{"id":73061,"date":"2025-12-02T22:51:19","date_gmt":"2025-12-02T22:51:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/73061\/"},"modified":"2025-12-02T22:51:19","modified_gmt":"2025-12-02T22:51:19","slug":"extremistische-online-content-is-maar-moeilijk-aan-te-pakken-zegt-deze-deskundige","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/73061\/","title":{"rendered":"‘Extremistische online content is maar moeilijk aan te pakken’, zegt deze deskundige"},"content":{"rendered":"

De gedachte is simpel: verban gewoon \u00e1lle extremistische content van sociale media. Haatdragende plaatjes en filmpjes, waarin geweld wordt verheerlijkt of wordt opgeroepen, worden dan gefilterd.<\/p>\n

Maar toen Bibi van Ginkel en vier andere onderzoekers zich wierpen op die taak, constateerden ze dat het helemaal niet zo simpel is, zo blijkt uit een dinsdagochtend verschenen onderzoek. \u201eVeel informatie kun je op meerdere manieren interpreteren\u201d, zegt Van Ginkel. \u201eJe houdt daardoor altijd een grijs gebied. Er is geen raamwerk waar je alles doorheen kunt gooien waarna alleen nog de content overblijft die er m\u00e1g zijn en die niet stiekem extremistisch is.\u201d<\/p>\n

\n

Veel content is satirisch, humoristisch of heeft een verborgen extremistische boodschap<\/p>\n<\/blockquote>\n

\"Bibi<\/p>\n

Bibi van Ginkel.<\/p>\n

Foto Susanne Middelberg<\/p>\n

Zoom in<\/p>\n

Daarmee heeft het WODC wellicht een verrassend antwoord gekregen op de vraag die het Van Ginkel stelde. Het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Justitie en Veiligheid had gevraagd naar de mogelijkheid van zo\u2019n \u201euniverseel toetsingskader\u201d. Dat is ambtelijke taal voor \u2018duidelijke richtlijnen\u2019 voor wat van sociale media verwijderd kan worden omdat het extremistisch zou zijn.<\/p>\n

Van Ginkel \u2013 expert contraterrorisme en onder meer verbonden aan het International Centre for Counter-Terrorism \u2013 en haar team trokken daarop de sociale media Reddit, TikTok en Instagram leeg. Ze bekeken posts over de rellen rondom Ajax\u2013Maccabi Tel Aviv en de \u2018White Lives Matter\u2019-projectie op de Rotterdamse Erasmusbrug.<\/p>\n

Fundamenteel recht<\/p>\n

\u201eVeel extremistische content was eenvoudig te filteren\u201d, zegt Van Ginkel. Maar daarna werd het ingewikkelder. \u201eVeel content is satirisch, humoristisch of heeft een verborgen extremistische boodschap. Zelfs toen we probeerden die boodschappen te herkennen, kwamen we vaak niet tot dezelfde conclusie of het echt extremistisch was.\u201d <\/p>\n

Verwijder je de content uit dat \u201egrijze gebied\u201d, zegt ze, dan botst dat met een fundamenteel recht als vrijheid van meningsuiting. Dat maakt universele richtlijnen zo ingewikkeld, stelt Van Ginkel. \u201eContent is bijvoorbeeld awful but lawful. En je wilt niet het kind met het badwater weggooien.\u201d<\/p>\n

<\/p>\n

\n\t\t\t\tLees ook\n\t\t\t<\/p>\n

\u2018Niet elke jongere die zich online extreem gedraagt is een gewelddadige nihilist\u2019<\/p>\n

\"Het
\n<\/a><\/p>\n

De context van posts is bovendien altijd anders, zegt ze. \u201eWat we hier normaal vinden, kan in een ander land heel anders ge\u00efnterpreteerd worden. Het denken is anders, of de humor. Satire en ironie zijn voor computers heel lastig te lezen, dus je moet de lokale context kennen waarin iets geplaatst is. Je moet goed op de hoogte zijn van trends en van hoe uitdrukkingen gebruikt en misbruikt worden door groepen. Daar zijn grote AI-modellen nog niet goed toe in staat.\u201d<\/p>\n

Tegelijkertijd, vervolgt Van Ginkel, \u201ezetten grote socialemediaplatformen wel de mensen op straat die dat w\u00e9l kunnen. En ze geven geen helderheid over hoe ze besluiten nemen over wat ze wel of niet verwijderen. Door rechtszaken leren we daar langzaam wel iets over, maar dat gaat traag. We lopen achter de feiten aan.\u201d<\/p>\n

We weten, zegt ze, \u201edat de echte betekenis van posts soms verborgen blijft en dat extremistische groepen daar tactisch gebruik van maken. Je probeert door die agenda heen te prikken. Maar dat gaat razendsnel. Een emoji van een beker witte melk lijkt onschuldig, maar staat voor white supremacy. Mensen delen zoiets gemakkelijk, het ziet er grappig uit. Maar de boodschap eronder is extremistisch.\u201d<\/p>\n

Als je dit hoort kun je denken: het is dus onmogelijk om grip te krijgen op online extremisme. Is dat zo?<\/p>\n

\u201eNee, er zijn wel opties. Allereerst door jongeren online weerbaarder te maken. Ze worden online heel gemakkelijk meegenomen in extremisme, er wordt gespeeld met hun emoties. Op scholen moeten ze nog meer dan nu leren over mediawijsheid. Daarnaast kan de overheid het debat stimuleren over de rol van grote techbedrijven. Dat gesprek moet echt meer gevoerd worden.\u201d<\/p>\n

\u201eIk merk ook dat overheden het ingewikkeld vinden om van content die in het grijze gebied valt vast te stellen dat het over een grens gaat. Vaak uit angst verweten te worden de vrijheid van meningsuiting te beperken. En er zijn strakke regels nodig voor techplatforms. Dat is niet alleen aan Nederland, het moet Europees. Eis meer transparantie over h\u00f3\u00e9 er gemodereerd wordt bijvoorbeeld.\u201d<\/p>\n

\u201eJe kunt daarbij denken aan een soort online keurmerk dat ouders duidelijk maakt hoe bedrijven hun content modereren, of niet. Daarin mogen ook best verschillen bestaan tussen platformen, dat zijn reflecties van een pluriforme maatschappij. Maar het moet wel duidelijk zijn hoe ze modereren. En vanuit het maatschappelijk middenveld moet je scherp blijven op de achterliggende problemen, welke taal en codes worden gebruikt om extremisme te verhullen, en die kennis delen met de bedrijven.\u201d<\/p>\n

Dat alles veronderstelt wel dat die bedrijven welwillend zijn. Maar aan uw onderzoek wilden ze niet meewerken.<\/p>\n

\u201eKlopt, ze speelden mooi weer bij de NCTV. Wij wilden ze graag uitnodigen voor interviews en expertsessies. Dan mailden ze de NCTV dat wij ze best mochten benaderen. Maar letterlijk een minuut nadat ze die mail verstuurden lieten ze ons weten niet mee te willen werken. Alleen: money talks. Als zo\u2019n keurmerk over moderatie ontbreekt, gaan mensen misschien wel naar andere platformen. Je ziet nu al dat mensen van WhatsApp overstappen naar Signal en dat WhatsApp vervolgens campagnes begint om mensen terug te halen, dat ze methodes aanpassen en tegemoet proberen te komen aan de gevoelens van onveiligheid.\u201d<\/p>\n

<\/p>\n

\n\t\t\t\tLees ook\n\t\t\t<\/p>\n

Kinderen worden afgeperst en aangezet tot automutilatie of zelfs moord: in deze chatgroepen worden de meest sadistische beelden gedeeld<\/p>\n

\"Kinderen
\n<\/a><\/p>\n

Geef cadeau<\/p>\n

Deel<\/p>\n

Mail de redactie<\/p>\n

\nNIEUW: Geef dit artikel cadeau
\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n

<\/p>\n

\tWaarom je NRC kan vertrouwen
\n<\/a> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"De gedachte is simpel: verban gewoon \u00e1lle extremistische content van sociale media. Haatdragende plaatjes en filmpjes, waarin geweld…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":73062,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[73,74,48,46,47,49,45,50,75],"class_list":{"0":"post-73061","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zakelijk","8":"tag-business","9":"tag-commercial","10":"tag-dutch","11":"tag-nederland","12":"tag-nederlanden","13":"tag-nederlands","14":"tag-netherlands","15":"tag-nl","16":"tag-zakelijk"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115652427092856131","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73061"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73061\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}