{"id":66792,"date":"2025-11-26T14:07:09","date_gmt":"2025-11-26T14:07:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/66792\/"},"modified":"2025-11-26T14:07:09","modified_gmt":"2025-11-26T14:07:09","slug":"impulsiviteit-zit-in-je-genen-en-is-gelinkt-aan-gezondheidsrisicos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/66792\/","title":{"rendered":"Impulsiviteit zit in je genen en is gelinkt aan gezondheidsrisico&#8217;s"},"content":{"rendered":"<p>Je kent vast de fameuze marshmallowtest wel. Waarom grijpt het ene kind direct naar de marshmallow voor z\u2019n neus, terwijl het andere prima een tijdje kan wachten op twee marshmallows? Je zou denken dat het puur een kwestie is van karakter, maar een nieuwe studie laat zien dat het gecompliceerder ligt.<\/p>\n<p>Wetenschappers van de University of California San Diego hebben elf genetische fragmenten gevonden die invloed hebben op hoe impulsief we beslissingen nemen. En dat kan grote gevolgen hebben voor onze mentale en lichamelijke gezondheid. De neiging tot impulsiviteit maakt de kans op allerlei aandoeningen een stuk groter.<\/p>\n<p>Delay discounting<\/p>\n<p>Uit <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41380-025-03356-8\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">de analyse<\/a> van de genetische gegevens van bijna 135.000 deelnemers uit de databank van het bedrijf 23andMe komt een overtuigende genetische blauwdruk naar voren van delay discounting. Dit is de neiging om te kiezen voor een kleine, directe beloning in plaats van een grotere beloning later. En hoe langer het duurt, hoe lager de subjectieve waarde, dat is de kern van dit verschijnsel volgens de leerpsychologie.<\/p>\n<p>\u201cImpulsief beslissen doen we allemaal, maar het was verrassend moeilijk om de vinger te leggen op de biologische basis ervan\u201d, <a href=\"https:\/\/www.eurekalert.org\/news-releases\/1106789\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow\">zegt<\/a> onderzoeksleider Sandra Sanchez-Roige. \u201cOnze resultaten laten zien dat uitstelgedrag of juist direct toegeven aan een beloning niet alleen een kwestie van gedrag is. Het zit verweven in genetische routes die te maken hebben met hersenontwikkeling, cognitie en lichamelijke gezondheid.\u201d<\/p>\n<p>Het is gelukt om elf onafhankelijke genetische regio\u2019s aan te wijzen en 93 genen die mogelijk betrokken zijn bij impulsieve besluitvorming. Veel van die genen spelen een rol in dopaminesignalen, de groei van individuele zenuwcellen, stofwisseling en de structuur van de hersenen. Systemen die ook opduiken bij depressie, verslaving, obesitas, chronische pijn en zelfs schoolprestaties.<\/p>\n<p>Externaliserend gedrag<\/p>\n<p>De onderzoekers stopten niet bij het identificeren van de genen. Ze keken ook naar verbanden tussen het genoom en het risico op allerlei ziekten. Maar liefst 73 kenmerken bleken genetisch gekoppeld aan delay discounting. Denk aan medicijn- en drugsgebruik, depressie, slaapproblemen en spijsverteringsklachten. \u201cWe zagen clusters van overlappende biologische routes. Deze hebben vooral te maken met cognitie, stofwisseling en externaliserend gedrag\u201d, legt onderzoeker Abraham Palmer uit. \u201cDat kan verklaren waarom impulsiviteit zo\u2019n herkenbaar onderdeel is van veel psychische aandoeningen.\u201d Volgens Palmer blijven veel van deze verbanden overeind staan, ook wanneer er wordt gecorrigeerd voor factoren als IQ en opleiding. Dat betekent dat impulsief beslissen een deels unieke genetische basis heeft, los van andere cognitieve eigenschappen.<\/p>\n<p>Wat is externaliserend gedrag?<br \/>Externaliserend gedrag is naar buiten gericht gedrag, dat zichtbaar en storend is voor de omgeving, zoals agressie, schelden, afpakken van spullen, driftbuien of ongehoorzaamheid. Dit gedrag komt voort uit moeite met het beheersen van emoties en leidt vaak tot conflicten.<\/p>\n<p>\u2018Nu meteen\u2019 of \u2018later meer\u2019<\/p>\n<p>Wat betekent dit in de praktijk? Om dat te onderzoeken ontwikkelde het team polygenetische scores die voorspellen in hoeverre iemands genen neigen naar \u2018nu meteen\u2019 in plaats van \u2018later meer\u2019. Die scores werden getest bij ruim 66.000 ziekenhuispati\u00ebnten. \u201cWe zagen dat deze genetische impulsiviteitsscore samenhing met 212 medische uitkomsten\u201d, zegt wetenschapper Hayley Thorpe. \u201cVan diabetes type 2 en chronische pijn tot hartziekten, stemmingsstoornissen en tabaksverslaving.\u201d<br \/>Volgens Thorpe laat dit zien dat kortetermijnbeslissingen, die vaak worden genomen zonder er echt over na te denken, in de loop van het leven kunnen uitgroeien tot serieuze gezondheidsrisico\u2019s.<\/p>\n<p>Nieuwe behandelingen<\/p>\n<p>\u201cWe hopen nieuwe behandelingen te ontwikkelen nu we de genetische en biologische basis van delay discounting beter begrijpen\u201d, zegt Sanchez-Roige. \u201cIn de toekomst zou impulsiviteit zelfs een bruikbare klinische marker kunnen worden. Iets dat ons helpt om gedragstherapie\u00ebn en medicatie effici\u00ebnter in te zetten.\u201d Maar er is nog veel werk aan de winkel. De nieuwe genetische verbanden moeten in vervolgonderzoek herhaald worden.<\/p>\n<p>Ook is in toekomstige studies meer aandacht nodig voor omgevingsinvloeden, zoals sociaaleconomische status. \u201cDelay discounting is meetbaar, sterk erfelijk en een belangrijke graadmeter voor talloze aspecten van onze gezondheid\u201d, besluit Sanchez-Roige. \u201cWe hebben het hier over de basis van ons beslissingsgedrag. Door dit verder te ontrafelen, kunnen we misschien nieuwe manieren vinden om een breed scala aan aandoeningen te voorkomen of te behandelen.\u201d<\/p>\n<p>De Marshmallowtest<br \/>De marshmallowtest is een klassiek psychologisch experiment uit de jaren zestig waarin kinderen een eenvoudige keuze kregen: eet \u00e9\u00e9n marshmallow nu of wacht even en krijg er later twee. Het onderzoek, uitgevoerd door Walter Mischel, moest meten in hoeverre kinderen hun impulsen konden onderdrukken. Hun vermogen om te wachten werd gezien als een maat voor zelfcontrole. Latere vervolgstudies koppelden langer wachten aan betere schoolprestaties en sociaal functioneren, al bleken die verbanden deels afhankelijk van omgevingsfactoren zoals stabiliteit en vertrouwen. De test laat vooral zien hoe motivatie en context invloed hebben op zelfbeheersing.<\/p>\n<p>We schreven vaker over psychologie, lees bijvoorbeeld ook <a href=\"https:\/\/scientias.nl\/een-psycholoog-onderzocht-twee-veelvoorkomende-relatieproblemen-zo-los-je-ze-op\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Een psycholoog onderzocht twee veelvoorkomende relatieproblemen: zo los je ze op<\/a> en <a href=\"https:\/\/scientias.nl\/nieuwe-chatbot-maakt-psycholoog-overbodig-niet-verwacht-dat-mensen-hem-als-vriend-zouden-behandelen\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Nieuwe chatbot maakt psycholoog overbodig: \u201cNiet verwacht dat mensen hem als vriend zouden behandelen\u201d<\/a>.<\/p>\n<p>Uitgelezen? Luister ook eens naar de <a href=\"https:\/\/scientias.nl\/nieuws\/video\/podcast\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Scientias Podcast<\/a>: !<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Je kent vast de fameuze marshmallowtest wel. Waarom grijpt het ene kind direct naar de marshmallow voor z\u2019n&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":66793,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[48,94,93,15939,46,47,49,45,50,770,3072],"class_list":{"0":"post-66792","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gezondheid","8":"tag-dutch","9":"tag-gezondheid","10":"tag-health","11":"tag-impulsiviteit","12":"tag-nederland","13":"tag-nederlanden","14":"tag-nederlands","15":"tag-netherlands","16":"tag-nl","17":"tag-slider","18":"tag-ziekte"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115616392315985646","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66792","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66792"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66792\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}