![\"Jens](\"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/SE1_7203_kopi.jpg\")
<\/p>\nDenne veka la<\/b> finansminister Jens Stoltenberg (Ap) fram statsbudsjettet. Eit budsjett som tilsynelatande inneheldt ei solid satsing p\u00e5 norske kommunar.<\/p>\n
Bergen kommune f\u00e5r 969 millionar meir enn i fjor. Det er veldig mykje pengar.<\/p>\n
Utfordringa er at<\/b> n\u00e5r ein tar h\u00f8gde for l\u00f8nnsvekst, prisvekst, og det faktumet at fleire vert eldre, har veldig mykje av vinninga for lengst g\u00e5tt opp i spinninga.<\/p>\n
Fr\u00e5 \u00e5r til \u00e5r vert det nemleg skremmande mykje dyrare \u00e5 driva ein norsk kommune.<\/p>\n
<\/p>\n
Jens Stoltenberg (Ap) gir kommunane veldig mykje pengar. P\u00e5 kj\u00f8pet f\u00f8lger meir og meir statleg detaljstyring.
\n Foto: SKJALG EKELAND\n <\/p>\n
Faktisk meiner finansbyr\u00e5d i Bergen, Jacob M\u00e6hle (H), at det eigentleg berre er 55 millionar att i nytt kommunalt handlingsrom.<\/p>\n
I kommunebudsjettet som<\/b> skal leggast fram neste veke, som er p\u00e5 over 30 milliardar kroner, er ikkje 55 millionar s\u00e5 mykje \u00e5 skryta av lenger.<\/p>\n
Likevel er det lett \u00e5 tru at noko skurrar n\u00e5r norske kommunepolitikarar snakkar om kor vanskeleg det er \u00e5 driva kommune.<\/p>\n
H\u00f8yr berre her<\/b>. P\u00e5 ti \u00e5r, fr\u00e5 2015 til 2025, har kommunebudsjettet til Bergen vorte dobbelt s\u00e5 omfangsrikt, og auka fr\u00e5 15 til 30 milliardar kroner.<\/p>\n
Har eigentleg kommunane grunn til \u00e5 klaga?<\/p>\n
Ja. Dei har <\/b>faktisk det. Grunnen er at det slettes ikkje berre er pengar staten har p\u00f8st ut i kommunane. Dei har \u00f2g p\u00f8st p\u00e5 med minst like store dosar av krav, normer, retningslinjer og rettigheiter.<\/p>\n
Alle som ein har vore velsigna med dei aller beste og mest velmeinte intensjonane.<\/p>\n
Eg nemnde at<\/b> du skulle f\u00e5 eit skuleeksempel. Det kjem her:<\/p>\n
Mellom 2020 og 2024 vart det 200 f\u00e6rre elevar i dei kommunale grunnskulane Bergen. Det viktigaste lokalpolitiske m\u00e5let i denne perioden var \u00e5 vri ressursbruken fr\u00e5 skule og mot eldreomsorg.<\/p>\n
I den same<\/b> perioden, der det alts\u00e5 vart f\u00e6rre elevar og fleire eldre, vart det tilsett over 400 nye \u00e5rsverk i bergensskulen.<\/p>\n
Basert p\u00e5 grove anslag kosta dei nytilsettingane Bergen kommune om lag 300 millionar kroner ekstra \u00e5rleg.<\/p>\n
I den same<\/b> perioden auka inntektene kommunen fekk fr\u00e5 staten med 3,4 milliardar kroner. Det h\u00f8yrest jo fint og flott ut.<\/p>\n
Problemet er berre at l\u00f8nns- og prisveksten \u00e5t opp nesten heile denne \u00f8konomiske veksten. Den reelle veksten i dei frie inntektene til kommunen var p\u00e5 om lag 400 millionar kroner i l\u00f8pet av desse fire \u00e5ra.<\/p>\n
Tre fjerdedelar av<\/b> veksten i handlingsrommet kommunen fekk fr\u00e5 staten gjekk alts\u00e5 med til \u00e5 tilsetta fleire l\u00e6rarar og andre tilsette i bergensskulen.<\/p>\n
Den viktigaste grunnen til at talet p\u00e5 dei skuletilsette auka s\u00e5 kraftig, var at Stortinget innf\u00f8rte ei ny l\u00e6rarnorm, som skulle gjelda for alle skular.<\/p>\n
L\u00e6rarnorma sl\u00e5r fast <\/b>at det ikkje skal vera meir enn 15 elevar per l\u00e6rar p\u00e5 f\u00f8rste til fjerde trinn og ikkje meir enn 20 elevar per l\u00e6rar p\u00e5 femte til tiande trinn.<\/p>\n
F\u00f8r l\u00e6rarnorma vart innf\u00f8rt hadde Bergen gjort ei god gammaldags lokalpolitisk prioritering. Bystyret hadde bestemt at ein skulle bruka mest pengar p\u00e5 skular i omr\u00e5de med levek\u00e5rsutfordringar, og derfor bemanna opp p\u00e5 desse skulane med fleire l\u00e6rarar.<\/p>\n
Medan kommunen overoppfylte<\/b> l\u00e6rarnorma p\u00e5 nokre skular, l\u00e5g dei under dei nye krava p\u00e5 andre.<\/p>\n
Konsekvensen av l\u00e6rarnorma var at kommunen m\u00e5tte vatna ut denne satsinga, og i staden bemanna opp p\u00e5 skulane der kommunen meinte at behovet var l\u00e5gare.<\/p>\n
![\"Skoleprosjekt.](\"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/BA03392.jpg\")
<\/p>\n
Damsg\u00e5rd skole var ein av skulane som kommunen prioriterte \u00e5 bruka ekstra ressursar p\u00e5. Etter l\u00e6rarnorma m\u00e5 dei bruka like mykje l\u00e6rarressursar p\u00e5 alle skulane.<\/p>\n
Foto: EIRIK HAGES\u00c6TER\n <\/p>\n
Det er ikkje<\/b> berre gjennom l\u00e6rarnorma at Stortinget stramma inn grepet p\u00e5 korleis kommunane skulle styra skulane. I same periode vart mellom anna rettigheitene til elevane styrka og rapporteringskrava til skulane skjerpa.<\/p>\n
Akkurat som med l\u00e6rarnorma var det ingenting i vegen med intensjonane. Kven kan vel vera i mot at ein b\u00f8r ha fleire vaksne i skulen, og at elevar som ikkje opplever meistring skal f\u00e5 betre tilpassa undervisning?<\/p>\n
Ingen. Utfordringa er<\/b> berre at summen av alle statlege krav tar vekk det rommet lokalpolitikarar har for \u00e5 gjera gode lokale tilpassingar.<\/p>\n
Konsekvensen er at Bergen og andre kommunar har m\u00e5tta bruka langt meir ressursar p\u00e5 skule, uavhengig av korleis behovet er lokalt. Og pengane som staten hadde sett av til dette, vart i stor grad ete opp av pris- og l\u00f8nnsvekst. Samtidig har akkurat det same skjedd innanfor ei rekke andre sektorar.<\/p>\n
Det er nemleg<\/b> ikkje berre p\u00e5 skulefeltet at det statlege styringstrykket auka markant i same periode.<\/p>\n
![\"Vi](\"https:\/\/www.europesays.com\/no\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/5_8_2429819_DSC_1375_kopi_Small.jpg\")
<\/p>\n