Dlaczego sytuacja w Iranie jest tak istotna?
Decyzje Iranu mogą mieć realny wpływ na sytuację na Bliskim Wschodzie i globalne bezpieczeństwo. Według think-tanku Eurasia Review nuklearna i strategiczna postawa Iranu budzi obawy o ponowny atak ze strony Izraela. Jednocześnie pod koniec grudnia zaogniła się sytuacja wewnątrz kraju. W fali protestów zginęły co najmniej trzy osoby, a kilkanaście zostało rannych.
Co się wydarzyło w ostatnich dniach?
W Iranie pod koniec grudnia 2025 r. doszło do fali protestów, które zostały zainicjowane przez niezadowolonych z drożyzny sklepikarzy (od grudnia 2024 r. ceny żywności wzrosły o ponad 70 proc.). Protesty ogarnęły dużą część kraju. Według Instytutu Studiów nad Wojną w ciągu kilku dni rozprzestrzeniły się na 17 z 31 prowincji Iranu. Na ulice miast wychodzą młodzi, skandują hasła „śmierć Chameneiemu” [Ali Chamenei — najwyższy przywódca Iranu], dochodzi do ataków na siedziby służb, np. w tym na posterunek policji w zachodniej prowincji Lorestan zginęły trzy osoby, a 17 zostało rannych. W odpowiedzi na protesty organizowane są też wiece prorządowe, głoszące jednocześnie hasła antyamerykańskie i antyizraelskie.
Jaki jest powód protestów?
Niepokoje społeczeństwa budzi kryzys gospodarczy w Iranie, nasilony od czasu wznowienia międzynarodowych sankcji wobec tego kraju w związku z programem nuklearnym Teheranu. Często dochodzi do przerw w dostawach elektryczności i niedoborów wody. Rośnie inflacja i ceny żywności.
Co na to inne kraje?
Nieugięta postawa Iranu wobec MAEA rodzi ryzyko ponownego ataku Izraela na Iran. Wcześniej do takiego ataku doszło w czerwcu 2025 r. Izrael postawił wtedy Iranowi ultimatum, żądając ograniczenia rozwoju programu nuklearnego. Prezydent USA Donald Trump otwarcie zapowiedział już wsparcie dla Izraela w przypadku ewentualnego ataku. „Drugi izraelski atak na Iran jest realną opcją” — pisze Eurasia Review.