Statsminister Jonas Gahr St\u00f8re har samanlikna kraftverka i landet med \u00absm\u00e5 katedralar<\/a>\u00bb, og halvannan kilometer inne i fjellet i Litledalen i Etne er det iallfall h\u00f8gt under taket.<\/p>\n Inne i berget har Sunnhordland Kraftlag (SKL) brukt 700 millionar kroner p\u00e5 \u00e5 doble effekten i det som er eit nasjonalt laksevassdrag \u2013 Etnevassdraget. <\/p>\n Regjeringa var representert ved energiminister Terje Aasland (Ap).<\/p>\n \u2013 Dette er eit kinderegg. Vi f\u00e5r meir fornybar energi, og flaumdemping varetek det laksef\u00f8rande vassdraget, seier han til NRK.<\/strong><\/p>\n Slik ser Etnevassdraget ut. N\u00e5r straumprisen er p\u00e5 topp, dundrar vatnet gjennom turbinane. N\u00e5r prisen fell, blir det stilt. Slike svingingar kan vere dramatiske for livet i elva.<\/p>\n Foto: Olav R\u00f8li \/ NRK<\/p>\n \u00abIndrefileten av norsk natur\u00bb<\/p>\n Utbygging i verna vassdrag har tradisjonelt vore politisk tabu. <\/p>\n Men dei siste \u00e5ra har st\u00f8rre kraftbehov og meir ekstremv\u00ear<\/a> skapt r\u00f8rsle i sp\u00f8rsm\u00e5let om kor \u00abheilagt\u00bb vernet er.<\/p>\n Allereie i 2022 la H\u00f8gre fram ei liste<\/a> med ti konkrete vassdrag dei \u00f8nskte \u00e5 \u00abav-verne\u00bb, og i fjor sa eit fleirtal p\u00e5 Stortinget ja til st\u00f8rre kraftverk i verna vassdrag dersom milj\u00f8konsekvensane er \u00abakseptable<\/a>\u00bb. <\/p>\n I tillegg har Energikommisjonen<\/a> og fleire politiske parti peika p\u00e5 oppgradering av eksisterande vasskraft som den mest \u00abl\u00e5gthengjande frukta\u00bb.<\/p>\n Samstundes har NVE-direkt\u00f8r Kjetil Lund uttalt at det \u00abneppe er mykje kraft \u00e5 hente i verna vassdrag utan \u00e5 g\u00e5 inn i indrefileten<\/a> av norsk natur\u00bb.<\/strong><\/p>\n Milj\u00f8-baksida: Effektk\u00f8yring<\/p>\n L\u00f8kjelsvatn er eit d\u00f8me p\u00e5 ei oppgradering, ikkje eit nytt kraftverk. Ved \u00e5 effektivisere eit anlegg fr\u00e5 1920-talet, blir effekten dobla utan nye dammar eller store synlege inngrep.<\/p>\n Men medaljen har ei bakside: Effektk\u00f8yring.<\/strong><\/p>\n Albert Rafdal, som leiar fagr\u00e5det for vassdraget, meiner inngrepa er s\u00e5 sm\u00e5 at verken fiskarar eller laks vil merke s\u00e6rleg forskjell p\u00e5 sj\u00f8lve anlegget. Han er likevel bekymra for kva reguleringa kan gjere med elva p\u00e5 sikt.<\/p>\n N\u00e5r dei naturlege flaumane blir borte, samlar det seg finmassar som gjer botnen hard og \u00absementert\u00bb. Dette gjer det vanskelegare for laksen \u00e5 gyte, i tillegg til at det blir f\u00e6rre insekt som gir mindre mat til yngelen.<\/p>\n \u2190<\/p>\n \n Tale Hauso \/ NRK\n <\/p>\n Albert Rafdal, leiar i fagr\u00e5det for vassdraget<\/p>\n Vi m\u00e5 tenke p\u00e5 kva vi bruker straumen til. Eg er ingen stor fan av verken kattevideoar eller kryptovaluta som krev enorme mengder energi, og verda bruker energi p\u00e5 mykje vi kunne spart oss. Naturen er s\u00e5rbar, og vi har t\u00f8dd strikken rimeleg langt no. Elvebotnen blir sementert n\u00e5r du bremsar dei store flommane, og det er lite ideelt for b\u00e5de gyting, yngelproduksjon og insekta i vassdraget.<\/p>\n<\/li>\n \n \u00d8ystein Otterdal \/ NRK\n <\/p>\n Terje Aasland, energiminister<\/p>\n Dette er eit kinderegg. Vi f\u00e5r meir fornybar energi og betre effektkapasitet, samstundes som vi tek vare p\u00e5 det laksef\u00f8rande vassdraget og f\u00e5r ei flomdempande effekt. Vi treng energisikkerheit for \u00e5 utvikle samfunnet, bytte ut fossil energibruk og leggje til rette for digitalisering. Her har dei funne gode l\u00f8ysingar gjennom godt samarbeid, noko som gjer dette til ein vinn-vinn-situasjon.<\/p>\n<\/li>\n \n NRK\n <\/p>\n Ove Trellevik, stortingsrepresentant for H\u00f8gre<\/p>\n Dette er heilt fabelaktig. Vi treng meir kraft og nett. Sk\u00e5nsame utbyggingar i verna vassdrag b\u00f8r vere ein del av l\u00f8ysinga.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n \u2192<\/p>\n L\u00f8kjelsvatn kraftverk<\/p>\n L\u00f8kjelsvatn kraftverk i Etne doblar den installerte effekten i vassdraget til 60 MW<\/p>\n Sunnhordland Kraftlag (SKL) har investert 700 millionar kroner i det nye effektkraftverket. Sj\u00f8lv om anlegget ligg i eit verna laksevassdrag, fekk SKL konsesjon i 2018 for \u00e5 oppgradere kraftsystemet.<\/p>\n Det nye anlegget skal produsere 165 GWh i \u00e5ret. Det svarar til straumbruken i over 11.000 hushaldningar, noko som dekkjer behova til innbyggjarane i Etne, Vindafjord og Tysv\u00e6r til saman. Utbygginga gjer det no mogleg \u00e5 produsere langt meir fornybar kraft i dei periodane behovet er st\u00f8rst.<\/p>\n<\/p>\n
\n
\n
\n
\n