System kaucyjny obowiązuje w Polsce od nieco ponad pięciu miesięcy, ale zamiast ułatwień przynosi coraz więcej frustracji. Do redakcji Portalu Spożywczego napływają kolejne sygnały od czytelników, że butelkomaty odmawiają przyjmowania opakowań objętych kaucją. Problem dotyczy m.in. automatów w sklepach Lidl. Sieć przesłała naszej redakcji stanowisko w tej sprawie.
- Polacy coraz częściej wychodzą ze sklepów niezadowoleni i skarżą się na problemy z automatami kaucyjnymi.
- W praktyce oddanie opakowania kaucyjnego bywa trudniejsze, niż zakładają przepisy.
- Sieci wskazują na formalne i techniczne bariery systemu.
- Zebraliśmy komentarze klientów.
System kaucyjny w praktyce
Oficjalna data wejścia w życie systemu kaucyjnego to 1 października 2025 roku. Jednak w praktyce opakowania kaucyjne zaczęły pojawiać się w sklepach od początku 2026 roku. Kaucja w wysokości 50 groszy doliczana jest do opakowań ze specjalnym oznaczeniem kaucyjnym. System obejmuje:
- plastikowe butelki PET do 3 litrów (kaucja 50 groszy),
- metalowe puszki do 1 litra (kaucja 50 groszy).
Na sklepowych półkach pojawia się coraz więcej napojów kaucyjnych, wprowadziły je już takie firmy, jak m.in.:
- Coca Cola,
- Żywiec Zdrój,
- PepisCo,
- Nałęczowianka,
- Cisowianka,
- Tymbark.
Kolejne opakowania kaucyjne od innych firm pojawiają się stopniowo.
Problemy z automatami kaucyjnymi
Coraz częściej do naszej redakcji docierają sygnały o problemach z systemem kaucyjnym. W Biedronce automatów kaucyjnych wciąż jest mało. W niektórych sklepach postawiono kontrowersyjne kartonowe boxy, które służą do ręcznej zbiórki, ale do ich obsługi potrzebny jest pracownik. Sieć tłumaczy, że to rozwiązanie przejściowe, ale budzi ono krytykuję klientów.
Problem występuje również w Lidlu. Sieć ma butelkomaty we wszystkich ponad 950 placówkach w całej Polsce, ale konsumenci informują o problemach w ich działaniu.
Konsumenci wyliczają błędy automatów
To tylko niektóre komentarze konsumentów na temat automatów kaucyjnych:
- „W Lidlu na 4 butelki z kaucją jedna policzona po 10 gr, czuję się oszukany. Jak ma udowodnić że na butelce był znak kaucji skoro butelka pochłonięta przez butelkomat”;
- „Do butelek bez kaucji doliczana jest kaucja, jest też problem ze zwrotem. Niewypał totalny”;
- „Automat jest humorzasty i nie zawsze chce przyjąć butelki nawet z kaucją kupione w tym sklepie”;
- „U nas po coli ze Stokrotki nie przyjmuje. Odrzuca. Czasami 10 razy”;
- „U mnie najczęściej jest problem z butelkami Saguaro, a przecież to ich [Lidla – dop. red.] firma. Każdą jedną butelkę muszę wkładać zawsze po kilka razy i/lub właśnie nakrętki luzować”.
Poprosiliśmy Lidl o komentarz w tej sprawie. W odpowiedzi sieć przypomina o zasadach, które muszą zostać spełnione, by automat przyjął butelkę:
– Oddawane butelki i puszki metalowe nie mogą być zgniecione, ponieważ maszyna rozpoznaje i przyjmuje opakowania także po ich kształcie.
Oddawane butelki plastikowe muszą mieć etykietę producenta oraz czytelny kod kreskowy, by maszyna mogła odczytać kod i poprawnie przyjąć opakowanie (nawet niewielkie wgniecenia czy zabrudzenia w miejscu kodu mogą utrudniać jego odczyt).
W przypadku oddawanych puszek kod kreskowy również musi być czytelny i nieuszkodzony.
Należy także pamiętać, aby nie wrzucać opakowań ze zbyt dużą siłą i nie wkładać rąk zbyt głęboko do wlotu butelkomatów, ponieważ takie działania automat traktuje jako potencjalne błędy i nie przyjmuje butelek czy puszek – tłumaczy Aleksandra Robaszkiewicz, Dyrektorka ds. Corporate Affairs i CSR, Lidl Polska.
I dodaje, że opakowania kaucyjne muszą być zarejestrowane w Centralnej Bazie Danych o Opakowaniach Kaucyjnych, by możliwy był ich zwrot.
– Zdarzają się przypadki, w których producent napoju nie zgłosił lub błędnie zgłosił dany kod kreskowy do tej bazy. Producenci powinni nadać nowy numer EAN (kod kreskowy) produktom z logo kaucji. Wykorzystanie ponowne numerów EAN jest niezgodne z wytycznymi operatorów kaucyjnych oraz może prowadzić do pomyłek – mówi Aleksandra Robaszkiewicz.
Ale co jeśli – mimo spełnienia tych warunków – automat wciąż nie chce przyjąć opakowania kaucyjnego?
– Wówczas zachęcamy klientów do zgłoszenia tego faktu pracownikowi sklepu. Jednocześnie podkreślamy, że – biorąc pod uwagę skalę naszej działalności jako Lidl Polska – tego typu sytuacje mają charakter incydentalny – podsumowuje Aleksandra Robaszkiewicz z Lidl Polska.