{"id":75098,"date":"2025-12-04T22:13:06","date_gmt":"2025-12-04T22:13:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/75098\/"},"modified":"2025-12-04T22:13:06","modified_gmt":"2025-12-04T22:13:06","slug":"embryo-cda-politiek-nrc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/75098\/","title":{"rendered":"embryo cda politiek – NRC"},"content":{"rendered":"

CDA-Kamerlid Harmen Krul kon het woensdagavond in het late Kamerdebat <\/a>niet vaak genoeg herhalen: het is voor zijn partij een dilemma. Steun je de mogelijkheid om menselijk leed te voorkomen of kies je voor de beschermwaardigheid van het leven? Toch neigt zijn partij ernaar een historisch besluit te nemen en in te stemmen met een gevoelig wetsvoorstel om het kweken van embryo\u2019s voor wetenschappelijk onderzoek mogelijk te maken. \u201eHet CDA steekt een Rubicon over. Dit is een principieel nieuwe stap\u201d, constateerde SGP-Kamerlid Diederik van Dijk teleurgesteld. Dinsdag wordt er gestemd over de ingediende amendementen en moties, de week erop over het wetsvoorstel.<\/p>\n

De medisch-ethische kwestie draait om een gevoelig initiatiefwetsvoorstel van de Kamerleden Jan Paternotte (D66) en Harry Bevers (VVD). Het onderzoeken van embryo\u2019s in de eerste dagen moet de kans op succesvolle ivf-behandelingen vergroten. Slechts\u00a025 procent<\/a>\u00a0van de behandelingen lukt nu. Drie pogingen worden vergoed vanuit het basispakket, daarna moeten mensen het zelf betalen; dat kost duizenden euro\u2019s per keer.\u00a0Daarnaast zou het onderzoek ook kennis kunnen opleveren over het aanpakken van bijvoorbeeld erfelijke ziekten of ernstige genetische afwijkingen.<\/p>\n

Volgens de Embryowet uit 2002 mag nu alleen onderzoek worden gedaan op overgebleven embryo\u2019s die niet gebruikt worden door wensouders. Maar die embryo\u2019s zijn drie tot vijf dagen, dat is al te oud voor goed onderzoek naar het prille begin van de bevruchting, stellen Paternotte en Bevers. De Embryowet ging ervan uit dat het kweekverbod tijdelijk zou zijn en zou worden opgeheven als er maatschappelijk draagvlak voor is. Er volgden de afgelopen decennia drie wetsevaluaties. Alle drie kwamen ze tot de conclusie dat het verbod van tafel kon, maar het gebeurde niet omdat er nooit een politieke meerderheid voor te vinden was. De wet is sinds 2002 dan ook nooit ingrijpend gewijzigd.<\/p>\n

CDA is cruciaal<\/p>\n

Ook in de vorige Kamer-samenstelling leek de meerderheid voor aanpassing nog ver weg, maar dankzij de forse groei van het progressieve D66 en het verdwijnen van het conservatieve NSC lijken de kansen gekeerd. D66, VVD, GroenLinks-PvdA en SP, samen goed voor 71 zetels, zijn voor. De initiatiefnemers rekenen ook op steun van Partij voor de Dieren (3 zetels) en Volt (1). Daarmee zijn precies 75 zetels binnen, eentje te weinig voor een meerderheid. D66 en VVD kijken dan ook reikhalzend uit naar wat de CDA\u2019ers gaan doen. E\u00e9n CDA-Kamerlid dat steun geeft en het voorstel is erdoor. Bij de meeste partijen mogen Kamerleden bij medisch-ethische onderwerpen individueel beslissen of ze voor of tegenstemmen. <\/p>\n

Vroeger was steun van het CDA voor een dergelijk voorstel vrijwel ondenkbaar, maar ruim drie jaar geleden stelde het Wetenschappelijk Instituut van de partij in een rapport al dat het kweken van embryo\u2019s\u00a0gerechtvaardigd is<\/a>\u00a0als daarmee erfelijke ziekten kunnen worden voorkomen. Volgens theoloog en schrijver van het rapport Andr\u00e9 Poortman \u2013 die als de nummer 19 van de kandidatenlijst net buiten de Kamer viel \u2013 sprak het CDA tot dan toe over medische ethiek in \u201eniet meer dan wat open deuren en gemeenplaatsen\u201d, terwijl de partij juist voorloper zou moeten zijn. <\/p>\n

Het laatste verkiezingsprogramma meldde niets over de Embryowet, maar bood wel ruimte: \u201eHet CDA wil een maatschappelijk gesprek voeren over grenzen, consequenties en mogelijkheden van nieuwe medische en medisch-technologische ontwikkelingen.\u201d<\/p>\n

De CDA-fractie volgt nu diezelfde lijn. Net als in een eerder debat in september zei Krul woensdag dat een embryo altijd \u201ebeschermwaardig is\u201d, maar dat dat niet \u201eabsoluut\u201d is. Hij vindt het ook belangrijk dat het kweken van embryo\u2019s voor onderzoek ernstige ziekten als huntington en taaislijmziekte mogelijk kan voorkomen, en zei \u201egrote waarde te hechten aan de bevordering van de voortplantingsgeneeskunde. Kinderloosheid is ook relatief ernstig lijden\u201d.<\/p>\n

Voorzichtigheid<\/p>\n

Het CDA neigt daarom in te gaan stemmen met het wetsvoorstel, al bouwde Krul de nodige voorzichtigheid in. Hij noemde extra voorwaarden waaraan het voorstel moet voldoen. In een amendement\u00a0<\/a>schreef hij een \u201eextra slot op de deur\u201d te willen om te voorkomen dat \u201ede deur wordt opengezet voor verdergaande maatschappelijk controversi\u00eble technieken\u201d. Daarvoor moeten er veel zwaardere straffen komen voor onderzoekers die de regels overtreden: maximaal twee jaar celstraf, een verdubbeling van nu. Ook wil de partij dat elk jaar het aantal goedgekeurde en afgekeurde onderzoeksvoorstellen voor het kweken van embryo\u2019s wordt gerapporteerd.<\/p>\n

Dinsdag 9 december wordt gestemd over deze amendementen, de partij wil daarna nog een week bedenktijd voordat op dinsdag 16 december over het wetsvoorstel zelf wordt gestemd. Op de vraag van Mirjam Bikker (ChristenUnie) of het CDA het wetsvoorstel af gaat wijzen als niet aan de CDA-voorwaarden wordt voldaan, wilde Krul \u201egeen eensluidend antwoord geven\u201d. Hij noemde zijn voorwaarden alleen \u201ebelangrijk\u201d.<\/p>\n

De ChristenUnie en de SGP, felle tegenstanders van het voorstel, zagen woensdagavond hun voormalige medestander CDA in de verte verdwijnen. Zelfs het door de SGP\u2019er Van Dijk in de strijd gegooide oud-CDA-Kamerlid Cl\u00e9mence Ross-van Dorp \u2013 die in 2001 nog pleitte voor een verbod op het kweken van embryo\u2019s \u2013 hielp niet. Krul: \u201eJe kunt tegen deze wet stemmen, maar daarmee is het ethische dilemma niet weg. De politiek heeft zich nog steeds te verhouden tot de vraag hoe met technologie ernstig lijden voorkomen kan worden. Dat kunnen wij niet met elkaar wegtoveren.\u201d<\/p>\n

<\/p>\n

\n\t\t\t\tLees ook\n\t\t\t<\/p>\n

VVD en D66 willen af van verbod op kweken embryo\u2019s voor onderzoek<\/p>\n

\"Een
\n<\/a><\/p>\n

Geef cadeau<\/p>\n

Deel<\/p>\n

Mail de redactie<\/p>\n

\nNIEUW: Geef dit artikel cadeau
\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n

<\/p>\n

\tWaarom je NRC kan vertrouwen
\n<\/a> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"CDA-Kamerlid Harmen Krul kon het woensdagavond in het late Kamerdebat niet vaak genoeg herhalen: het is voor zijn…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":75099,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[73,74,48,46,47,49,45,50,75],"class_list":{"0":"post-75098","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zakelijk","8":"tag-business","9":"tag-commercial","10":"tag-dutch","11":"tag-nederland","12":"tag-nederlanden","13":"tag-nederlands","14":"tag-netherlands","15":"tag-nl","16":"tag-zakelijk"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115663601977145268","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75098","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75098"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75098\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/75099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75098"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75098"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75098"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}