![\"L\u00e6rdalsordf\u00f8rar](\"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/PXL_20251029_160856869.PORTRAIT.jpg\")
<\/p>\nTakk for sist.<\/p>\n
Me sette pris p\u00e5 at du kom til L\u00e6rdal sjukehus i oktober og stilte opp for \u00e5 m\u00f8ta folket i idrettshallen. Me skriv til deg med von om at du ikkje har gl\u00f8ymt kva det dyktige personalet p\u00e5 sjukehuset v\u00e5rt gjer for pasientane, og kor sterkt engasjementet er i befolkninga for \u00e5 behalda sjukehuset som i dag.<\/p>\n
<\/p>\n
L\u00e6rdalsordf\u00f8rar Audun Mo hadde bes\u00f8k at partifelle og helseminister Jan Christian Vestre tidlegare i haust, og er skuffa over at L\u00e6rdal sjukehus ikkje vart l\u00f8fta fram i budsjettprosessen.
\n Foto: Arkiv\n <\/p>\n
B\u00e5de utanfor sjukehuset og under folkem\u00f8tet lova du oss at det ogs\u00e5 i framtida skal vera eit sjukehus i L\u00e6rdal. Dette l\u00f8ftet tek me p\u00e5 alvor. I ein region som v\u00e5r treng me sj\u00f8lvsagt eit sjukehus, ikkje eit distriktsmedisinsk senter.<\/p>\n
Som du truleg veit, har Helse F\u00f8rde no lagt fram rapporten \u00abProsjekt ortopedi. Samle all ortopedisk aktivitet i F\u00f8rde sentralsjukehus\u00bb, der dei f\u00f8resl\u00e5r \u00e5 leggja ned skadepoliklinikken og den ortopediske operasjonsverksemda her. Dei vil flytta desse tenestene til F\u00f8rde sentralsjukehus. Tiltaket er ikkje grunngjeve i d\u00e5rleg kvalitet p\u00e5 tenestene her, det handlar utelukkande om \u00f8konomi.<\/p>\n
P\u00e5 folkem\u00f8tet snakka du om \u00abomstilling\u00bb, men det Helse F\u00f8rde f\u00f8resl\u00e5r no, er nedbygging. Eit banes\u00e5r. Eller snarare amputasjon.<\/p>\n
Under reisa di i Sogn og Fjordane sa du til Nationen: \u00abEg meiner det er viktig \u00e5 vere open for \u00e5 gjere endringar, men f\u00f8resetnaden er at endringane ikkje svekkjer det samla helsetilbodet og gjer at folk kjenner seg mindre trygge enn f\u00f8r.\u00bb<\/p>\n
\u00c5 fjerna ortopediske operasjonar og skadepoliklinikken fr\u00e5 L\u00e6rdal vil sj\u00f8lvsagt svekkja det samla helsetilbodet og gjera at folk kjenner seg mindre trygge enn f\u00f8r!<\/p>\n
Det g\u00e5r fram av helsef\u00f8retakslova \u00a7 30 om \u00abSaker av vesentleg betydning\u00bb at \u00abvedtak som kan endre verksemda sin karakter\u00bb ligg utanfor styret sitt myndigheitsomr\u00e5de. For oss er det openbert at framlegga fr\u00e5 Helse F\u00f8rde heilt klart vil ha s\u00e5 store konsekvensar for sjukehuset og for regionen at det kjem inn under denne paragrafen. Etter kva du sa til oss i oktober, forventar me difor at du stoppar eit slikt vedtak i f\u00f8retaksm\u00f8te. Det er du som har dette ansvaret.<\/p>\n
Sjukehuset representerer grunnleggjande tryggleik for oss som bur her:<\/p>\n
\u2013 Det handlar om likeverd og rimeleg avstand til helsehjelp<\/p>\n
\u2013 Det handlar om \u00e5 berga liv, n\u00e5r det st\u00e5r om tid<\/p>\n
\u2013 Det handlar om arbeidsvilk\u00e5ra for kommunehelsetenesta i heile regionen<\/p>\n
\u2013 Det handlar om 40\u201350 viktige kompetansearbeidsplassar i distriktet<\/p>\n
S\u00e6rskilde utfordringar<\/b><\/p>\n
Sogn og Fjordane har ei spesielt utfordrande geografi. Opptaksomr\u00e5det til L\u00e6rdal sjukehus er nesten 30 000 menneske og dekkjer eit areal p\u00e5 meir enn 7 000 km 2.<\/p>\n
Her er hovudfarts\u00e5rene E16 (med tett tungtrafikk) og riksveg 5. Her er trafikk mellom aust og vest, nord og s\u00f8r. Ferjesambandet Mannheller\u2013Fodnes er eitt av dei travlaste i landet. Me har storskala turisme og friluftsliv i heile Indre Sogn.<\/p>\n
Som helse- og omsorgsminister har du eit ansvar for \u00e5 sikra at liv og helse i Sogneregionen ikkje vert sett i spel for \u00e5 betala for ei utbygging av sjukehuset i Sunnfjord.<\/p>\n
Altfor lang og for farleg veg til sjukehuset i F\u00f8rde<\/b><\/p>\n
Du opplevde sj\u00f8lv kor utfordrande det var \u00e5 reisa innom Nordfjord, F\u00f8rde og L\u00e6rdal p\u00e5 ein og same dag i oktober. Du k\u00f8yrde gjennom fylket i fint v\u00ear, utan ras og vind og nedb\u00f8r. Korleis trur du det er for sjuke og skadde folk \u00e5 k\u00f8yra \u2013 eller transporterast i ambulanse \u2013 n\u00e5r me m\u00e5 over fjord og fjell p\u00e5 dei lange, v\u00ear- og rasutsette vegane her, \u00e5ret rundt?<\/p>\n
Per i dag f\u00e5r over 80 % av omg\u00e5ande hjelp-pasientane som soknar til L\u00e6rdal sjukehus, hjelpa dei treng her. Det er heilt urimeleg at alle desse skal m\u00e5tte reisa timevis til F\u00f8rde, med den utryggleiken og forseinkinga av hjelp som avstanden medf\u00f8rer.<\/p>\n
Helse F\u00f8rde skriv: \u00abDette vil kunne f\u00f8last som ei ulempe for den enkelte.\u00bb<\/p>\n
Kor respektlaust er det ikkje overfor befolkninga \u00e5 kategorisera dette som kjensler, i staden for realitetar? For b\u00e5de born, eldre og familiar er det ei stor p\u00e5kjenning med auka reiseveg, og det vil i ein del h\u00f8ve vera tvil om ein i det heile teke kjem fram.<\/p>\n
Dei same v\u00eartilh\u00f8va som stoppar bil- og ambulansetransport, kan ogs\u00e5 hindra helikopter i \u00e5 landa mellom fjella. Og n\u00e5r L\u00e6rdalstunnelen vert nattestengd i fleire \u00e5r framover, vert det ofte vanskeleg \u00e5 n\u00e5 fram til Voss og Haukeland. D\u00e5 har me berre riksveg 5 gjennom Sogndalsdalen og E39 fr\u00e5 Skei til F\u00f8rde.<\/p>\n
Du treng ikkje ta v\u00e5re ord for det, du kan lesa i Fylkesmannen si risiko- og s\u00e5rbarheitsanalyse for Sogn og Fjordane (2017), p\u00e5 side 58, avsnittet som startar:<\/p>\n
\u00abStengde vegar er ein relativt vanleg situasjon i Sogn og Fjordane.\u00bb<\/p>\n
N\u00e5r Helse F\u00f8rde omtalar reisetida fr\u00e5 L\u00e6rdal til F\u00f8rde som to timar og 15 minutt p\u00e5 dagtid, er det med privatbil eller ambulanse p\u00e5 sommarf\u00f8re og ein god dag.<\/p>\n
Og kva med alle som m\u00e5 reisa med kollektivtransport til sjukehuset i F\u00f8rde fr\u00e5 dei ulike stadene i Sogn? Fr\u00e5 L\u00e6rdal m\u00e5 ein ta bussen klokka sju om morgonen for \u00e5 vera i F\u00f8rde klokka ti. Og s\u00e5 er me ikkje heime att f\u00f8r 11 timar seinare. Det er ein lang og slitande dag for ein konsultasjon som kanskje tek 20 minutt. For andre lokalsamfunn, som til d\u00f8mes \u00c5rdal, er det ei end\u00e5 lengre reise.<\/p>\n
Og det er sj\u00f8lvsagt spesielt dei eldre som dette g\u00e5r utover \u2013 akkurat den gruppa som du har trekt fram at vi skal ta spesielt omsyn til i planlegginga.<\/p>\n
\u00abSamstundes er det slik at ogs\u00e5 mange pasientar i dag har den same reisebelastinga\u00bb, skriv Helse F\u00f8rde i rapporten. Korleis kan den p\u00e5kjenninga me alt har, vera eit argument for \u00e5 p\u00e5f\u00f8ra oss auka belastning?<\/p>\n
Kommunehelsetenesta raknar<\/b><\/p>\n
Ein m\u00e5 gni seg i auga n\u00e5r ein les i rapporten at Helse F\u00f8rde ikkje trur det vil p\u00e5verka samhandlinga mellom helsef\u00f8retaket og kommunehelsetenesta at det er mindre spesialkompetanse til stades p\u00e5 lokalsjukehusa.<\/p>\n
Dersom skadepoliklinikken ved L\u00e6rdal sjukehus vert lagd ned og heile fagmilj\u00f8et rundt ortopedisk operasjonsverksemd forsvinn, er det heilt opplagt at det blir end\u00e5 vanskelegare enn i dag \u00e5 rekruttera kommunelegar.<\/p>\n
Kven vil p\u00e5ta seg ansvar for pasientar i distrikts-Noreg timevis fr\u00e5 sjukehus som kan gje akutthjelp?<\/p>\n
Du er statsr\u00e5d ikkje berre for sjukehusa, men \u00f2g for kommunehelsetenesta. Det er dei som skal m\u00f8ta oss i fyrstelinja, ta vare p\u00e5 dei eldre, rykkja ut i legevakt og til ulukker. I dag har kommunehelsetenesta i Sogn n\u00e6rleik til L\u00e6rdal sjukehus og kjenner kvarandre. At dette ikkje skal p\u00e5verka samhandlinga n\u00e5r ein flyttar desse funksjonane til F\u00f8rde, er mildt sagt ynskjetenking.<\/p>\n
Sjukehuset v\u00e5rt raknar<\/b><\/p>\n
Fagpersonalet p\u00e5 L\u00e6rdal sjukehus har vore sv\u00e6rt omstillingsvenleg og strekt seg langt for \u00e5 hjelpa sentralsjukehuset. Det er ventetid for ortopediske operasjonar i helsef\u00f8retaket. Ortopedane har pendla til F\u00f8rde og Nordfjord for \u00e5 bidra med sin spesialkompetanse og arbeidskraft.<\/p>\n
Det er ikkje sannsynleg at dette unike fagmilj\u00f8et kan oppretthaldast ved flytting av funksjonane til F\u00f8rde.<\/p>\n
Vi ser ikkje problematisert i rapporten korleis aktiviteten til ortopedisk avdeling p\u00e5verkar resultatet til st\u00f8tteeiningar som operasjon, anestesi, laboratorietenester, reinhald og vedlikehald.<\/p>\n
Kva med beredskapskrav?<\/b><\/p>\n
Eit amputert sjukehus, med f\u00e6rre tilsette, har ogs\u00e5 d\u00e5rlegare totalberedskap ved katastrofesituasjonar. Kor viktig det er med nok personale og fleire faggrupper, s\u00e5g me tydeleg under den store brannen i L\u00e6rdal i 2014. D\u00e5 vart sjukehuset raskt \u2013 og for ein stor del utan formell innkalling \u2013 mobilisert til \u00e5 ta imot fleire hundre pasientar under tilh\u00f8ve der ein ikkje kunne f\u00e5tt frakta desse pasientane til st\u00f8rre sjukehus.<\/p>\n
Tilsvarande situasjonar har ein hatt ved tunnelbrannen i Gudvangen og st\u00f8rre ulukker.<\/p>\n
Produksjonsindustrien i \u00c5rdal og verksemder elles i regionen treng beredskapen ved L\u00e6rdal sjukehus. Det same gjer turistindustrien. No st\u00e5r ein \u00f2g framfor ei risikofylt oppgradering av L\u00e6rdalstunnelen.<\/p>\n
I ei uroleg tid, med naboland i krig, der b\u00e5de styresmakter og fagfolk ropar om auka beredskap b\u00e5de nasjonalt, lokalt og personleg, er det viktigare enn nokon gong \u00e5 styrkja lokalsjukehusa si rolle.<\/p>\n
For d\u00e5rleg utgreiing av konsekvensar<\/b><\/p>\n
Det som er mest skuffande \u00e5 sj\u00e5, er korleis rapporten fer med harelabb over konsekvensane for befolkninga i Sogn og grunnlaget for den vidare drifta av sjukehuset.<\/p>\n
Me blir ikkje tekne p\u00e5 alvor. Me vert ofra for botnlinja i rekneskapen. Det vert erkjent at det vert \u00abforseinka oppstart av behandling og tap av tryggleik\u00bb, spesielt for \u00abskr\u00f8pelege eldre og barn og deira p\u00e5r\u00f8rande\u00bb. Men det vert hevda at behandlinga framleis vil vera fagleg forsvarleg.<\/p>\n
Medlemmane i prosjektgruppa fr\u00e5 L\u00e6rdal har fortenestefullt, i eit eige vedlegg, peikt p\u00e5 at dei konsekvensreduserande tiltaka av ei sentralisering verken er ferdig utgreidde, analyserte eller dr\u00f8fta. Dette er sv\u00e6rt alvorleg og ei ansvarsfr\u00e5skriving fr\u00e5 fleirtalet i prosjektgruppa.<\/p>\n
Gjennom rapporten g\u00e5r det att ulne formuleringar som \u00abkan p\u00e5verke\u00bb og \u00abvil truleg\u00bb.<\/p>\n
Dei \u00abkonsekvensreduserande tiltaka\u00bb framst\u00e5r i stor grad som moglegheiter og skisser og fromme ynskje som ikkje skal koste noko.<\/p>\n
Det vert til d\u00f8mes skissert at LIS1-legane p\u00e5 medisinsk avdeling i L\u00e6rdal vil kunna vera f\u00f8rstekontakt for omg\u00e5ande hjelp for ortopediske pasientar etter kontakt med ortoped i bakvakt i F\u00f8rde \u2013 dersom dei f\u00e5r oppl\u00e6ring i ortopedi f\u00f8r dei gjer teneste i L\u00e6rdal, og dersom ein f\u00e5r utarbeidd eit system som gjer at bakvakta i F\u00f8rde har kapasitet til \u00e5 ta imot telefon. Kvar er realismen og pasienttryggleiken i dette?<\/p>\n
Helse F\u00f8rde vil spara seg til fant ved \u00e5 seinka flaggskipet<\/b><\/p>\n
Dei dramatiske konsekvensane dette framlegget vil ha for L\u00e6rdal sjukehus og regionen, kan absolutt ikkje rettferdiggjerast av eit h\u00f8gst teoretisk og lite utgreidd innsparingsanslag p\u00e5 litt over 20 millionar.<\/p>\n
Det er lokalsjukehuskannibalisme \u00e5 seinka sj\u00f8lvaste flaggskipet i helsef\u00f8retaket, ortopediavdelinga som me er s\u00e5 stolte av, og samstundes ta skadepoliklinikken.<\/p>\n
Dersom f\u00f8retaket hadde gjennomf\u00f8rt den vedtekne tilsetjingsstoppen fr\u00e5 byrjinga av \u00e5ret, ville ein ha spart det dobbelte av det dei no ser f\u00f8re seg \u00e5 oppn\u00e5 ved \u00e5 \u00f8ydeleggja sjukehuset v\u00e5rt.<\/p>\n
Administrasjonen i Helse F\u00f8rde har demonstrert store feil og manglar n\u00e5r det gjeld \u00e5 halda seg til vedtak (tilsetjingsstopp), budsjettering (feilkalkulering) og \u00f8konomistyring (feilvurdering, overforbruk) \u2013 lat ikkje heile Sogn f\u00e5 lida for dette!<\/p>\n
Det er no du, Jan Christian Vestre, m\u00e5 visa at l\u00f8ftet om eit sjukehus i L\u00e6rdal var meir enn ord.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Takk for sist. Me sette pris p\u00e5 at du kom til L\u00e6rdal sjukehus i oktober og stilte opp…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":113895,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[36,20,21,24,25,15,5311,22,23,5341,1939,13,30,28,29,14,1533,16,41,26,27],"class_list":{"0":"post-113894","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-norge","8":"tag-art","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-helse-forde","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-laerdal","18":"tag-meiningar","19":"tag-news","20":"tag-no","21":"tag-norge","22":"tag-norway","23":"tag-nyheter","24":"tag-opinion","25":"tag-overskrifter","26":"tag-politikk","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@no\/115724322566496502","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113894"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113894\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}