![\"Antoine](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/111225WET_2026614422_AntoineBuyse.jpg\")
<\/p>\nWetenschap staat op zoveel manieren onder druk dat \u201ekanaries in de kolenmijn\u201d nodig zijn\u00a0om academische vrijheden beschermen. Als die om hulp vragen moet actie volgen, zodat ze niet \u201esterven\u201d in de mijn.<\/p>\n
Dat zegt de Utrechtse rechtswetenschapper en historicus Antoine Buyse, die in april aantreedt als nieuwe directeur van het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) in Amsterdam. Hij wordt de opvolger van socioloog Jan Willen Duyvendak, die met pensioen gaat.<\/p>\n
Buyse signaleert in reactie op zijn benoeming een reeks bedreigingen van vrije wetenschap. \u201eVan vermarkting tot bezuinigingen en van wantrouwen tegenover experts tot soms zelfs regelrechte onderdrukking en vervolging van wetenschappers.\u201d Het NIAS, onderdeel van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, moet bijdragen aan de taak van de KNAW als \u201ehoeder en duider\u201d van de wetenschap, zegt Buyse.<\/p>\n
<\/p>\n
Antoine Buyse.<\/p>\n
Foto Ivar Pel<\/p>\n
Zoom in<\/p>\n
Met de ornithologische beeldspraak varieert de nieuwe directeur op de twee vogels die het NIAS vaak gebruikt om haar taken te verbeelden: de uil als symbool van nieuwsgierigheid en wijsheid voorbij de waan van de dag, en de kanarie, die problemen signaleert. Die laatste functie is nodig nu wetenschap internationaal onder druk staat, aldus Buyse.<\/p>\n
Buyse (48) is nu hoogleraar rechten van de mens aan de Universiteit Utrecht en directeur van het Studie- en Informatiecentrum Mensenrechten (SIM) van die instelling. Hij richt zich op mensenrechten in Europa, de rechtsstaat en de rol van maatschappelijke organisaties. Buyse noemt het NIAS \u201eeen vrijhaven om met meer diepgang en op lagere snelheid wetenschap te bedrijven\u201d.<\/p>\n
Het NIAS, opgericht in 1970, wil een \u201eintellectueel toevluchtsoord\u201d zijn voor onderzoekers in de sociale en geesteswetenschappen. Jaarlijks verleent het een aantal fellowships aan internationale wetenschappers, kunstenaars of schrijvers. Daarnaast heeft het instituut een safe haven-project opgezet voor bedreigde academici, onder meer uit Oekra\u00efne en Gaza.<\/p>\n
\t\t\t\t\tSchrijf je in voor de nieuwsbrief NRC Wetenschap<\/p>\n
\n\t\t\t\tOp de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorie\u00ebn, onverwachte inzichten en alles daar tussenin\n\t\t\t<\/p>\n
Inschrijven
\nUitschrijven<\/p>\n
Geef cadeau<\/p>\n
Deel<\/p>\n
Mail de redactie<\/p>\n
\nNIEUW: Geef dit artikel cadeau
\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n