![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/111225BOE_2025095361_Cover-Exactitudes.jpg\"\/)
<\/p>\n<\/p>\n
Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek, Exactitudes \u2013 Final edition. Ontwerp: Pieter Vos\/75B. nai010 uitgevers, 440 blz, \u20ac 65<\/p>\n
Fantastisch beeld van Versluis en Uyttenbroek speelt met subculturen<\/p>\n
Op fotobeurs Paris Photo, dit najaar in Parijs, \u00a0was er bij galerie Mad\u00e9 van Krimpen naast een aantal Exactitudes-foto\u2019s ook werk te zien van modeontwerper Duran Lantink<\/a>, sinds april creatief directeur van modehuis Jean Paul Gaultier. Lantink presenteerde er een aantal fotocollages die hij in 2013 bij zijn afstuderen aan de Gerrit Rietveld Academie had gemaakt. Het waren stroken beeld uit Exactitudes waarin hij van alles mixte; gabbermeisjes met hanenkam-punkers met rockers \u2013 niet verwonderlijk, Lantink ontwierp eerder collecties waarin hij allerlei merken aan elkaar naaide<\/a>: een rok van Calvin Klein aan een top van Rick Owens, met \u00e9\u00e9n mouw van Moncler. Lantink is niet de enige modeontwerper die inspiratie vond in de iconische serie Exactitudes van het Rotterdamse duo Ari Versluis (64) en Ellie Uyttenbroek (60). Demna, creatief directeur van Balenciaga, baseerde er de collectie voor najaar 2017 <\/a>van zijn toenmalige merk Vetements op.<\/p>\n Het concept van Exactitudes, een samentrekking van \u2018exact\u2019 en \u2018attitudes\u2019 , is even simpel als doeltreffend: in een vast grid worden steeds twaalf mensen in ongeveer dezelfde outfit afgebeeld. Van Rotterdamse fitboys tot Chinese meisjes in trainingspakken, van goth-girls tot Parijse sapeurs \u2013 feilloos laten Versluis en Uyttenbroek ons zien dat, hoezeer we ook denken dat we uniek zijn, we\u00a0 allemaal onderdeel zijn van een (sub)cultuur met (kleding)codes die nauwer luisteren dan we misschien willen toegeven.<\/p>\n Serie \u2018Neighbours \u2013 Rotterdam (1998)\u2019 uit \u2018Exactitudes. Final Edition\u2019. <\/p>\n Foto Fotodienst NRC<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Na dertig jaar straatstijl spotten en zes eerdere boeken (in 2002 verscheen de eerste met 58 series, in 2014 de laatste met 154 series \u2013 allemaal uitverkocht) is er nu de \u2018final edition\u2019, met 202 series. De eerste stamt uit 1994, met veertig (de enige uitzondering) foto\u2019s van mannelijke gabbers, de laatste uit 2025 is een grid van twaalf crossdressers en trans vrouwen. Achterin staan interviews met bekende (Lidewij Edelkoort, Demna)\u00a0 en onbekendere mensen die geportretteerd werden, \u00e9n er is een complete namenlijst van iedereen die poseerde. Een explosie van kleur en stijl en een fantastisch overzicht, strak en systematisch vormgegeven \u2013 <\/p>\n Exactitudes-series zijn op dit moment te zien in de tentoonstelling \u2018Dresscodes\u2019 in Paleis Het Loo, Apeldoorn (t\/m 8 maart) en in Museum Fenix, Rotterdam. <\/p>\n Daans Paans maakte de computergegeneerde \u2018Oak Tree 2472\u2019; een voorspelling van hoe wij over 450 jaar een eik zullen afbeelden. In \u2018Floating Signifiers. Case studies on image, origin and representation\u2019.<\/p>\n Foto Fotodienst NRC<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Wat zijn de oerbeelden van de toekomst? Daan Paans doet de kijker verwonderen<\/p>\n Daan Paans, Floating Signifiers. Case studies on image, origin and representation. Ontwerp: Rob van Hoesel. The Eriskay Connection, 160 blz, \u20ac 40<\/p>\n Pantha Rhei, een gezegde dat is toegeschreven aan de Griekse filosoof Heraclitus, betekent zoiets als: alles is voortdurend in beweging. De aarde draait, het heelal dijt uit en krimpt in, water stroomt. Daan Paans (40) onderzoekt in het fascinerende en gelaagde Floating Signifiers hoe die veranderlijkheid ook tot uitdrukking komt in onze beeldcultuur, en hoe die veranderingen worden be\u00efnvloed door een \u2018complexe reeks factoren\u2019, vari\u00ebrend van Darwins evolutietheorie tot de industri\u00eble revolutie tot kolonialisme. Paans doet dat aan de hand van negen casestudies, waarin hij niet alleen het oerbeeld van voorwerpen (archetypes van onder andere neushoorns en afgodsbeelden) onderzoekt, maar ook dat van de toekomst. Zo zoomt Paans \u00a0in op de eik, die we zien op middeleeuwse tapijten, op tientallen schilderijen en tekeningen uit onder andere de 17de (Jan van Goyen) en 19de eeuw (Caspar David Friedrich) en die voorkomt in hedendaagse games zoals The Sims en Valheim. Deze uit ruim 500 jaar cultuurgeschiedenis geplukte beelden gebruikt hij als dataset in speciale software, die voorspelt hoe wij over 450 jaar een eik zullen afbeelden. Het resultaat: de computergegeneerde Oak Tree 2472, die, groener dan groen, met stam, takken en blaadjes, een eik staat na te doen, maar die ook iets unheimisch heeft omdat het zo overduidelijk artificieel is.<\/p>\n Spread uit \u2018Floating Signifiers. Case studies on image, origin and representation\u2019. <\/p>\n Foto Fotodienst NRC<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Met mysterieuze afbeeldingen op de oranje linnen omslag en de vele historische afbeeldingen in het boek, gecombineerd met foto\u2019s en computergegenereerde beelden van Paans, voelt het boek als een heerlijk spannende archeologische ontdekkingstocht met scifi-randjes. Het laat zien hoe complex visueel materiaal kan zijn, zowel qua productie als qua perceptie.<\/p>\n Rick van der Klooster: \u2018Between the Mountain and the River\u2019. <\/p>\n Foto Fotodienst NRC<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Rick van der Klooster brengt de bergen van zijn jeugd vol gevoel tot leven <\/p>\n Rick van der Klooster, Between the Mountain and the River. Ontwerp: Hans Gremmen. Fw:Books, 128 blz, \u20ac37,50<\/p>\n Rick van der Klooster (30)\u00a0 begon met fotograferen toen hij op zijn vijftiende een camera van zijn moeder kreeg, zo vertelde hij eerder aan NRC<\/a>: \u00a0\u201eZonsondergangen, de bergen in Oostenrijk waar ik met mijn moeder naartoe ging. Mijn vader was al overleden toen ik 6 was, zij overleed op mijn 18de. Daarna werd fotografie steeds meer een middel waarmee ik onderzocht hoe ik met dat idee van vergankelijkheid moest omgaan.\u201d De bergen waren lange tijd een plek waar hij niet naartoe durfde, alsof hij, daar waar ze altijd samen waren, haar dan \u00e9cht zou verliezen. In juli 2018, vijf jaar na de dood van zijn moeder, en inmiddels student aan de AKV St. Joost in Breda, keerde Van der Klooster terug naar de bergen van zijn jeugd. Hij fotografeerde er, ook in de jaren erna, water zo kristalhelder dat het zonlicht erin weerkaatst, een eenzame steenbok op een rots, bomen, bergen, de maan, een bergbeek. Een boek over natuur en over rouw, alles in prachtig en stemmig zwart-wit, met meer zwart dan wit. De foto\u2019s ademen een zware romantiek, zijn dan weer gek en speels (iemand banjert als een bosmonster door het woud) of zacht en lief (een paardenhoofd, van zo dichtbij gefotografeerd dat je de haren kan tellen).<\/p>\n Spread uit \u2018Between the Mountain and the River\u2019 van Rick van der Klooster, waarin bijna abstracte fragmenten van de foto\u2019s in negatief zijn afgedrukt. <\/p>\n Foto Fotodienst NRC<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Vormgever Hans Gremmen was verrast hoe Van der Klooster binnen het \u00a0\u201euitgekauwde genre van de zwart-wit landschapsfotografie een eigen stem vond\u201d, en wilde er vooral geen standaard natuurfotoboek\u00a0van maken, vertelt hij aan de telefoon. Door het boek te beginnen en te eindigen met knalroze pagina\u2019s, waarop soms bijna abstracte fragmenten van de foto\u2019s in negatief zijn afgedrukt, word je als kijker gelijk op scherp gezet. Die roze pagina\u2019s zitten aan de bovenkant dicht, als je ze omslaat kieren er een paar woorden tekst aan de onderkant. Een gedicht van Van der Klooster over zijn moeder, een beetje verstopt. Alsof het een geheim briefje is, eigenlijk niet voor onze ogen bestemd. Ontroerend!<\/p>\n Het werk van Rick van der Klooster is tot 20 december te zien in een groepstentoonstelling bij Ballon Rouge in Rotterdam.<\/p>\n Spread uit \u2018De grote boom. Het vergeten verhaal van de boeroes in Suriname\u2019 van Ton Groot Haar. <\/p>\n Foto Fotodienst NRC<\/p>\n Zoom in<\/p>\n De grote boom geeft een onbekende geschiedenis met helderheid weer<\/p>\n Ton Groot Haar, De grote boom. Het vergeten verhaal van de boeroes in Suriname. Ontwerp: Studio Suze Swarte. Lecturis, 272 blz, \u20ac 35<\/p>\n In mei en juni 1845 vertrekken vier zeilschepen vanuit Amsterdam naar Suriname, met in totaal 384 arme Nederlandse immigranten aan boord. Allemaal hopen ze in het nieuwe land een bestaan op te bouwen als boer. In 2025 \u00a0was het 180 jaar geleden dat deze Boeroes arriveerden \u2013 en voor die gelegenheid zocht fotograaf Ton Groot Haar (68) zo\u2019n honderd afstammelingen op om ze te portretteren. Hij fotografeerde hun gezinnen, de grond die ze verbouwen, hun beesten, hun huizen en dook in hun familiegeschiedenissen. In het boek De Grote Boom zien we behalve zijn eigen foto\u2019s ook 19de-eeuwse portretten van de Surinaamse fotograaf Julius Muller (1846-1902), en er zijn interviews en teksten over de geschiedenis van de Boeroes.<\/p>\n Hoe geef je zo\u2019n gelaagd verhaal vorm? Ontwerper Suze Swarte heeft een\u00a0 fascinatie voor lijstjes, verzamelingen, patronen. Ze kon haar hart \u00a0ophalen met de indexen achterin het boek, met onder andere een complete namenlijst van de 253 (!) migranten die in die eerste jaren overleden. Ze zet het verhaal enerzijds bijna filmisch neer: zo begint het boek met foto\u2019s van een dichtbegroeide, zompige jungle \u2013 waardoor je gelijk de ontzetting voelt van de arriverende Nederlanders aan wie een boerderij, een stuk land en vee \u00a0was beloofd \u2013 maar er was niets. \u201eAnderzijds is dit ook de ontsluiting van een dossier\u201d, vertelt ze aan de telefoon. \u201eVoor de archiefmatige informatie \u2013 de indexen, namen, bijschriften \u2013 koos ik\u00a0een functionele, typemachine-achtige letter, de GT America Mono. Voor de verhalende teksten gebruikte ik de schreefloze Lyon Text, die prettig leesbaar en toegankelijk is.\u201d In de stofomslag \u2013 een groot vel dat om het boek is gevouwen \u2013 staan aan de binnenzijde 84 portretten van alle Boeroes die Groot Haar portretteerde, wat het dossierachtige karakter versterkt. Knap hoe Swarte, samen met Groot Haar, deze interessante, complexe en vrij onbekende geschiedenis met enorme helderheid weet weer te geven.<\/p>\n Spread met portretten uit \u2018De grote boom. Het vergeten verhaal van de boeroes in Suriname\u2019 van Ton Groot Haar. <\/p>\n Foto fotodienst NRC<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Andere aanraders <\/p>\n Zoom in<\/p>\n Kienjet & Van Zoetendaal, Pas de culte. Ontwerp: Willem van Zoetendaal. Van Zoetendaal Publishers, 288 blz, \u20ac 45<\/p>\n Pas de culte (\u2018geen dienst\u2019) is een fraaie compacte paperback met honderden foto\u2019s van gebedshuizen in Nederland en haar voormalige koloni\u00ebn. Met beelden van G.H. Breitner, Alfred Stieglitz, Ed van der Elsken en onbekende fotografen, vanaf het begin van de fotografie tot nu. \u201eDe vorm van een kerktoren is heel bepalend voor de sfeer van een plek\u201d, zegt Paul Kooiker in het boek. Al bladerend zie je dat hij gelijk heeft. \u00a0<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Mattie Boom & Hans Rooseboom, Amerikaanse fotografie. Ontwerp: Irma Boom. nai010 uitgevers, 320 blz, \u20ac 45<\/p>\n Natuurlijk maakte gerenommeerd ontwerper Irma Boom geen brave, \u00e9\u00e9n-op-\u00e9\u00e9n-catalogus van de tentoonstelling Amerikaanse fotografie <\/a>in het Amsterdamse Rijksmuseum. De cover is een gedurfde uitsnede van Robert Franks Parade, Hoboken, New Jersey (1955), je knalt het boek binnen met intense, paginavullende portretten, met abstracte vormen en patronen glijd je er weer uit. Daartussenin: een fantastische selectie aan Amerikaanse fotografie. \u00a0\u00a0<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Blommers & Schumm, More. Ontwerp: Roger Willems. Roma Publications, 240 blz, \u20ac 45<\/p>\n Selectie uit bijna dertig jaar modefotografie van Blommer & Schumm. De cover is op z\u2019n minst opmerkelijk, met die verleidelijke roos die wordt aangevreten door vervaarlijk uitziende mieren. Atypisch voor een modeboek, typisch voor een duo dat er lol in heeft een beetje verwarring te stichten<\/a>. Hun werk is t\/m 23 februari te zien in Foam, Amsterdam.<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Erik Kessels & Karel De Mulder: Man. Ontwerp: Erik Kessels \u00a0RVB Books, 768 blz, \u00a0\u20ac 28<\/p>\n Een man, op elke foto geflankeerd door twee, vier, zes of nog meer vrouwen, en hij op de plek waar hij het liefst lijkt te staan: precies in het midden. Simpel concept, spannende uitwerking; \u00a0\u00a0hoe verhouden deze mensen zich tot elkaar? Erik Kessels werd bekend met zijn fascinerende boekjes met found photography<\/a>, dit is zijn nieuwste.<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Verena Blok: Love Shit. Ontwerp: Sandra Kassenaar. Fw:Books, 80 blz, \u20ac 37,50 \u00a0<\/p>\n Met documentaire fotografie en tekst \u2013 verhalen die ze verzamelde tijdens haar werk in een abortuskliniek in Nederland \u2013 construeert Verena Blok intieme portretten van zwangere vrouwen. Een serie die gaat over zelfbeschikking en vrouw-zijn. \u00a0Love Shit is vanaf 12 maart te zien in Foam Amsterdam<\/a>.<\/p>\n Zoom in<\/p>\n Ana\u00efs L\u00f3pez, the Turtle and the Monk. Ontwerp: Teun van der Heijden. Uitgave in eigen beheer. Twee-in-\u00e9\u00e9n-boek: 104 + 216 blz, \u20ac 275\u00a0<\/p>\n Het is een boek, maar met de handgemaakte houten cover, foto\u2019s, tekeningen, bijzondere druktechnieken zoals gyotaku en fotopolymeer etsen, pop-ups \u00e9n uitvouwers eigenlijk meer een kunstwerk. Een verhaal vol sprookjesachtige elementen<\/a>, over rouw, Lopez\u2019 zoektocht naar een gouden schildpad in Japan en de levenslessen die ze daaruit trekt.<\/p>\n Geef cadeau<\/p>\n Deel<\/p>\n Mail de redactie<\/p>\n \nNIEUW: Geef dit artikel cadeau![\"Serie](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/101225BOE_2025095361_WEB_fotoboek-07.png\")
<\/p>\n![\"Daans](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/101225BOE_2025095361_WEB_fotoboek-03.png\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/111225BOE_2025095361_Cover-Floating-Signifiers.jpg\"\/)
<\/p>\n![\"Spread](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/101225BOE_2025095361_WEB_fotoboek-04.png\")
<\/p>\n![\"Rick](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/101225BOE_2025095361_WEB_fotoboek-02.png\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/111225BOE_2025095361_Cover-Rick-vd-Klooster.jpg\"\/)
<\/p>\n![\"Spread](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/101225BOE_2025095361_WEB_fotoboek-01.png\")
<\/p>\n![\"Spread](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/101225BOE_2025095361_WEB_fotoboek-05.png\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/111225BOE_2025095361_Cover-De-Grote-Boom.jpg\"\/)
<\/p>\n![\"Spread](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/101225BOE_2025095361_WEB_fotoboek-06.png\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/111225BOE_2025095361_Cover-Pas-de-Culte.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/111225BOE_2025095361_Cover-American-Photography.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/111225BOE_2025095361_Cover-More.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/111225BOE_2025095361_Cover-MAN.jpg\")
Stacked from 4 images. Method=B (R=4,S=4)<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/111225BOE_2025095361_Cover-Love-Shit.jpg\")
Screenshot<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/111225BOE_2025095361_Cover-The-Turtle.jpg\")
<\/p>\n
\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n