Ponad 30 lat temu udało się znaleźć pierwsze egzoplanety, a więc światy znajdujące się poza Układem Słonecznym. Ogromny udział w tym przedsięwzięciu miał polski profesor Aleksander Wolszczan. Teraz Polacy dokonali kolejnego przełomu w astronomii. Z ich udziałem została „zważona” pierwsza planeta swobodna!
Planeta swobodna „zważona” przez polskich astronomów
Do tej pory potwierdzono już ponad 6 tys. egzoplanet. Rok 2025 przyniósł kolejne ciekawe odkrycia związane z planetami pozasłonecznymi. Astronomowie od dawna podejrzewali, że istnieją także światy swobodnie przemierzające Drogę Mleczną i nieorbitujące wokół żadnych gwiazd. Problemem było jedynie znalezienie takiej planety oraz jej potwierdzenie i tego przełomu dokonali polscy badacze.
Spektakularnego odkrycia dokonał międzynarodowy zespół astronomów z udziałem naukowców z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Uczonym udało się po raz pierwszy w historii potwierdzić i „zważyć” planetę swobodną, czyli taką, która nie orbituje wokół żadnej gwiazdy.
Jest to planeta swobodna odkryta w zjawisku mikrosoczewkowania grawitacyjnego KMT-2024-BLG-0792/OGLE-2024-BLG-0516. Naukowcy wyliczyli, że jej masa jest około 70 razy większa w porównaniu do Ziemi i stanowi około 0,22 masy Jowisza.
Przełomowe okazały się obserwacje z 3 maja 2024 r. Za pomocą teleskopów koreańskiej sieci KMTNet (w Australii, Południowej Afryce i Chile) oraz zlokalizowanego w Obserwatorium Las Campanas w Chile teleskopu projektu OGLE zarejestrowane zostało krótkotrwałe zjawisko mikrosoczewkowania grawitacyjnego, jasnej gwiazdy w centrum galaktyki czytamy we wpisie Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego na Facebooku.
Planety swobodne nie mają gwiazd
Planety swobodne to takie, które nie orbitują w pobliżu gwiazd. Znajdują się w Drodze Mlecznej „luzem”. Uczeni już wcześniej twierdzili, że muszą to być masywne obiekty o masie wielokrotnie większej od Ziemi i porównywalnej z Jowiszem. Nowe odkrycie to potwierdziło.
To odkrycie dekady, porównywalne z odkryciem pierwszych udokumentowanych planet pozasłonecznych w latach 90. ubiegłego wieku. Astronomowie wreszcie mają pewność, iż tego typu obiekty istnieją we wszechświecie skomentował profesor Andrzej Udalski, lider projektu OGLE (Eksperymentu Soczewkowania Grawitacyjnego), który prowadzony jest przez OA UW.
Astronomowie wierzą, że tego typu światy uda się lepiej zbadać wraz z kolejnym obserwatorium kosmicznym, które NASA może wystrzelić jeszcze w 2026 r. To Kosmiczny Teleskop Nancy Grace Roman, którego jednym z głównych celów misji będzie badanie planet pozasłonecznych.
Potwierdzenie masy planety w zjawisku KMT-2024-BLG-0792/OGLE-2024-BLG-0516 zostało okrzyknięte astronomicznym „odkryciem dekady” i stanowi ogromny przełom w badaniu egzoplanet.
Polacy testują ekologiczny łazik kosmicznyPolsat News
Masz sugestie, uwagi albo widzisz błąd? Napisz do nas
Zapisz się na geekweekowy newsletter i łap najświeższe newsy ze świata tech, lifehacki, porady i ciekawostki.