Udostępnij poprzez e-mail.
01.04.2026
W Sali Kopułowej Federalnego Sądu Administracyjnego w Lipsku prezentowana jest wyjątkowa wystawa „Der Warschauer Aufstand 1944”, poświęcona dramatycznym losom Warszawy podczas II wojny światowej oraz Powstaniu Warszawskiemu.
Ekspozycja została przygotowana przez Muzeum Powstania Warszawskiego, Miasto Stołeczne Warszawa oraz Instytut Polski w Berlinie – filię w Lipsku.
Wystawa potrwa do 8 maja.
O wystawie „Der Warschauer Aufstand 1944”
Wystawa składa się z ponad 70 paneli ekspozycyjnych, trzech gablot z eksponatami oraz pokazu filmowego. W wielowymiarowy sposób opowiada historię Warszawy – miasta, które stało się ofiarą brutalnej, nazistowskiej machiny zagłady.
fot. Monika Szymaszek/Muzeum Powstania Warszawskiego
fot. Monika Szymaszek/Muzeum Powstania Warszawskiego
fot. Monika Szymaszek/Muzeum Powstania Warszawskiego
Narracja rozpoczyna się od obrazu przedwojennej Warszawy – dynamicznej, rozwijającej się metropolii, której rozwój został gwałtownie przerwany przez wybuch II wojny światowej.
Kolejne części ekspozycji ukazują realia okupacji niemieckiej:
politykę III Rzeszy wobec ludności polskiej i żydowskiej,
terror codzienności i decyzje władz okupacyjnych,
powstanie getta warszawskiego i warunki życia jego mieszkańców,
a także życie kulturalne, które mimo skrajnych warunków nadal istniało.
Centralnym punktem wystawy jest Powstanie Warszawskie – 63 dni heroicznej walki o wolność oraz ogromna cena, jaką zapłacili mieszkańcy miasta i cały kraj.
Ostatnia część ekspozycji przedstawia fenomen powojennej odbudowy Warszawy – miasta, które podniosło się z ruin i dziś stanowi nowoczesną, dynamiczną europejską metropolię.
Program towarzyszący
Wystawie towarzyszy program wydarzeń, który pogłębia jej przekaz i pozwala spojrzeć na historię Powstania Warszawskiego z różnych perspektyw – poprzez film, spotkania oraz zwiedzanie z ekspertem.
16.04.2026 / 19:00
Instytut Polski – Filia w Lipsku / wstęp wolny
„Kanał”
film fabularny, reż. Andrzej Wajda, Polska 1957, 96 min, napisy niemieckie
Wprowadzenie: Bernd Karwen i Rainer Mende (Instytut Polski)
22.04.2026 / 19:00
Instytut Polski – Filia w Lipsku / wstęp wolny
„Powstanie Warszawskie”
fabularyzowany dokument, reż. Jan Komasa, Polska 2014, 87 min, napisy niemieckie
Wprowadzenie: dr Karol Mazur (Muzeum Powstania Warszawskiego)
23.04.2026 / 12:00
Federalny Sąd Administracyjny / wstęp wolny
Zwiedzanie specjalne wystawy
z dr. Karolem Mazurem (Muzeum Powstania Warszawskiego)
08.05.2026 / 19:00
Instytut Polski – Filia w Lipsku / wstęp wolny
„Odbudowa trwa. Pałac Saski i zachodnia pierzeja placu Piłsudskiego – historia i przyszłość”
Wykład: Maria Wardzyńska (Pałac Saski Sp. z o.o.) i Tomasz Markiewicz (Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej)
z komentarzem Arnolda Bartetzky’ego (GWZO)
Wymiar historyczny i współczesny
Wystawa skierowana jest do odbiorców w różnym wieku i z różnych krajów. Jej celem jest poszerzenie wiedzy na temat realiów okupowanej Polski, które wciąż pozostają niewystarczająco obecne w międzynarodowej świadomości historycznej.
Powstanie Warszawskie było ostatnią próbą obrony niepodległości Polski w czasie II wojny światowej. Choć zakończyło się militarną klęską, idea walki o wolność przetrwała – mimo lat propagandy komunistycznej.
To właśnie ta tradycja inspirowała później polską opozycję demokratyczną oraz ruch „Solidarność”, prowadząc ostatecznie do odzyskania niepodległości w 1989 roku.
„Dzisiejsze wydarzenie pozwala nam wierzyć, że pamięć o Powstańcach nie zginie wraz z odejściem ostatniego z nich, a serce miasta skazanego przez wielu na zagładę, nie przestanie bić.
Polacy chcieli sami dla siebie wywalczyć wolność.
Słowa te są ważnym przypomnieniem, że wolność nie jest dana raz na zawsze i wymaga ciągłej walki oraz determinacji. Inspiracja z przeszłości może być drogowskazem dla tych, którzy dziś walczą o swoje prawa i suwerenność.”
Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego
fot. Monika Szymaszek/Muzeum Powstania Warszawskiego
„Ważną częścią wystawy jest film „Miasto Ruin”. Film jest cyfrową rekonstrukcją lotu samolotu Liberator nad zniszczoną i opustoszałą Warszawą wiosną 1945 roku. Zwiedzający mogą porównać te obrazy ze współczesnymi zdjęciami nowoczesnej i dynamicznej Warszawy.
Ma to szczególne znaczenie dzisiaj, gdy od ponad dwóch i pół roku trwa wojna na pełną skalę w Europie, będąca wynikiem zbrodniczej inwazji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Widok miast zniszczonych przez rosyjskich najeźdźców, ze szczególnym uwzględnieniem Mariupola, przypomina obrazy Warszawy z początku 1945 roku.
Nasza wystawa niesie zatem także przesłanie nadziei i wiary, że podobnie jak stolica Polski zdołała powstać niczym feniks z popiołów, tak również miasta cierpiące z powodu wojny i zniszczenia na całym świecie ożyją w przyszłości”.
Paweł Ukielski, Zastępca Dyrektora Muzeum Powstania Warszawskiego
fot. Monika Szymaszek/Muzeum Powstania Warszawskiego
„Niemcy i Saksonia łączą się z Polską bliskimi więzami i przyjaznym sąsiedztwem. Po II wojnie światowej i cierpieniach spowodowanych przez Niemców w Polsce ta ścisła współpraca jest wynikiem wieloletniej pracy zaangażowanych ludzi z obu krajów, za co możemy być wdzięczni. Aby móc kształtować europejską przyszłość w pokoju i przyjaźni, nie możemy zaprzestać upamiętniania przeszłości. Powstanie Warszawskie stanowi istotny element polskiej kultury pamięci, ale niestety jest mniej znane w Niemczech. Dlatego szczególnie ważne jest dla mnie, aby zaprezentować w Saksonii szerokiej publiczności wystawę poświęconą temu znaczącemu, a jednocześnie dramatycznemu rozdziałowi polskiej historii oraz jego bohaterkom i bohaterom”.
Michael Kretschmer, Premier Saksonii
fot. Monika Szymaszek/Muzeum Powstania Warszawskiego
„Wystawa, którą dziś otwieramy, przypomina o niewyobrażalnych zbrodniach dokonanych na ziemiach polskich – od pierwszych aktów oporu po dramatyczne wydarzenia, takie jak Powstanie w getcie warszawskim i Powstanie warszawskie. To ekspozycja, która wstrząsa, ale jednocześnie opowiada o nadziei oraz ogromnym poświęceniu Polek i Polaków w walce o odzyskanie suwerenności.
Przyznaję, że trudno objąć wyobraźnią to, przez co ludzie przechodzili przez długie miesiące. Szczególnie poruszyło mnie jedno ze zdjęć ślubnych – w tym obrazie, mimo grozy czasu, odnajdujemy promień nadziei i człowieczeństwa.
Wystawa nie przemilcza także trudnych prawd – jasno pokazuje, że Związek Radziecki był kolejnym wrogiem. Powstańcy mieli tego pełną świadomość.”
prof. dr Andreas Korbmacher, Prezes Federalnego Sądu Administracyjnego
Miejsce wystawy
Wystawa prezentowana jest w siedzibie Federalnego Sądu Administracyjnego w Lipsku, który od 2002 roku pełni funkcję najwyższej instancji sądownictwa administracyjnego w Niemczech.
fot. Monika Szymaszek/Muzeum Powstania Warszawskiego
To wyjątkowe miejsce – symbol prawa i porządku demokratycznego – udostępniło swoją przestrzeń dla ekspozycji, podkreślając znaczenie pamięci historycznej i dialogu międzynarodowego.
Adres:
Simsonplatz 1
04107 Leipzig, Niemcy
Sala Kopułowa Federalnego Sądu Administracyjnego
Organizatorzy i partnerzy
Organizatorzy:
Muzeum Powstania Warszawskiego
Miasto Stołeczne Warszawa
Współorganizator:
Instytut Polski w Berlinie – filia w Lipsku
Partnerzy:
Wolny Kraj Saksonia
Fundacja Konrada Adenauera
Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej
Partnerzy Muzeum:
Mecenas: PZU
Partner Strategiczny: PGE
Partner: Fundacja PZU