Deze films, en diverse andere klassiekers, maken 1975 tot het belangrijkste jaar uit de geschiedenis van de Amerikaanse cinema, zo betoogt \u00a0de Netflix-documentaire Breakdown 1975. Volgens regisseur Morgan Neville floreerde de cinema doordat het Amerikaanse volk dat jaar een identiteitscrisis doormaakte.<\/p>\n
President Nixon trad af door het Watergateschandaal, het leger maakte een haastige aftocht uit Vietnam, het Church-rapport legde schokkende misdaden van de CIA bloot. Economische crisis, de misdaad groeide, de grote steden waren in verval. Het ijzeren optimisme waarop Amerikanen van oudsher hun identiteit bouwen was even weg.<\/p>\n
Ongeveer tegelijkertijd liet Hollywood de teugels vieren, filmregisseurs als Coppola, Scorsese, Kubrick en Sidney Lumet konden hun gang gaan. De gewaagde, vaak sombere films vol seks en geweld die \u2018New Hollywood\u2019 afleverde vonden verrassend genoeg ook nog een groot publiek. \u00a0Volgens Neville weerspiegelen al die films de heersende maatschappelijke sfeer van \u201eonrust, paranoia, en diepe soul-searching\u201d. \u00a0<\/p>\n
De progressieve wind die waaide kreeg al snel tegenwind uit conservatieve hoek. De fatsoenpolitie van de Moral Majority kwam op, filmacteur Ronald Reagan ging de politiek in. Amerika wilde weer in zichzelf gaan geloven. De artistieke films werden in 1976 uit de markt gedrukt door escapistische blockbusters als Rocky, zo betoogt de documentaire. Bij de Oscars werden alle sociaal bevlogen films verslagen door die optimistische boksfilm.<\/p>\n
![\"Jack](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/221225CUL_2027696801_Breakdown8.jpg\")
<\/p>\n
Jack Nicholson in \u2018One Flew Over the Cuckoo\u2019s Nest\u2019<\/p>\n
Zoom in<\/p>\n
Grote greep<\/p>\n
Om dit aan te tonen, maakte Neville van de documentaire een aantrekkelijke mix van nieuws- en filmbeelden, die vaak met elkaar in conversatie gaan. Network,\u00a0Nashville,\u00a0 One Flew Over the Cuckoo\u2019s Nest \u2013 in Nevilles montage lijken het allemaal felrealistische reportages over de VS in 1975. Ook als ze dat niet zijn. Zijn greep is wel heel erg groot. Blaxploitation, feminisme, het ik-tijdperk \u2013 ze flitsen voorbij maar krijgen geen duidelijke plaats in het verhaal.<\/p>\n
Bij de filmkenner begint het gaandeweg te knagen. Komen al die klassiekers wel uit dat ene wonderjaar? Nee hoor, belangrijke \u00a0bouwstenen van Nevilles betoog werden eerder of later gemaakt. Chinatown komt uit 1974, Taxi Driver, Network en All The President\u2019s Men zijn van 1976. Veel van de sociale onrust die te zien is, dateert van eerder in het decennium, en de beschreven Republikeinse revival is eigenlijk van later. \u00a0Ik snap het wel, het is aantrekkelijk om alle films en maatschappelijke malaise van de jaren zeventig in \u00e9\u00e9n jaar te proppen, maar dat kost je wel je overtuigingskracht. En wat heeft Jaws er trouwens mee te maken?<\/p>\n
![\"Jack](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/181125CUL_2023019551_oneflew1.jpg\"\/)