Od stycznia tego roku zmieniły się przepisy Kodeksu pracy i został rozszerzony katalog okresów, które są wliczane do stażu pracy. Obejmie on m.in. umowy zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej czy pracę zarobkową za granicą, co ważne, także wstecz. Najpierw nowe przepisy obejmą administrację publiczną, a od 1 maja 2026 r. wszystkich pozostałych pracowników. Potwierdzeniem tych okresów będą zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Już od 1 stycznia 2026 r. osoby zatrudnione w jednostkach sektora finansów publicznych (ministerstwa, urzędy centralne i samorządowe, agencje rządowe, szpitale, przychodnie, szkoły publiczne, zakłady komunalne, instytucje kultury, uczelnie, ZUS, NFZ i wiele innych) mogą doliczyć do stażu pracy okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Chodzi o czas prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej czy zatrudnienie na umowie zlecenia. Od 1 maja 2026 r. nowe zasady obejmą wszystkich pozostałych pracodawców.
Wydłużenie lat stażu ma wpływ na wiele świadczeń pracowniczych
Dlatego warto jak najszybciej postarać się o zaświadczenie z ZUS. Dodatkowe lata wliczane do stażu pracy będą wpływać m.in. na:
- wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego,
- wyższy dodatek stażowy,
- nabycie prawa do nagrody jubileuszowej lub kolejnego, wyższego jej poziomu,
- dostęp do większej liczby ofert pracy tam, gdzie wymagany jest konkretny staż pracy,
- dłuższy okres wypowiedzenia umowy o pracę,
- wyższą odprawę w przypadku rozwiązania umowy o pracę.
– Nie zmieni się natomiast staż ubezpieczeniowy, który ZUS bierze pod uwagę przy przyznawaniu i obliczaniu świadczeń. To znaczy, że nie wpłyną na prawo do emerytury czy renty ani na ich wysokość – mówi Krzysztof Cieszyński, regionalny rzecznik prasowy ZUS.
Zgodnie z nowymi zasadami staż pracy będzie obejmował nie tylko umowy o pracę, ale także inne formy aktywności zawodowej. Do stażu pracy będą wliczane także m.in. okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracy z osobą prowadzącą tę działalność oraz czas jej zawieszenia w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Uwzględnione będą również okresy wykonywania umów zlecenia, umów o świadczenie usług czy też umów agencyjnych, pracy jako osoby współpracującej z osobami wykonującymi te umowy, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych. Zmiana obejmuje też udokumentowany, przebyty za granicą okres wykonywania innej pracy niż zatrudnienie.
Wnioski o wydanie zaświadczeń dostępne na PUE/eZUS
Zaświadczenia, które potwierdzają te okresy, będzie wydawać ZUS. Wnioski o ich wydanie zostaną udostępnione dopiero po wejściu w życie ustawy – na nowych formularzach dostępnych na PUE/eZUS. Jeżeli z jakiegoś powodu ZUS nie będzie w stanie wydać takiego zaświadczenia (np. przepracowany okres był dawno), pracownik będzie miał możliwość udowodnienia stażu własnymi dokumentami.
– Wiele osób składa wnioski o wydanie zaświadczeń, które obejmują cały przebieg ubezpieczenia, w tym również okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Nie jest to jednak konieczne – w tym zakresie przepisy się nie zmieniają, a potwierdzeniem zatrudnienia pozostaje świadectwo pracy – mówi Krzysztof Cieszyński.
Wniosek o postępowania wyjaśniające można złożyć:
- elektronicznie w portalu eZUS na formularzu pismo ogólne POG, dostępny w zakładce Płatnik lub Ogólny, w panelu usługi elektroniczne (najlepiej znaleźć go przez wyszukiwarkę wpisując wniosek ogólny),
- listownie na adres najbliższej jednostki ZUS,
- osobiście w dowolnej placówce ZUS.