Netto verdwijnen er elk jaar nog altijd miljoenen hectare bos<\/p>\n<\/blockquote>\n
Het is een dubbele boodschap, beseft Peters. \u201eHet is ongelooflijk belangrijk bossen te beschermen en nieuwe bomen aan te planten. Netto verdwijnen er elk jaar nog altijd miljoenen hectare bos. Maar tegelijk kunnen we er minder van uitgaan dat bossen klimaatopwarming voor ons verzachten.\u201d<\/p>\n
Om de politiek voor dit fenomeen te waarschuwen, publiceerde Peters met andere onderzoekers Bossen en bodems in zwaar weer<\/a>, namens de Wetenschappelijke Klimaatraad. Dat rapport signaleert dat internationale afspraken over het beperken van de opwarming te nadrukkelijk rekenen op een blijvende, of zelfs toenemende opname van CO2 door bossen en bodems.<\/p>\n Het rapport waarschuwt dat we sneller door de 2 graden opwarming kunnen schieten dan we denken, door de effecten van klimaatverandering op ecologische processen. Verschillende studies laten zien over dat er in grote natuurgebieden minder CO2 wordt vastgelegd ten opzichte van eerdere metingen. \u201eVeel berekeningen gaan bijvoorbeeld uit van het herstel van bossen na droogte of hittegolven\u201d, staat in het rapport, \u201eterwijl in werkelijkheid groeivertraging en sterfte optreden\u201d.<\/p>\n Ook in Nederland<\/p>\n Het rapport wijst erop dat ook Nederlandse bossen en bodems samen netto koolstof verliezen aan de atmosfeer. Dat heeft te maken met veenbodems die onder druk staan door lage waterstanden. De CO2-vastlegging door Europese bossen en bodems nam de afgelopen tien jaar met bijna een derde af.<\/p>\n \u201eLeun dus niet te veel op het aanplanten van bossen in plannen om klimaatneutraal te worden\u201d, zegt Peters. \u201eOf een bos daadwerkelijk koolstof heeft opgenomen weet je pas na tien of twintig jaar. Als je er nu beleid op inricht, kan het tegenvallen.\u201d<\/p>\n In 2024 werd in onderzoek nog geconcludeerd dat de CO2-opname van bossen de afgelopen decennia stabiel was<\/a>, ondanks de verslechterende functie van sommige bossen. Dat werd onder meer verklaard door herbebossing en duurzaam beheer van bossen. Maar Peters ziet met andere onderzoekers wel degelijk aanwijzingen dat de totale opname van CO2 door oceanen en met name bossen afneemt. De sterke recente toename van CO2 in de atmosfeer<\/a> is namelijk niet goed te verklaren door menselijke uitstoot. \u201eDe laatste paar jaar zien we echt dat bossen het zwaar hebben en dat die functie onder druk staat\u201d, zegt Peters.<\/p>\n Oceanen, een andere belangrijke rem op de opwarming van de aarde, nemen naarmate ze warmer worden minder CO2 op. Daarnaast schuilt er nog een onaangename verrassing in de permafrost: de immense hoeveelheden opgeslagen koolstof in bevroren bodems in het hoge noorden die vrij zullen komen bij te veel opwarming.<\/p>\n Uitstoot reduceren nog belangrijker<\/p>\n Wat nu? Met deze kennis is de CO2-uitstoot reduceren nog belangrijker, zegt Peters. En naast bos beschermen tegen houtkap, wordt ook goed bosbeheer meer van belang.<\/p>\n Natuurorganisatie Trees for All plant bos aan met het veranderende klimaat in gedachten, vertelt directeur Stef\u00a0R\u00f6ell. \u201eAl is het heel moeilijk om precies te zeggen wat het weer van de toekomst gaat zijn. Klimaatverandering is er al, en het effect is extremer dan verwacht.\u201d<\/p>\n Bomen die het goed deden in het ouderwetse Nederland, doen het niet altijd goed in een ander klimaat. \u201eDenk aan een laan vol beuken, een heel Hollands beeld\u201d, zegt R\u00f6ell. \u201eDe wortels van de beuk komen niet diep en zijn dus niet geschikt voor langere periodes van droogte.\u201d<\/p>\n Ook fijnsparren \u2013 in het verleden veel aangeplant in Europa \u2013 blijken niet geschikt voor droge zomers, voor stormen, en bovendien gevoelig voor plagen. Dat vraagt om het planten van gevarieerde boomsoorten, denk aan een zomereik uit Oost-Europa. Die is beter bestand tegen extreme hitte en droogte dan een zomereik uit Nederland.<\/p>\n Dat de natuur wel weerbaar k\u00e1n zijn, met een handje hulp, bleek bijvoorbeeld bij een groot project in Indonesi\u00eb. Op het eiland Sulawesi werden graslanden binnen een paar jaar omgevormd naar bos met bomen van acht meter hoog, door gebruik te maken van verkoold organisch materiaal dat de bodemstructuur verbetert.<\/p>\n Tot slot is het belangrijk dat bos waarde toevoegt voor de lokale bevolking, zegt R\u00f6ell, dan is de kans groter dat de lokale gemeenschap het bos zal beschermen in plaats van (laten) kappen. \u201eZoals voedselproductie met fruitbomen, of door duurzame boslandbouw mogelijk te maken.\u201d<\/p>\n \t\t\t\tLiza van Lonkhuyzen<\/p>\n \nIn de rubriek \u2018Als het maar verandert\u2019 schrijven vier auteurs over de dilemma\u2019s die opkomen door de grote transities in samenleving en economie door de noodzaak van verduurzaming. Eens in de maand schrijft Liza van Lonkhuyzen over wat er speelt bij de verduurzaming van het bedrijfsleven.\n<\/p>\n Geef cadeau<\/p>\n Deel<\/p>\n Mail de redactie<\/p>\n \nNIEUW: Geef dit artikel cadeau![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Lonkhuyzen-Liza-van-1NIEUW.png\")
<\/p>\n
\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n