- Od 15 stycznia 2026 roku rusza nabór wniosków na dofinansowanie bezemisyjnych pojazdów w obszarach chronionych
- Jakich pojazdów? Elektrycznych autobusów, rowerów i łodzi elektrycznych oraz infrastruktury ładowania
- Poziom dotacji? Do 95 proc.!
- Mamy dziś 23 parki narodowe o powierzchni 329,5 tys. hektarów
- Lasy Państwowe od lat inwestują w elektromobilność
Elektromobilność w perłach przyrody. Rusza nabór wniosków
Na przełomie 2025 i 2026 roku Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej otwiera nowy rozdział transportu na obszarach chronionych, bowiem od 15 stycznia rusza nabór wniosków na dofinansowanie zakupu elektrycznych autobusów do przewozu osób, rowerów i łodzi elektrycznych oraz infrastruktury ładowania dla parków narodowych.
Budżet programu „Przestrzeń dla przyrody. W stronę zielonej turystyki” to 30 mln zł, a poziom dotacji może sięgnąć aż 95 proc. kosztów kwalifikowanych. Jak podkreśla Robert Gajda, zastępca prezesa NFOŚiGW: „Zeroemisyjny transport w parkach narodowych ma realnie poprawić jakość powietrza i ograniczyć presję człowieka na środowisko” – czytamy na stronie gov.pl.
Źródło: Lasy Państwowe
To ważny sygnał, bo mówimy o 23 parkach narodowych, które zajmują łącznie ponad 329,5 tys. hektarów, czyli około 1 proc. powierzchni kraju. Aż 70 proc. tych terenów stanowią lasy, kolejne 10 proc. wody. Parki narodowe w Polsce są w zdecydowanej większości obszarami leśnymi, gdzie hałas, spaliny i ruch kołowy mają szczególnie dotkliwe skutki dla przyrody.
Ruch turystyczny jest tu ściśle reglamentowany – jak pisze serwis msw-pttk.org.pl – i prowadzony po wyznaczonych szlakach i drogach, ale nawet w takich warunkach transport pozostaje koniecznością, zarówno dla pracowników parków, jak i odwiedzających.
Bateryjna flota
Zanim jednak elektryczne pojazdy na dobre zagoszczą w parkach narodowych, swoją drogę w stronę elektromobilności od kilku lat konsekwentnie budują Lasy Państwowe. Zarządzają one blisko 77 proc. lasów w Polsce, czyli obszarem przekraczającym 7 mln hektarów. To skala, która sprawia, że każda zmiana technologiczna w tej instytucji ma znaczenie systemowe.
Pierwsze elektryczne samochody pojawiły się w Lasach Państwowych już w 2018 roku. Jak przypominał portal Elektromobilni.pl, były to m.in. BMW i3, które trafiły do regionalnych dyrekcji od Gdańska po Katowice. Z czasem flota zaczęła się rozrastać o kolejne modele – od miejskich crossoverów Kia e-Soul, przez Hyundaie Kona Electric, po większe auta użytkowe, jak Nissan e-NV200 czy Mercedes EQV.
Dziś elektryki służą nie tylko do dojazdów administracyjnych, ale przede wszystkim do codziennej pracy w terenie: patroli Straży Leśnej, monitoringu stanu lasów, nadzoru nad pracami leśnymi czy obsługi ruchu turystycznego w miejscach takich jak Wilczy Szaniec czy leśne arboreta.
Leśnicy zwracają uwagę na cechy , które w warunkach leśnych mają szczególne znaczenie. Brak hałasu i spalin, stały moment obrotowy ułatwiający jazdę w trudnym terenie, a także mniejsze ryzyko zanieczyszczenia gleby wyciekami paliw czy olejów. Do tego dochodzą niskie koszty eksploatacji i wysoka niezawodność – przez kilka lat użytkowania nie odnotowano poważniejszych awarii, co potwierdza tezę o prostszej konstrukcji napędów elektrycznych (przyp. red.).
400 punktów ładowania
Elektromobilność w Lasach Państwowych to jednak nie tylko samochody. Flota obejmuje również elektryczne motocykle testowane przez Straż Leśną, meleksy wykorzystywane w obiektach turystycznych oraz rowery i hulajnogi udostępniane gościom leśnych ośrodków wypoczynkowych. Równolegle rozwijana jest infrastruktura ładowania. Według danych publikowanych na portalu Lasydlaklimatu.gov.pl, docelowo sieć ma liczyć około 400 punktów ładowania, zlokalizowanych często w małych miejscowościach i na terenach wiejskich. To istotne uzupełnienie ogólnopolskiej mapy ładowarek, która wciąż koncentruje się głównie wokół dużych miast i głównych tras.
Źródło: Lasy Państwowe
W tle pojawia się jeszcze jeden wątek, czyli źródło energii. Lasy Państwowe inwestują w fotowoltaikę, planują instalacje o mocy do 1 MW w nadleśnictwach, a także pilotażowe projekty farm wiatrowych. Celem jest domknięcie obiegu – od zeroemisyjnego pojazdu po zeroemisyjne źródło energii.
Na tym tle program NFOŚiGW dla parków narodowych wydaje się naturalnym kolejnym krokiem. Elektryczne autobusy kategorii M3 mogą ograniczyć ruch spalinowych busów dowożących turystów, rowery i łodzie elektryczne pozwolą zwiedzać bez hałasu i spalin, a własne stacje ładowania uniezależnią parki od zewnętrznej infrastruktury. Co ważne, mówimy o miejscach o wyjątkowej randze, czyli od najstarszego Pienińskiego Parku Narodowego, utworzonego w 1932 roku, po rozległy Biebrzański Park Narodowy, największy w kraju.
OW