Hoewel Somaliland, in oppervlakte vergelijkbaar met Griekenland, de afgelopen jaren weinig aandacht trok, kwam het gebied dit weekend opeens in de internationale belangstelling. Aanleiding was de aankondiging zaterdag van de Isra\u00eblische premier Benjamin Netanyahu om Somaliland als onafhankelijke staat te erkennen.<\/p>\n
Isra\u00ebl is het eerste land dat tot erkenning is overgegaan. Netanyahu beloofde samenwerking op het gebied van landbouw, gezondheidszorg en economie, en nodigde van Somaliland uit voor een officieel bezoek. Maandag komt de VN-Veiligheidsraad in spoedzitting bijeen om te praten over deze stap, die internationaal op scherpe kritiek stuit.<\/p>\n
1Waarom wil Somaliland erkend worden?<\/p>\n
Somaliland is een gebied in het noordwesten van Somali\u00eb en ligt aan de Golf van Aden. Het telt ruim zes miljoen inwoners en heeft een eigen bestuur in hoofdstad Hargeisa, met eigen paspoorten, munt en veiligheidsdiensten. In de praktijk functioneert Somaliland als onafhankelijk land, maar geen enkel land erkende het tot nu toe \u2013 zelfs de Verenigde Arabische Emiraten niet, die massaal investeren in de haven van <\/p>\n
Lang maakte Somaliland deel uit van het Britse koloniale rijk. Na onafhankelijkheid in 1960 sloot Somaliland zich aan bij het voorheen deel van Somali\u00eb. Die fusie was geen succes: inwoners klaagden over verwaarlozing en repressie door de centrale overheid. Na een jarenlange burgeroorlog riep Somaliland in 1991 eenzijdig zijn onafhankelijkheid uit.<\/p>\n
Sindsdien heeft het gebied een relatief stabiel bestuur. Dat staat in schril contrast met de rest van Somali\u00eb, waar jihadistische groepen, gewapende conflicten en bestuurlijke chaos het dagelijks leven onveilig maken.<\/p>\n
\u201eSomaliland probeert al decennia internationale erkenning te krijgen, zonder resultaat\u201d, zegt onderzoeker Guido Lanfranchi van Clingendael telefonisch. In 2024 begon Somaliland gesprekken met Ethiopi\u00eb over erkenning in ruil voor toegang tot de zee en een militaire basis, maar die liepen op niets uit.<\/p>\n
Voor Somaliland is de Isra\u00eblische erkenning daarom een belangrijk diplomatiek succes. Lanfranchi ziet deze stap als een mogelijke opening naar bredere erkenning, misschien ook door de Verenigde Staten. \u201eMet Trump aan de macht kan deze stap dienen als springplank richting Washington.\u201d<\/p>\n
De erkenning van Somaliland gebeurt volgens Netanyahu in de geest van de Abraham-akkoorden \u2013 een reeks afspraken waarbij Arabische landen hun banden met Isra\u00ebl hebben genormaliseerd. Daarbij kregen de nieuwe partners van Isra\u00ebl concrete voordelen van de VS. Zo koppelden de VS de erkenning van Marokkaanse soevereiniteit over de Westelijke Sahara aan normalisatie met Isra\u00ebl. \u201eHet is interessant om te zien welke positie Amerika in de VN-Veiligheidsraad zal innemen\u201d, aldus Lanfranchi.<\/p>\n
2Waarom is de erkenning door Isra\u00ebl controversieel?<\/p>\n
De Isra\u00eblische erkenning raakt de soevereiniteit van Somali\u00eb, dat Somaliland als deel van zijn grondgebied beschouwt. Lanfranchi waarschuwt dat internationale erkenning een precedent kan scheppen voor andere afscheidingsbewegingen in Afrika, iets wat veel landen over de hele wereld graag willen vermijden.<\/p>\n
Ook binnen Somali\u00eb leidt de erkenning tot spanningen. Puntland, een semi-autonome regio in het noordoosten, eist meerdere regio\u2019s op die ook Somaliland tot zijn gebied rekent. Internationale erkenning van Somaliland kan deze grensgeschillen aanwakkeren.<\/p>\n
Daarnaast gaat de discussie over het motief van Netanyahu. In augustus voerde Isra\u00ebl gesprekken met vijf landen, waaronder Somaliland, over mogelijke verplaatsing van Gazanen uit de Gazastrook. Dat stuitte op felle tegenstand van onder meer Jordani\u00eb, Egypte, Saoedi-Arabi\u00eb, Turkije en Iran, die elke vorm van gedwongen verplaatsing van Palestijnen afwijzen.<\/p>\n
3Wat heeft Isra\u00ebl eraan?<\/p>\n
De ligging van Somaliland vlak bij cruciale zeevaartroutes maakt het gebied geopolitiek interessant.\u00a0Hetzelfde geldt voor de nabijheid van Jemen, waar de Houthi-rebellen actief zijn. Zij krijgen steun van Iran en vielen de afgelopen jaren regelmatig schepen aan die banden hadden met Isra\u00ebl.<\/p>\n
4Hoe werd op de aankondiging van Isra\u00ebl gereageerd?\u00a0<\/p>\n
Somali\u00eb noemde de erkenning door Isra\u00ebl een bedreiging voor de veiligheid en stabiliteit in de regio. Veel andere landen en internationale organisaties hebben de erkenning afgewezen of reageerden terughoudend. In een verklaring van 21 voornamelijk Midden-Oosterse en Afrikaanse landen, samen met de Organisatie van Islamitische Samenwerking, werd de erkenning verworpen. Zij vrezen de gevolgen\u00a0voor de vrede en veiligheid in de Hoorn van Afrika en de Rode Zee. Opvallend: de drie landen die in 2020 hun banden met Isra\u00ebl normaliseerden als onderdeel van de Abraham-akkoorden \u2013 de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein en Marokko \u2013 ondertekenden de verklaring niet.<\/p>\n
De Afrikaanse Unie herhaalde dat grenzen gerespecteerd moeten worden en waarschuwde dat het ondermijnen van de integriteit van Somali\u00eb een gevaarlijk precedent schept. Ook de Europese Unie benadrukte het belang van respect voor de eenheid en soevereiniteit van Somali\u00eb.<\/p>\n
De VS blijven de territoriale integriteit van Somali\u00eb erkennen, inclusief Somaliland. President Trump gaf dit weekend geen duidelijk antwoord op vragen van journalisten over de Isra\u00eblische erkenning. \u201eWe bestuderen het. Ik bestudeer heel veel dingen, neem altijd geweldige besluiten en die blijken altijd correct te zijn.\u201d<\/p>\n
Geef cadeau<\/p>\n
Deel<\/p>\n
Mail de redactie<\/p>\n