{"id":75948,"date":"2025-12-05T18:38:09","date_gmt":"2025-12-05T18:38:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/75948\/"},"modified":"2025-12-05T18:38:09","modified_gmt":"2025-12-05T18:38:09","slug":"illustrator-the-tjong-khing-voelt-zich-geen-kunstenaar-bij-mij-bestel-je-gewoon-een-goeie-tekening","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/75948\/","title":{"rendered":"Illustrator Th\u00e9 Tjong-Khing voelt zich geen kunstenaar. \u2018Bij mij bestel je gewoon een goeie tekening\u2019"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-drop-cap\">\u2018Hee jij daar!\u201d riep de tijger in de kooi. \u201eAlsjeblieft, maak de deur open!\u201d<\/p>\n<p>\u201eIk denk er niet aan\u201d, zei de brahmaan, op weg naar de tempel. \u201eIk weet zeker dat je me dan zult opeten.\u201d<\/p>\n<p>\u201eWelnee\u201d, grijnsde de tijger. \u201eIk heb helemaal geen trek. Ik heb alleen maar dorst.\u201d<\/p>\n<p>\u201eNou, vooruit dan.\u201d Maar dat was natuurlijk geen goed idee, want\u2026<\/p>\n<p>\u201eWhraaaaah!\u201d De ontblote tanden van Th\u00e9 Tjong-Khing reflecteren in de staande spiegel op zijn werkkamer. \u201eEn dan kijk je\u201d \u2013 hij bestudeert zichzelf \u2013 \u201enaar je eigen houding en hoe die verandert en dat teken je na. Maar het \u00e1llerleukste om te illustreren vind ik\u2026 ah\u2026 hier\u2026\u201d \u2013 uit de stapel schetsen op de bijzettafel vist hij die van het sprookje De brahmaan en de tijger \u2013 \u201ehoe die man schrikt als-ie de kooi opent.\u201d Net als de brahmaan spert Th\u00e9 zijn ogen wijd open en buigt het bovenlichaam zo ver als hij kan naar achteren. \u201eJe wilt niet opgegeten worden h\u00e8.\u201d Wijzend op de lijn van zijn eigen hals: \u201eDie gaat naar beneden, zie je? Want je schrikt, je houdt je adem in. Dus al die figuren\u201d \u2013 hij bladert door de schetsen voor zijn nieuwste sprookjesboek, langs sjamanen, prinsen, draken en ridders \u2013 \u201eben ik eigenlijk zelf\u201d.<\/p>\n<p>Maar die houdingen, die kent u nou toch wel na al die jaren?<\/p>\n<p>Th\u00e9 \u2013 dat is zijn achternaam \u2013\u00a0 glimlacht. \u201eDaar moet je voor oppassen h\u00e8. Dat je niet altijd hetzelfde tekent.\u201d<\/p>\n<p>Want?<\/p>\n<p>\u201eJa,\u00a0dat\u00a0is\u00a0niet\u00a0leuk.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Omdat\u00a0je\u00a0dan\u00a0jezelf\u00a0aan\u00a0het\u00a0herhalen\u00a0bent?<\/p>\n<p>\u201ePrecies!\u201d<\/p>\n<p>\u201eIs het echt al tien uur?\u201d Bovenaan de steile trap van zijn woonhuis in Haarlem had Th\u00e9 Tjong-Khing\u00a0 (92) vanmorgen wat verbaasd geklonken toen zijn vrouw, beeldend kunstenaar Mino Wortel, het bezoek ontving. In een beige stofjas onder de inkt- en verfvlekken stiefelde hij de trap af om de verslaggever te verwelkomen. Om \u2018m daarna weer te bestijgen naar zijn werkkamer op de eerste, waar hij voor de gelegenheid Radio 1, zijn standaard achtergrondgeluid, wegdraaide.<\/p>\n<p>\u201eHij maakt er wel een rommeltje van h\u00e8\u201d, zei Mino Wortel toen ze een kopje koffie bracht.\u00a0 Th\u00e9, neerzijgend in zijn bureaustoel: \u201eMeen je dat nou?\u201d<\/p>\n<p>Ze heeft wel gelijk. Overal stapeltjes. Tekeningen. Boeken. Pennen. Tubes. Kwastjes. Penselen. Ook op de grond. En alleen midden op het bureaublad, verlicht door een scheef hangende tl-lamp \u2013 \u201eah, nu je het zegt\u201d \u2013 heerst optische rust. Een wit vel, A3-formaat, met daarop zijn laatste potloodschets: een vrouw die de hond uitlaat. Niks spannends. \u201eHadden we bedacht, mijn vrouw en ik. Gewoon, leuk, een schilderij om op te borduren. Als ik klaar ben, gaat zij beneden ermee verder.\u201d<\/p>\n<p><img alt=\"De illustratie bij het sprookje De brahmaan en de tijger \" data-lightbox-highres=\"https:\/\/images.nrc.nl\/uYzg05M2SP6BOfp0669CfyPUxe0=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/04101443\/IMG_8372.jpg\" data-lightbox-highres-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/Vrih0Iy3m8DRFvlmUA7BjGEHids=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/04101443\/IMG_8372.jpg\" data-lightbox-zoom=\"https:\/\/images.nrc.nl\/uYzg05M2SP6BOfp0669CfyPUxe0=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/04101443\/IMG_8372.jpg\" data-lightbox-zoom-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/Vrih0Iy3m8DRFvlmUA7BjGEHids=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/04101443\/IMG_8372.jpg\" data-open-in-lightbox=\"true\" decoding=\"async\" height=\"3180\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/IMG_8372.jpg\"  width=\"2457\"\/><\/p>\n<p class=\"caption\" id=\"figcaption-1\">De illustratie bij het sprookje De brahmaan en de tijger <\/p>\n<p>Illustratie Th\u00e9 Tjong-Khing\u00a0<\/p>\n<p>Zoom in<\/p>\n<p>Tot drie keer uitgegumd, zie ik.\u00a0<\/p>\n<p>\u201eJa, ja. Ik gebruik meer gum dan potlood.\u201d<\/p>\n<p>Vanmorgen om half zeven was hij ermee begonnen. Dan stapt Th\u00e9 zoals vrijwel elke dag hup, zijn bed uit om een paar stappen verderop in zijn werkkamer aan een illustratie te beginnen. Ontbijten komt later wel. En hij zet geen wekker, nee, nee. Want hoe ouder je wordt, des te minder je slaapt. \u201eDat is heel irritant hoor!\u201d En vroeger ging hij gerust tot twaalf uur \u2019s nachts door, maar nu is hij eerder moe en stopt hij na het avondeten.<\/p>\n<p>De productie is er niet minder om. Loop dezer dagen een willekeurige boekhandel binnen en je vindt Th\u00e9 Tjong-Khing terug op twee nieuwe titels. Voor\u00a0Langzaam, maar zeker heeft hij de illustraties gemaakt bij de dierenverhalen van Toon Tellegen. Een olifant die tussen de regendruppels neervalt uit de lucht. Slak en schildpad, onhandig dansend in een naargeestig, donker bos. Humor en grimmigheid in \u00e9\u00e9n beeld: typisch Th\u00e9.<\/p>\n<p>Van Sprookjes van Ergens is hij ook de auteur. Zijn vijfde sprookjesboek alweer, met verhalen uit de hele wereld. Th\u00e9 is ermee begonnen toen hij zijn kleinzoon voorlas en merkte dat veel sprookjes langdradig zijn geschreven. Kinderen willen bekn\u00f3pt. En hij stopt z\u2019n eigen vertelstem erin, met af en toe een snedige tussenzin aan de luisteraar \u2013 \u201eniet jokken hoor\u201d. En plaatjes natuurlijk, want kinderen willen plaatjes. Th\u00e9 ook. Dus hij zoekt de verhalen uit op sc\u00e8nes die hij leuk vindt om te illustreren. En de verhalen zelf, ach, \u201edie haal ik gewoon van internet\u201d.<\/p>\n<p>Meer nog dan gezichtsuitdrukkingen speelt in die illustraties het landschap een rol. Dat bepaalt de sfeer, zelfs het gemoed van de karakters. Roodkapje op weg naar oma, in zijn eerste sprookjesboek: getekend als klein en nietig meisje aan de rand van een immens en donker bos. Een heks en een oude wijze man, in zijn laatste, dagenlang vechtend met elkaar in het sprookje De Zilveren Bloem. Th\u00e9 heeft ze getekend op een oneindige vlakte. \u201eIk heb lang zitten denken\u201d \u2013 hij pakt de illustratie erbij \u2013 \u201ewat nou de absurditeit van hun gevecht toont. Niet de verbeten gezichten, maar dat je met z\u2019n twee\u00ebn bent in die grote leegte en elkaar t\u00f3ch wilt doden.\u201d<\/p>\n<blockquote class=\"dmt-quote\" data-styled=\"false\">\n<p> Wat er in mijn kop zit, probeer ik op papier te krijgen<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>En zo zit hij altijd te puzzelen. Vaak is er in zo\u2019n verhaal \u00e9\u00e9n zinnetje, \u00e9\u00e9n gebeurtenis die hij wil illustreren en dan ligt Th\u00e9 in bed alvast te ontwerpen. Geen lieflijke plaatjes, nee,\u00a0 alsjeblieft niet. Het moet spannend zijn. Grimmig. Grappig. Absurdistisch. \u201eEn wat er in mijn kop zit, probeer ik op papier te krijgen.\u201d<\/p>\n<p>Lukt dat?<\/p>\n<p>\u201eHet resultaat is meestal erg teleurstellend. Dan had ik in bed bedacht\u201d \u2013 hij pakt de schetsen van Rapunzel erbij \u2013 \u201edat je als kijker met dat meisje meekijkt zo vanuit haar raam naar buiten. Maar dan probeer ik dat te tekenen en denk ik: n\u00e9\u00e9!\u201d<\/p>\n<p>Wat miste er?<\/p>\n<p>\u201eBeklemming. Dat kreeg ik er niet in. Dus nu heb ik haar getekend van buitenaf, gevangen in een torenkamer overschaduwd door een grote zwarte muur. En zo maak ik drie, vijf, soms wel tien schetsen. Totdat het kwartje valt.\u201d<\/p>\n<p>Rapunzel, opgesloten in de kamer van haar paleis. Het doet ergens denken aan zijn eigen jeugd in Bandung, West-Java. Th\u00e9 groeide op in een groot huis met bediendes \u2013 zijn vader was ondernemer \u2013 en na de Japanse bezetting in 1942 ging hij niet meer naar school. Hele dagen zat Th\u00e9, een verlegen kind, te tekenen op zijn kamer. Disney-figuren, plaatjes uit de boeken van Rie Cramer. En omdat zijn vader een bioscoop bezat kon hij alle Hollywood-films eindeloos opnieuw zien.\u00a0\u201eWat me het meest fascineerde was de wijze waarop de personages acteerden. Bette Davis, ken je die? Als ze schrok, dan schudde ze zo\u201d \u2013 hij doet het voor \u2013 \u201emet haar rechter-elleboog. Terwijl Ida Lupino in zo\u2019n sc\u00e8ne haar mond naar beneden trok. En haar wenkbrauwen omhoog. Altijd! Ik zag het aankomen.\u201d<\/p>\n<p><img alt=\"De strip van Th\u00e9 Tjong-Khing waar Marten Toonder zo van onder de indruk was. \" data-description=\"De strip van Th\u00e9 Tjong-Khing waar Marten Toonder zo van onder de indruk was. \" data-open-in-lightbox=\"true\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/061225WEE_2024959902_khing_tekeningen2.jpg\" src-medium=\"https:\/\/s3.eu-west-1.amazonaws.com\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/02100010\/061225WEE_2024959902_khing_tekeningen2.jpg\" decoding=\"async\" \/><\/p>\n<p class=\"caption\" id=\"figcaption-2\">De strip van Th\u00e9 Tjong-Khing waar Marten Toonder zo van onder de indruk was. <\/p>\n<p>Zoom in<\/p>\n<p><img alt=\"De vrouw met honden die Th\u00e9 Tjong-Khing tekende, en waarop zijn vrouw Mino Wortel onder meer de jasjes van de honden borduurde.\" data-description=\"De vrouw met honden die Th\u00e9 Tjong-Khing tekende, en waarop zijn vrouw Mino Wortel onder meer de jasjes van de honden borduurde.\" data-open-in-lightbox=\"true\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/061225WEE_2024959902_khing_tekeningen.jpg\" src-medium=\"https:\/\/s3.eu-west-1.amazonaws.com\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/02095920\/061225WEE_2024959902_khing_tekeningen.jpg\" decoding=\"async\" \/><\/p>\n<p class=\"caption\" id=\"figcaption-3\">De vrouw met honden die Th\u00e9 Tjong-Khing tekende, en waarop zijn vrouw Mino Wortel onder meer de jasjes van de honden borduurde.<\/p>\n<p>Zoom in<\/p>\n<p>Maar veel herinneringen heeft hij niet meer aan zijn jeugd. En als anderen de mystieke, oosterse toon in zijn werk benoemen moet Th\u00e9 altijd wat grinniken. \u201eLaatst was ik gevraagd een Indonesisch sprookje te illustreren. Ik moest echt googlen: hoe zag dat landschap er ook alweer uit?\u201d<\/p>\n<p>Verdrongen, misschien ook wel. Want niet voor niets trok Th\u00e9 als 23-jarige de oceaan over naar Nederland, naar Amsterdam. Hij wilde het zelf. Nieuwe omgeving. Een gevoel van bevrijding. Dat had alles met zijn vader te maken, die andere verwachtingen van hem had. Th\u00e9 spreekt er niet graag meer over. \u201eLaten we zeggen: ik voelde me daar, in Indonesi\u00eb, erg klein. Maar toen ik hier eenmaal was had ik toch ook weer heimwee. Heel eigenaardig. Heimwee naar iets dat niet leuk was.\u201d<\/p>\n<p>Misschien\u2026 je was hier helemaal alleen?\u00a0<\/p>\n<p>\u201eJa, en de angst dat het me niet zou lukken om hier te slagen. Voor mij was het heel belangrijk om me in Nederland thuis te voelen. Ik wist dat ik niet meer terug wilde.\u201d<\/p>\n<p>Wat deed je hier, die eerste weken?<\/p>\n<p>\u201eIk fietste rond door Amsterdam. Ik vond het z\u00f3 vreemd: al die huizen die tegen elkaar aan stonden. En de Nederlanders hier, die waren toch een beetje anders dan daar. En ik wilde studeren, naar de tekenacademie. Maar je had destijds alleen de Rietveld, toen de Kunstnijverheidsschool geheten, waar ik een paar weken de reclameopleiding heb gedaan. Dat wilde mijn pa. Maar reclame is helemaal niks voor mij. Ik dacht: wat nu? En toen hoorde ik over de striptekenstudio van de beroemde Marten Toonder. Ik wist: dit is mijn enige kans. Ik ben daar binnengestapt om mijn werk te tonen.\u201d<\/p>\n<p>En?<\/p>\n<p>\u201eIk moest mijn werk achterlaten bij de balie, zodat Marten Toonder het kon bekijken als hij op de studio was. Daarna kreeg ik een brief: niks voor ons.\u201d<\/p>\n<p>Punt?<\/p>\n<p>\u201ePunt.\u201d<\/p>\n<p>Eh\u2026<\/p>\n<p>\u201eWanhoop! Ik dacht: wat nu? Ik wist als klein jongetje al dat ik tekenaar wilde worden. Ik tekende de hele dag, ik m\u00f3\u00e9st tekenen. En als dit niet zou lukken dan, dan was ik in de goot beland. Echt waar. Dan was ik nu een zwerver die in de vuilnisbak rommelt.\u201d<\/p>\n<p>Echt?<\/p>\n<p>\u201eJa. Want ik kan niks anders. En niks anders interesseert mij. Ik vind tekenen gewoon het einde.\u201d<\/p>\n<p>Met verzamelde moed bood Th\u00e9 zich nogmaals aan bij de Toonder Studio\u2019s. Hij stelde voor om een maand belangeloos te tekenen en toen mocht hij klusjes doen \u2013 alsnog betaald \u2013 voor een van de vaste striptekenaars. Marten Toonder, die twee keer per week naar kantoor kwam, riep hem op een dag naar boven. \u201eHij vertelde dat hij mijn werk goed vond. Ik was totaal verrast.\u201d<\/p>\n<p><img alt=\"Sprookjes van ergens, het nieuwste sprookjesboek van Th\u00e9 Tjong-Khing.\" data-lightbox-highres=\"https:\/\/images.nrc.nl\/NmFZ2rkAB9ALI9QT4mzqp85bptU=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/26171445\/061225WEE_2024959902_khing_3.jpg\" data-lightbox-highres-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/TjDtr6kJ-ZWg3CwdkIMnv5dkUkw=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/26171445\/061225WEE_2024959902_khing_3.jpg\" data-lightbox-zoom=\"https:\/\/images.nrc.nl\/NmFZ2rkAB9ALI9QT4mzqp85bptU=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/26171445\/061225WEE_2024959902_khing_3.jpg\" data-lightbox-zoom-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/TjDtr6kJ-ZWg3CwdkIMnv5dkUkw=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/26171445\/061225WEE_2024959902_khing_3.jpg\" data-open-in-lightbox=\"true\" decoding=\"async\" height=\"4808\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/061225WEE_2024959902_khing_3.jpg\"  width=\"6403\"\/><\/p>\n<p class=\"caption\" id=\"figcaption-4\">Sprookjes van ergens, het nieuwste sprookjesboek van Th\u00e9 Tjong-Khing.<\/p>\n<p>Foto Merlijn Doomernik<\/p>\n<p>Zoom in<\/p>\n<p>Weet u nog wat hij zo goed vond?<\/p>\n<p>\u201eJa, wacht, even kijken\u2026\u201d. Th\u00e9 pakt uit de boekenkast een aflevering van Student Tijdloos uit 1962, aflevering Het Spiegeldoolhof, en stopt met zoeken op pagina 11. \u201eJa\u2026 hier\u2026 Twee mannen en een vrouw. Een driehoeksopstelling. Toonder wees op die plaatjes en vond het zo knap dat ik iets had gedaan dat de spanning vergrootte\u2026  Zij komt aangelopen en je ziet alleen haar arm. En op het volgende plaatje weet je nog steeds niet hoe ze eruitziet, want dan zoomt de camera uit. Een long shot. En hier nog steeds niet. En\u2026\u201d<\/p>\n<p>Pas op het vierde plaatje zie je haar gezicht.<\/p>\n<p>\u201eInderdaad!\u201d\u00a0<\/p>\n<p>\u201eHelemaal niet. Ik tekende altijd op gevoel. Ik verbeeldde me gewoon dat ik achter de camera stond van de film die ik in m\u2019n hoofd had. Maar sinds die opmerking ging ik veel bewuster tekenen. En dat helpt wel hoor, als je weet wat je doet.\u201d<\/p>\n<p>Th\u00e9 werd aangenomen bij de Toonder Studio\u2019s  en voelde zich direct opgenomen in het tekenwereldje. \u201eEen vertrouwde omgeving van mensen die allemaal hetzelfde willen.\u201d Op de werkvloer was hij nog altijd wat stil en verlegen, maar zijn werk werd gewaardeerd en zijn collega\u2019s vonden dat hij goed tekende. \u201eDat helpt wel hoor. Waardering geeft zelfvertrouwen. Je denkt: h\u00e9, ik stel toch wat voor.\u201d<\/p>\n<blockquote class=\"dmt-quote\" data-styled=\"false\">\n<p>Ik ben erachter gekomen: veinzen, daar draait alles om. Doen alsof<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Is de verlegenheid daarmee verdwenen?<\/p>\n<p>Glimlach. \u201eNooit helemaal. Maar ik kan het nu beter verstoppen.\u201d<\/p>\n<p>Hoe bedoelt u?\u00a0<\/p>\n<p>\u201eNou, v\u00e9\u00ednzen. Ik hoorde Adriaan van Dis dat eens op televisie zeggen. Daar draait alles om. Doen alsof. Op recepties bijvoorbeeld. Dan moet ik gezellig doen en dan veins ik dat ik iemand ben die graag met iedereen praat.\u201d<\/p>\n<p>In de stripwereld wordt Th\u00e9 nog altijd geroemd om zijn werk, met krantenstrip Arman &amp; Ilva als bekendste werk. Maar midden jaren zeventig was hij er klaar mee. Telkens dezelfde figuren tekenen. Al die plaatjes, al dat werk. En als zelfstandig tekenaar werd hij intussen steeds gevraagd voor illustraties van kinderboeken. Miep Diekmann. Thea Beckman. Dolf Verroen. Guus Kuijer. Hij illustreerde Annie M.G. Schmidts De A van Abeltje en Kleine Sofie en Lange Wapper van Els Pelgrom. En een stapel boeken van Vos en Haas, door Sylvia Vanden Heede.<\/p>\n<p><img alt=\"\" data-lightbox-highres=\"https:\/\/images.nrc.nl\/fg4Jv61k1iyqpDB6V6hBtcHTh_E=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/26171457\/061225WEE_2024959902_khing_4.jpg\" data-lightbox-highres-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/NZYKwl3jX1LNSm35SZKz7Mez1Zg=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/26171457\/061225WEE_2024959902_khing_4.jpg\" data-lightbox-zoom=\"https:\/\/images.nrc.nl\/fg4Jv61k1iyqpDB6V6hBtcHTh_E=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/26171457\/061225WEE_2024959902_khing_4.jpg\" data-lightbox-zoom-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/NZYKwl3jX1LNSm35SZKz7Mez1Zg=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/26171457\/061225WEE_2024959902_khing_4.jpg\" data-open-in-lightbox=\"true\" decoding=\"async\" height=\"5676\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/061225WEE_2024959902_khing_4.jpg\"  width=\"4274\"\/>Foto Merlijn Doomernik<\/p>\n<p>Zoom in<\/p>\n<p>Th\u00e9 Tjong-Khing won er vele prijzen mee, waaronder drie Gouden Penselen. En in 2005 ontving hij de  Woutertje Pieterseprijs voor Waar is de Taart?, dat hij illustreerde met fantasiefiguren in de stijl van Vos en Haas. Het was zijn eerste boek volledig op eigen titel. Het staat bij Th\u00e9 in de boekenkast in meer dan tien talen. Duits, Frans, Spaans, Koreaans. \u201eLekker goedkoop h\u00e8, zo\u2019n vertaling. Er staat helemaal geen tekst in.\u201d<\/p>\n<p>Hij pakt het boek erbij. \u201eKen je het?\u201d<\/p>\n<p>Jazeker.<\/p>\n<p>Th\u00e9 bladert erdoorheen. Op de eerste pagina wordt een taart gestolen door twee muizen en dan rennen de taartenbakkers, twee honden, erachteraan. Intussen verliest een konijnenmeisje haar popje, krijgt de kikker een bal op z\u2019n hoofd en zo zijn er op elke pagina meerdere verhaallijnen tegelijk.<\/p>\n<p>Wat is het eigenlijk voor taart?<\/p>\n<p>\u201eChocolade. Met vanillevulling en een kers erbovenop. En roze glazuur. Daar hou ik helemaal niet van, maar ik had die kleur nodig voor het contrast. En hij wordt heel vaak nagemaakt h\u00e8. Als ik ergens ga signeren, dan staat die taart er vaak.\u201d<\/p>\n<p>U eet \u2018m wel op?<\/p>\n<p>\u201eJa, ja. Anders is het zo onaardig.\u201d<\/p>\n<p>Ook het glazuur?<\/p>\n<p>\u201eMet smaak!\u201d Glimlach: \u201eDat veins ik dan.\u201d Th\u00e9 staat weer op en pakt nu ook deel twee, drie en vier uit de boekenkast. \u201eDaarna heb ik het dus nog een paar keer geprobeerd. Maar die delen zijn lang niet zo succesvol als het eerste.\u201d<\/p>\n<p>Waarom niet?\u00a0<\/p>\n<p>\u201eIk heb ze een beetje te ingewikkeld gemaakt, denk ik. Te veel verhaallijnen.\u201d<\/p>\n<p>Terwijl, u dacht natuurlijk\u2026<\/p>\n<p>\u201eDit is het gouden ei!\u201d<\/p>\n<blockquote class=\"dmt-quote\" data-styled=\"false\">\n<p>Ik heb gewoon geen idee\u00ebn voor verhalen. Voor een illustratie bij andermans verhaal weet ik precies: dit moet het zijn<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Vindt u dat jammer?<\/p>\n<p>\u201eIk kan mezelf niet uitstaan! Want het duurt telkens jaren voordat ik weer een idee heb voor een volgend deel. Ik heb gewoon geen idee\u00ebn voor verhalen. Terwijl, als ik een illustratie maak bij andermans verhaal weet ik precies: dit moet het zijn.\u201d<\/p>\n<p>Maakt dat\u00a0 uit?<\/p>\n<p>\u201eIk blijf afhankelijk van de creaties van anderen. Terwijl, een kunstenaar heeft niemand nodig. Die is autonoom. Zoals mijn vrouw, die heeft binnenkort een tentoonstelling. En Renate Rubinstein  heb ik in een interview wel eens horen vertellen: ik ga gewoon zitten en dan tuimelen de verhalen zo mijn hoofd in. Ik wou dat ik dat had!\u201d<\/p>\n<p>Wat tuimelt er dan bij u naar binnen?\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>\u201eNiks! En ik heb het heus geprobeerd hoor. Zat ik bij een schilderclubje achter een leeg doek. De docent zei: nou, begin maar. En iedereen begon, terwijl ik\u2026 Ze zag het aan m\u2019n ogen. Ze zei: schilder anders deze vaas met bloemen. Ik dacht: ok\u00e9. Dus dat deed ik. Maar ik wist niet wanneer het af was. Moest ik doorgaan? Was het genoeg? Moest het netter?\u201d<\/p>\n<p>En het werd\u2026<\/p>\n<p>\u201eHelemaal niks.\u201d<\/p>\n<p>U voelt zich geen kunstenaar?<\/p>\n<p>\u201eNee, nee.\u201d<\/p>\n<p>Wat bent u dan?<\/p>\n<p>Th\u00e9 wijst op de potloodschets van de vrouw met de hond op zijn bureau. \u201eBij mij bestel je gewoon een goeie tekening.\u201d<\/p>\n<p>CV <\/p>\n<p>Th\u00e9 Tjong-Khing is in 1933 geboren in Purworejo (Indonesi\u00eb). Na het lyceum en drie jaar aan de Seni Rupa-kunstacademie in Bandung kwam hij in 1956 naar Nederland om verder te studeren. Al snel kwam hij bij Toonder Studios terecht waar hij strips tekende. Sinds 1971 werkt<br \/>Th\u00e9 Tjong-Khing fulltime als freelance illustrator, meestal van kinderboeken. Th\u00e9 is sinds 1969 samen met kunstenaar Mino Wortel en heeft twee zonen uit een eerder huwelijk.<\/p>\n<p>Geef cadeau<\/p>\n<p>Deel<\/p>\n<p>Mail de redactie<\/p>\n<p>\nNIEUW: Geef dit artikel cadeau<br \/>\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n<p><a aria-label=\"The Trust Project, lees meer over de journalistieke principes van NRC\" class=\"trust__message\" href=\"http:\/\/www.nrc.nl\/over-ons\/#principes\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><\/p>\n<p>\tDe journalistieke principes van NRC<br \/>\n<\/a> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u2018Hee jij daar!\u201d riep de tijger in de kooi. \u201eAlsjeblieft, maak de deur open!\u201d \u201eIk denk er niet&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":75949,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[99,142,140,141,143,48,98,146,144,145,46,47,49,45,50],"class_list":{"0":"post-75948","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kunst-en-design","8":"tag-amusement","9":"tag-arts","10":"tag-arts-and-design","11":"tag-artsdesign","12":"tag-design","13":"tag-dutch","14":"tag-entertainment","15":"tag-kunst","16":"tag-kunst-en-design","17":"tag-kunstdesign","18":"tag-nederland","19":"tag-nederlanden","20":"tag-nederlands","21":"tag-netherlands","22":"tag-nl"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115668418885921256","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75948","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75948"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75948\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/75949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}