Een doos eieren is duur op het moment \u2013 dertig procent duurder dan begin 2023. E\u00e9n reden is dat dit jaar bijna 10 procent van de pluimveehouders het bedrijf opdoekte en zich aanmeldde voor de uitkoopregeling van het Rijk, om de stikstofuitstoot te verminderen. Daarmee zijn in \u00e9\u00e9n jaar 1 miljard eieren van de ongeveer 10 miljard die Nederland elk jaar produceerde. \u201eDan gaat de prijs omhoog\u201d, zegt Kees de Jong, voorzitter van de Vakgroep Pluimveehouderij van belangenbehartiger LTO.<\/p>\n
Want de vraag naar ei groeit, vertelt hij. Het ei wordt gezien als een goedkoop en eiwitrijk alternatief voor vlees. Niet alleen in Nederland maar overal. Tweederde van de Nederlandse eieren wordt buiten Nederland opgegeten, vooral in Duitsland. Van veel eieren wordt ei-product gemaakt. Dan wordt het ei gesplitst in wit en geel \u2013 \u2013 bijvoorbeeld waar veel eiwitshakes worden gemaakt. <\/p>\n
Het is een grote markt. In de verkoop van Nederlandsegaat een ruime miljard euro om en in de verkoop van Nederlandse twee tot drie miljard euro. De Jong was zelf pluimveehouder tot negen jaar geleden toen een grote brand zijn bedrijf verwoestte. Een paar jaar later ging hij bij LTO werken.<\/p>\n
\nEen muis of een rat kan het virus binnen verspreiden, het is heel besmettelijk<\/p>\n
Mieke Matthijs
\nUniversiteit Utrecht<\/p>\n<\/blockquote>\nMaar er is ook een actuele reden voor het duurdere ei: de vogelgriep rukt op. Bij kippen op de Veluwe, in Overijssel, Zeeland en Limburg is het virus afgelopen weken geconstateerd. Ook diverse bedrijven met leghennen zijn geruimd, omdat ze anders alsnog aan het virus zouden . Er zullen waarschijnlijk meer ruimingen volgen. De Jong: \u201eEr is een enorme golf gaande, afkomstig van besmette wilde vogels, voornamelijk watervogels.\u201d<\/p>\n
Ophokplicht<\/p>\n
De besmettingen gaan nadrukkelijk n\u00ed\u00e9t van pluimveebedrijf naar pluimveebedrijf, zegt Mieke Matthijs in de veterinaire pluimveewetenschap\u00a0(Universiteit Utrecht). \u201eDe Nederlandse veehouders werken sinds de eerste grote vogelgriepuitbraak in 2003 heel hygi\u00ebnisch. Ze kleden zich om en douchen in veel gevallen voor ze de pluimveebedrijven ingaan. En nu geldt, sinds enkele weken, overal een ophokplicht. Dus de kippen zitten binnen zodat ze niet besmet worden van buiten.\u201d Toch is dat gebeurd, bij zeker vijftien commerci\u00eble pluimveehouders en enkele hobbykippenboeren. \u201eDat komt onder andere doordat wilde vogels \u2019s nachts op het erf of ergens in een dak zitten, en dan kan een muis of rat het virus binnen verspreiden. Het is heel besmettelijk\u201d, aldus Matthijs.<\/p>\n
Waarom zijn er meer besmettingen in Nederland dan in Belgi\u00eb of Duitsland? Omdat Nederland relatief veel open water heeft, zegt Matthijs. Sloten bij de veehouderijen, rivieren en kanalen. Daar leven watervogels die het virus nu verspreiden. Maar waarom er dit najaar weer zo\u2019n heftige virus-variant is, dat weet niemand precies.<\/p>\n
Nieuw vaccin<\/p>\n
Er bestaat sinds een jaar een effectief vaccin tegen het vogelgriepvirus, dat zowel de kip beschermt voor ziekte als ervoor zorgt dat de kip het virus niet verder verspreidt. Het vaccin is goedgekeurd door medicijnautoriteit EMA. Er is op dit moment \u00e9\u00e9n pluimveehouderij, van de 1.800 in Nederland, die zijn kippen heeft gevaccineerd. Dat is dan ook een proef, vertelt De Jong van LTO. \u201eEen zeer hoopgevende maar ingewikkelde.\u201d<\/p>\n
Dat zit zo: \u201eWe moeten heel transparant werken en aantonen dat het vaccin geen gevolgen heeft voor de volksgezondheid. Want desinformatie is overal aanwezig en de consument moet dus overtuigd worden dat eieren van een gevaccineerde kip geen probleem zijn.\u201d Alle eieren van dat ene bedrijf worden voorlopig alleen verkocht in Nederland.<\/p>\n
Om producten van kippen en eieren te exporteren, was tot voor kort een \u2018niet-gevaccineerd\u2019-verklaring nodig. Dat kwam voort uit wereldwijd beleid dat dieren met vogelgriep geruimd moesten worden.\u00a0En d\u00e1t kwam weer voort uit de zorg dat het vaccin w\u00e9l de kip beschermde voor ziekte maar n\u00ed\u00e9t verhinderde dat de kip het virus verspreidt. <\/p>\n
Nu de EMA het nieuwe vaccin \u2013 dat ook het doorgeven van het virus verhindert \u2013 heeft goedgekeurd ligt de weg open om op termijn over te gaan op vaccinatie. Maar het wantrouwen bij een kleine vocale groep consumenten tegen vaccins is sinds de coronapandemie nog steeds aanwezig in sommige landen en daarom, zegt De Jong, willen de Nederlandse pluimveehouders zorgvuldig iedereen overtuigen dat het vaccin veilig is. \u201eOok al weten ze dat zelf al lang.\u201d Je wilt niet, zegt hij, dat in andere landen eieren op de markt worden gebracht van kippen die \u2018ongevaccineerd\u2019 zijn, als een soort keurmerk. Overigens krijgen alle kippen die eieren leggen al tientallen jaren andere vaccinaties voordat ze volwassen zijn en eieren gaan leggen.<\/p>\n
Omdat consumenten wereldwijd een \u201eomslag\u201d moeten maken naar een denkwijze dat vogelgriep via vaccinatie kan worden ingeperkt, zegt De Jong, moeten pluimveehouders voorzichtig handelen. Dat is de reden waarom vooralsnog bij \u00e9\u00e9n bedrijf, in Nederland, het proces is begonnen. De Jong heeft er vertrouwen in dat buitenlandse afnemers op termijn wel degelijk zullen meegaan in het vaccineren van de pluimeestapel. \u201eWe zien nu al interesse uit andere landen, zoals de Verenigde Staten, de VK en Japan, in hoe wij het nu aanpakken.\u201d<\/p>\n
Geef cadeau<\/p>\n
Deel<\/p>\n
Mail de redactie<\/p>\n
\nNIEUW: Geef dit artikel cadeau
\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n