Był jednym z najbardziej charakterystycznych punktów na północnym cyplu Wyspy Spichrzów
. Ruina spichlerza Turek, ze słynną, odchyloną od pionu ścianą, przez dekady intrygowała zarówno turystów, jak i mieszkańców Gdańska. Dziś ten świadek historii zyskał zupełnie nowe życie – jego XVII-wieczne mury połączono z nowoczesnym designem.
Tajemnica „krzywej ściany” pochylonego Turka
tak, zawsze jest to fascynujące
83%
czasami lubię o tym poczytać
14%
nie, nie interesuję się historią
3%
Ten, kto jeszcze kilka lat temu spacerował nabrzeżem Szafarni, z pewnością kojarzy ceglane mury dawnego spichlerza Turek przy ul. Basztowej, z wyraźnie uciekającą od pionu północną ścianą, popadające w ruinę. Historycy ustalili, że pochylony mur przetrwał zniszczenia z okresu napoleońskiego i w 1821 roku został wkomponowany w nową budowlę. To właśnie ta solidna, choć pochyła konstrukcja, pozwoliła mu przetrwać koniec drugiej wojny światowej.
W XVII wieku ten charakterystyczny budynek znany był jako Turmspeicher, czyli „Spichrz-wieża”. Nazwa była w pełni uzasadniona – budynek mierzył bowiem ponad 25 metrów wysokości, co czyniło go prawdopodobnie najwyższą budowlą na wyspie aż do XX wieku. Strzelista sylwetka Turka była tak charakterystyczna, że uwieczniali ją najsłynniejsi artyści epoki, m.in. Aegidius Dickmann czy nadworny malarz króla Poniatowskiego, Zygmunt Vogel.
Nowe fundamenty, stara dusza
Od 1972 roku Turek figuruje w rejestrze zabytków, jednak przez lata straszył, z roku na rok popadając w coraz większą ruinę. Przełom nastąpił w 2021 roku wraz z inwestycją Granaria.
Historia pochylonego Turka na Wyspie Spichrzów
Aby zrewitalizować tak wymagający obiekt, potrzebna była wręcz chirurgiczna precyzja oraz nowatorskie rozwiązania inżynieryjne. Turek zyskał zupełnie nowe fundamenty, które pozwoliły odciążyć wiekowe mury, nie naruszając ich unikalnej, pochylonej struktury.
– Najważniejsze działania obejmowały przeprowadzenie rewitalizacji i zabezpieczenie historycznej substancji budynku, w tym zachowanie oraz wzmocnienie istniejących elementów konstrukcyjnych spichlerza – mówi Martyna Kowalik z Flatbook, zarządcy budynku. – Cały proces przebiegał pod ścisłym nadzorem konserwatorskim. Każda cegła zdobiąca elewację została poddana starannej renowacji, a nad wejściem ponownie wyeksponowano historyczne tablice z napisem „DER TÜRCKE ANNO 1821”, będące bezpośrednim łącznikiem z przeszłością.
Design w dialogu z historią
Wnętrza dawnego spichlerza nie przypominają już mrocznych, zakurzonych magazynów. Dziś w odrestaurowanej baszcie mieszczą się luksusowe apartamenty Casa Blush. Projektanci postawili na dialog starego z nowym – autentyczne fragmenty murów zostały wkomponowane w przestrzeń mieszkalną, tworząc oprawę dla współczesnego designu.
– Architektura budynku wymusza kontakt z historią – od tablic informacyjnych przybliżających losy baszty, po materiały edukacyjne dostępne wewnątrz. Całość dopełniają nowoczesne przeszklenia i balkony, z których roztacza się widok na Motławę, przypominając o dawnym, portowym charakterze tego miejsca – mówi Martyna Kowalik.
Przyszłość przy ul. Basztowej
Spichlerz Turek po niemal stu latach na powrót staje się tętniącym życiem sercem Wyspy Spichrzów. Obiekt oferuje gościom nie tylko luksusowe apartamenty i strefę relaksu z sauną, ale wkrótce zyska kolejny atut. Już w maju 2026 roku na parterze otworzy się restauracja Dobre Miejsce. Będzie to przestrzeń łącząca nowoczesną kuchnię polsko-europejską z historią zapisaną w XVII-wiecznych murach.