Sprzedaż dwóch lokomotyw elektrycznych serii EP09 przez PKP Intercity i ich złomowanie wywołała burzę w środowisku kolejowym. Sprawą zajmuje się obecnie Prokuratura Okręgowa w Warszawie.
Z niepokojem przyjąłem informacje o działaniach Centralnego Biura Antykorupcyjnego w siedzibie PKP Intercity w połowie stycznia 2026 r. związanych z podejrzeniem nieprawidłowości przy sprzedaży dwóch nieczynnych lokomotyw elektrycznych serii EP09 – napisał poseł Michał Moskal w interpelacji do ministra infrastruktury.
Przypomnijmy, że chodzi o lokomotywy EP09-015 oraz EP09-017 wyprodukowane w 1992 r. przez Pafawag Wrocław. Seria była przez lata jednym z symboli modernizacji polskiej kolei w latach 90., jednak wraz z upływem lat stała się coraz bardziej problematyczna w codziennej eksploatacji.
Dlaczego EP09 wycofano z eksploatacji?
Jak poinformowano w odpowiedzi na interpelację, oba pojazdy utraciły świadectwa sprawności technicznej w 2024 r., co wpłynęło na podjęcie decyzji dotyczącej ich dalszego wykorzystania w PKP Intercity.
– Na podstawie przeprowadzonej analizy finansowej, technicznej i operacyjnej Spółka podjęła decyzję o zakończeniu eksploatacji tych pojazdów i zastąpieniu ich nowymi lokomotywami – przekazał Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury.
Kluczowymi argumentami przemawiającymi za rezygnacją z napraw P5 i modernizacji serii lokomotyw EP09 były:
- nieopłacalność ekonomiczna przeprowadzenia naprawy P5,
- termin realizacji napraw,
ograniczenia techniczne, których modernizacja nie jest w stanie usunąć, - zastępowanie pojazdów tej serii lokomotywami EU160.
Dwie wyceny – i kluczowa zmiana kwalifikacji
Najbardziej kontrowersyjny wątek dotyczy wyceny pojazdów. Jak wynika z informacji przekazanych przez spółkę, rzeczoznawca ze Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji RP (SITK-W), z którym PKP Intercity miało podpisaną umowę, sporządził dwie wersje wyceny: pierwszą – na kwotę 1 296 000 zł za lokomotywę, drugą – na kwotę 129 600 zł za lokomotywę.
Resort infrastruktury przytacza kluczowy fragment ustaleń.
Druga wycena została przeprowadzona przez SITK-W na podstawie wiadomości e-mail przekazanej przez pracownika Spółki, w której wskazano, że zmianie uległo przeznaczenie ww. lokomotyw i obecnie są zakwalifikowane jako pojazdy przeznaczone na złom – poinformowano w odpowiedzi.
To właśnie niższa wycena – odpowiadająca wartości złomowej – stała się podstawą do ustalenia ceny wywoławczej w postępowaniu sprzedażowym nr BPL4-073-PS-0188/2025.
Licytacja i potencjalna szkoda
Sprzedaż odbyła się 16 lipca 2025 r., a uczestniczyło w niej pięciu oferentów: dwóch przewoźników kolejowych oraz trzy podmioty zajmujące się przetwarzaniem odpadów.
Lokomotywy serii EP09 zostały wylicytowane za kwotę 129 700,00 zł każda – przekazała spółka.
Po przeprowadzeniu kontroli wewnętrznej pod koniec 2025 r. PKP Intercity 12 stycznia 2026 r. złożyło zawiadomienie do Prokuratury Okręgowej w Warszawie.
Potencjalna szkoda, jaką mogła ponieść Spółka, opiewa na kwotę 2 332 600,00 zł – zaznaczono w odpowiedzi.
Do czasu zakończenia wyjaśnienia sprawy w Prokuraturze Okręgowej, PKP Intercity nie może określić poprawności kwoty wywoławczej.
Zerwana współpraca i audyt
W odpowiedzi na interpelację poinformowano, że przeprowadzona w PKP Intercity S.A. kontrola wewnętrzna procesu sprzedaży lokomotyw serii EP09 wykazała nieprawidłowości związane bezpośrednio z procesem ich kwalifikacji oraz wycen tych lokomotyw.
W konsekwencji:
- wypowiedziano umowę współpracy z SITK-W,
- rozpoczęto audyt procesu sprzedaży w celu podjęcia działań korygujących mających na celu uszczelnienie całego procesu,
- wyciągnięto konsekwencje służbowe w stosunku do określonych pracowników spółki.
Będą kolejne sprzedaże
Wydarzenie, które miało miejsce, w żaden sposób nie zatrzyma PKP Intercity przed dalszą sprzedażą. Spółka nadal będzie chciała pozbywać się wycofywanych pojazdów. Otwarte pozostaje jednak pytanie, czy któryś z przewoźników będzie zainteresowany tymi awaryjnymi lokomotywami.
Z obecnie posiadanych przez PKP Intercity 44 lokomotyw tej serii siedem posiada status OP5, czyli są trwale wyłączone z eksploatacji. Wśród nich znajduje się lokomotywa EP09-001, która trafi do Stacja Muzeum.