![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/271125BOE_2024616752_cover.jpg\"\/)
\nBekijk artikel in krant<\/p>\n
\nBekijk artikel in krant<\/p>\n
Walter van den Berg: Zanger Ronald zingt de blues.\u00a0Hollands Diep, 160 blz. \u20ac 23,99<\/p>\n
Dit jaar ging de Booker Prize naar een roman over een man die z\u00f3 weinig zei dat je je kon afvragen of er wel iets in hem omging. Had hij \u00fcberhaupt gevoel? Dat schrijver David Szalay van zijn hoofdpersoon toch iemand wist te maken om wie je ging geven, kwam door het stille spel, doordat Istv\u00e1n bijvoorbeeld wel degelijk betekenisvolle relaties wist te ontwikkelen en dan misschien niet bijster veel reflecteerde, maar wel iets d\u00e9\u00e9d \u2013 en doordat hij zich in dat handelen toonde. Je zag Istv\u00e1n doordat Szalay hem goed en eerlijk bekeken had.<\/p>\n
Walter van den Berg (1970) is een van Szalays overtuigendste verwanten in de Nederlandse literatuur. De mannen in diens werk moeten ook niks hebben van gevoelens, of in elk geval niet van het gezeik erover. Wat meteen al een duidelijk verschil is met de gedempte Istv\u00e1n: \u00e1ls er gevoeld wordt, dan ontvlamt de pissigheid meteen bij de mannen van Van den Berg. Gevoeld wordt er dus wel degelijk, en gesproken ook \u2013 maar wat zeggen ze precies? Wat is het gevoel dat onder de woorden ligt?<\/p>\n
Zie dit dialoogje tussen Ron en zijn lover\u00a0Millie. Hij kwam naar haar toe om een ernstig gesprek te voeren, maar zij neemt de regie over door te vertellen dat ze tussen hen iets mist. \u201eIk weet het niet, er zit zo weinig in.\u201d Hij: \u201eWaar zit weinig in?\u201d Zij: \u201eIn jou. Er komt nooit iets uit.\u201d Hij: \u201eO.\u201d Zij: \u201eIk dacht eerst: stille wateren hebben diepe gronden.\u201d Waarop Ron knikt. Zij weer: \u201eMaar die diepe gronden komen maar niet.\u201d Hij: \u201eJa jezus, zeg ik. Ik kom hier voor een beetje gezelligheid en dan krijg ik dit.\u201d Maar ja, ze zegt het gewoon zoals het is. \u201eIk heb het hart op de tong.\u201d<\/p>\n
Maar Ron zelf dus niet, al denkt hij misschien dat hij zijn woordje wel klaar heeft. Maar wat zegt hij nou eigenlijk precies? Dat wordt op de dag waarop het hele verhaal van Zanger Ronald zingt de blues zich afspeelt steeds meer de vraag. Noodgedwongen, door de omstandigheden. Hij heeft die ochtend te horen gekregen dat hij dood zal gaan aan kanker. <\/p>\n
Benefiet<\/p>\n
Eerst probeert hij daar nog omheen te leven (\u201eMij pakken ze niet\u201d, is de eerste zin van de roman), maar zijn makker Joop besluit dat hij er toch wat mee moet. Erover vertellen aan Millie, bijvoorbeeld. En ook aan zijn zoon. En misschien kan hij een benefiet houden, een concert, een feestje, vanmiddag in de buurtkroeg, want Ron is volkszanger en als de mensen dat tragische nieuws horen, trekken ze vast hun portemonnee voor hem. En kende hij Marco Borsato niet?<\/p>\n
Joop neemt hem op sleeptouw door Amsterdam, en dan vooral langs de oevers van de Sloterplas en de nieuwbouwwijken van stadsdeel Nieuw-West, want dit is dezelfde Ron als de eerdere Ron uit Van den Bergs oeuvre: namelijk de broer van schrijver Cor in West (2007) en ook in Schuld\u00a0(2016), waarmee Van den Berg doorbrak en de shortlist van de Libris Literatuur Prijs haalde. Een geweldige roman was dat, over hoe de levens van een groep (vooral) mannen in een volkse, armetierige omgeving getekend en gekneveld werden door schuld: door verantwoordelijkheden die ze nauwelijks kunnen dragen, door openstaande rekeningen.<\/p>\n
Van Ron stond er ook nog een rekeningetje open, zo blijkt in Zanger Ronald zingt de blues, al hoef je Schuld niet paraat te hebben om dat te kunnen volgen. Zoveel gevoel als Van den Berg in zijn dialogen weet te leggen, zo bondig en fijntjes verwerkt hij die voorgeschiedenis. Over de jonge Ron die jarenlang z\u2019n stiefvader z\u2019n moeder zag slaan, tot hij hem zelf eenmalig en definitief het huis uit mepte; het verschafte hem een identiteit als vrouwenbeschermer, wat uiteindelijk leidde tot een incident met een marinier en een paar jaar cel.<\/p>\n
Bekende materie voor wie Schuld las, al komt er over die gebeurtenissen nog iets nieuws aan het licht \u2013 al is dat meer zo voor Ron dan voor de lezer. Van den Berg hernam dus zijn personages en hun verhalen, zoals zijn hele oeuvre put uit dezelfde bron, en terecht, want die bron blijkt onuitputtelijk, waaruit hij telkens weer iets nieuws kan bovenhalen en neerzetten, ook nu weer. Het nieuwe drama, Rons aangezegde dood, brengt een nieuwe dynamiek, namelijk de urgentie om toch wat meer dingen uit te spreken. Zij het niet van harte. \u201eIk ben allang met mezelf in het reine. Al jaren\u201d, beweert Ron. Denkt Ron.<\/p>\n
Levendig en overtuigend<\/p>\n
Het knappe van Van den Bergs proza is dat er meer aan de hand is met deze personages, zonder dat daar opzichtige geheimzinnigheid of verteltrucs voor nodig zijn. Met een zekere argeloosheid lees je de dialogen, het ogenschijnlijke geklets, van de mannen (en een aangewaaide vrouw) in Joops busje, veel branie maar kleine hartjes, terwijl die autorit in feite een rite de passage of Werdegang is. Die vermenging van naturel en betekenisvol, een gewichtig gebeuren in pretentieloze taal, maakt het proza levendig en overtuigend \u2013 omdat de personages levendig en overtuigend zijn.<\/p>\n
Ron verraadt zich als iemand die misschien iets te veel blijft hangen aan de oppervlakte van zijn woorden, van zijn praatjes. Hij noemt zich een echte vrouwenbeschermer omdat hij een \u201eheel sterk ontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel\u201d heeft, maar hij wil niet doen wat er van hem wordt verwacht omdat hij dan \u201ein de weerstand schiet\u201d en hij wordt nog gepijnigd door zijn rol bij de dood van zijn vader, omdat hij hem \u201ehad willen dragen\u201d. Maar wat zegt hij daar nu precies mee?<\/p>\n
Op die vraag komen de gesprekken in deze roman neer, bijvoorbeeld met zijn schrijvende broertje. \u201eWat deed dat met je?\u201d vraagt Cor, als Ron vertelt dat hij laatst een ex-partner zag rijden. Ron doet dat af als een \u201ewijvenvraag\u201d, maar blijft hij wegkomen met die stoerdoenerij? Zanger Ronald zingt de blues drukt hem langzaam maar zeker met zijn neus op de feiten, die hem voorbij zijn aannames dwingen te kijken \u2013 over zichzelf, en over wat hij de wereld over zichzelf denkt wijs te maken. Waarbij \u00e9\u00e9n opmerking van Joop met name blijft hangen: \u201eMensen zoals wij, Ron, mensen zoals wij zijn te stom om door te hebben hoe stom we zijn, en daarom denken we dat soort dingen.\u201d<\/p>\n
Ron verwijt Cor hun levens te misbruiken voor zijn boeken om er \u201erijk\u201d mee te worden (\u201eSchrijvers zijn rijk\u201d, denkt hij, jaja). Zanger Ronald zingt de blues laat zien dat het schrijven Cor misschien een andersoortige rijkdom bracht waar mensen zoals Ron ook iets aan zouden kunnen hebben. Namelijk: voor schrijven is echt goed en eerlijk kijken nodig, en daarmee echt goed en eerlijk voelen. Walter van den Berg kan dat \u00e9n krijgt zijn hoofdpersoon, stuurs tegenstribbelend, uiteindelijk ook zover om de waarde daarvan te erkennen. Het is ontroerend om dat mee te maken.<\/p>\n
![\"ChatGPT](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/data114174407-19a9d8.jpg\"\/)