Kot płaskogłowy (Prionailurus planiceps), nazwany od charakterystycznie spłaszczonego czoła, przez lata uchodził w Tajlandii za gatunek wymarły. Dotychczas jego obecność potwierdzano jedynie w rozproszonych populacjach w Brunei, Indonezji i Malezji. Najnowsze fotografie z Rezerwatu Przyrody Księżniczki Sirindhorn są pierwszym potwierdzeniem występowania tego kota w Tajlandii od 1995 r.
„Przez dziesięciolecia kot płaskogłowy był uznawany za »prawdopodobnie wymarły«, ale po latach konsekwentnej ochrony, silnej współpracy naukowej i zaangażowania lokalnych społeczności możemy dziś świętować jego powrót do Tajlandii” – podkreślił Suchart Chomklin, minister zasobów naturalnych i środowiska, cytowany przez serwis Live Science.
Tajemniczy kot z błonami pławnymi
Kot płaskogłowy to najmniejszy dziki kot Azji Południowo-Wschodniej. Waży zaledwie 2 kg – mniej niż przeciętny kot domowy. Jego wyjątkowe przystosowanie do życia w podmokłych terenach, jak błoniaste opuszki łap umożliwiające sprawne poruszanie się po torfowiskach, czyni go wyjątkowym wśród drapieżników. Mimo to wiedza o jego zwyczajach i biologii pozostaje szczątkowa. Naukowcy przypuszczają, że poluje głównie na ryby, zamieszkując trudno dostępne, bagienne lasy.
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) już w 2014 r. wpisała kota płaskogłowego na listę gatunków zagrożonych. Największym niebezpieczeństwem dla niego są degradacja terenów podmokłych, wycinka lasów oraz działalność człowieka, w tym nadmierny połów ryb i polowania.
Przełom w badaniach i nadzieja na przyszłość
Odkrycie kota płaskogłowego to efekt największego w historii projektu badawczego poświęconego temu gatunkowi, realizowanego przez organizację Panthera. Ujęte w ramach nowej oceny IUCN, badania mają zostać opublikowane na początku 2026 r.
Fotopułapki zarejestrowały nie tylko dorosłe osobniki, ale także samicę z młodym. To dowód na to, że populacja nie tylko przetrwała, ale również rozmnaża się na południu Tajlandii.
„Ponowne odkrycie kota płaskogłowego w południowej Tajlandii to ogromny sukces dla ochrony przyrody w tym kraju i całym regionie Azji Południowo-Wschodniej” – podkreślił Atthapol Charoenchansa, dyrektor generalny Departamentu Parków Narodowych, Ochrony Przyrody i Roślinności Tajlandii.