewijs\u201d dat de Damen-top \u201ebewust de ogen sloot\u201d voor strafbare feiten die werden gepleegd in het verkoopapparaat van de scheepsbouwer.\u00a0<\/p>\n
De enige andere overgebleven verdachte in de strafzaak was wel naar Zwolle gekomen. Stephen Hobson, de 77-jarige verkoopagent van Damen Shipyards in het Caribisch gebied, was de dag ervoor uit Barbados overgevlogen om tegenover de rechtbank zijn onschuld te bepleiten. Volgens het OM beloofde Damen hem veel hogere commissiebetalingen dan in de formulieren voor de staatskredietverzekeraar Atradius DSB werden opgenomen. Daarin stond dat Damen 2 procent aan commissie betaalde bij deze miljoenendeals, terwijl Hobson volgens het OM in beide gevallen 15 procent werd beloofd.\u00a0<\/p>\n
Hobson hield een emotioneel pleidooi tegenover de rechters. \u201eIk heb tien van mijn beste commerci\u00eble jaren aan Damen gegeven\u201d, zei hij. Hij heeft als \u201epartner\u201d gewoon recht op de afgesproken bedragen, waar hij nooit iemand van heeft omgekocht. \u201eHet enige wat ik wil is rechtvaardigheid en eerlijkheid.\u201d Op de gang vertrouwt hij de verslaggevers toe dat zijn familie wil dat hij schikt, zijn gezondheid is broos. \u201eMaar dat wil ik niet, het is mijn reputatie. Weet je hoeveel premiers in het Caribisch gebied ik ken? Ik ga door tot het fucking bittere eind.\u201d\u00a0<\/p>\n
Lange lijst verdenkingen<\/p>\n
Aan het begin van de zitting somde de officier een lange en diverse lijst van verdenkingen tegen Damen op.\u00a0Zo betaalde Damen 26,5 miljoen euro commissie aan een verkoopagent in Indonesi\u00eb, zonder dat te melden aan Atradius DSB. Op Cura\u00e7ao zou Damen een van de directeuren van het lokale havenbedrijf 220.000 euro hebben toegezegd als er Damen-schepen zouden worden besteld.\u00a0In Sierra Leone beloofde Damen 15 procent commissie aan een verkoopagent die bemiddelde bij de verkoop van schepen, maar verzweeg het concern die afspraak in het \u2018bid submission form\u2019 voor de Wereldbank die de aankoop financierde. Ook was Damen betrokken bij een schandaal rond het Braziliaanse staatsoliebedrijf Petrobras. Damen zou volgens het OM een kleine 350.000 dollar hebben overgemaakt naar Zwitserse en Chinese bankrekeningen waar de directeur bevoorrading van Petrobras toegang toe had.<\/p>\n
\nDe overheid van Trinidad en Tobago heeft zich inmiddels als slachtoffer gemeld<\/p>\n<\/blockquote>\n
De overheid van Trinidad en Tobago heeft zich inmiddels als slachtoffer gemeld en gaat een zogeheten \u2018vordering benadeelde partij\u2019 indienen, bleek ook op de zitting. Volgens het OM hoogde Damen de prijs van schepen op met de commissiebetalingen en werd dat verhuld in de eigen administratie. De implicatie: in de deals ter waarde van honderden miljoenen die de FIOD heeft onderzocht hebben de buitenlandse overheden die schepen bij Damen hebben gekocht in feite zelf de verdachte betalingen aan hun eigen ambtenaren en politici betaald.\u00a0Trinidad en Tobago wil nu het te veel betaalde geld terug van Damen.<\/p>\n
Geef cadeau<\/p>\n
Deel<\/p>\n
Mail de redactie<\/p>\n
\nNIEUW: Geef dit artikel cadeau
\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Twee verdachten in de corruptiezaak tegen Damen Shipyards hebben een strafbeschikking geaccepteerd van het Openbaar Ministerie. Het gaat…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":64786,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[73,74,48,46,47,49,45,50,75],"class_list":{"0":"post-64785","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zakelijk","8":"tag-business","9":"tag-commercial","10":"tag-dutch","11":"tag-nederland","12":"tag-nederlanden","13":"tag-nederlands","14":"tag-netherlands","15":"tag-nl","16":"tag-zakelijk"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115605221097122345","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64785","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64785"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64785\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/64786"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64785"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}