Ekonomiści PIE oszacowali, że Polska zyskała średnio ok. 42 proc. PKB per capita dzięki akcesji do Unii Europejskiej
Grand Warszawski / Shutterstock
Polska zyskała ok. 42 proc. PKB na mieszkańca do 2024 r. dzięki członkostwu w UE – szacuje Polski Instytut Ekonomiczny na podstawie modelu porównującego rozwój kraju z sytuacją, gdybyśmy nie należeli do Wspólnoty. Bez akcesji realne PKB Polski byłoby o 30 proc. niższe i na poziomie z 2015 r.
XVIII Europejski Kongres Gospodarczy • Polecamy ścieżkę samorządy
22-24 kwietnia 2026 • Katowice • Międzynarodowe Centrum Kongresowe & Spodek
Zarejestruj się
Eksperci oszacowali, że Polska zyskała średnio ok. 42 proc. PKB per capita dzięki akcesji do Unii Europejskiej, a w zależności od modelu korzyści wahają się od 22 do 61 proc.
Analiza oparta na metodzie synthetic control pokazuje, że rozwój Polski znacząco przewyższył „hipotetyczną” ścieżkę kraju poza UE, a wyniki są stabilne i potwierdzone testami placebo.
Korzyści z członkostwa nadal rosną, m.in. dzięki ekspansji handlowej i napływowi inwestycji zagranicznych.
Ekonomiści Instytutu wyjaśnili, że zyski z członkostwa w Unii Europejskiej wynikają w dużej mierze z korzyści z dołączenia do wspólnego rynku europejskiego, co ułatwiło handel, inwestycje międzynarodowe, a także poprawiło ład instytucjonalny.
W stosunku do ówczesnych obliczeń wykorzystaliśmy dane realne w stałych dolarach amerykańskich, a nie w parytecie siły nabywczej, co ilustruje lepiej międzynarodową siłę gospodarczą Polski. Niemniej, obliczenia w PPP sugerują podobne korzyści z akcesji
– podkreślili ekonomiści.
Jak ekonomiści PIE obliczyli realne korzyści Polski z członkostwa w Unii Europejskiej
Wyjaśnili, że badanie bazuje na metodzie synthetic control, polegającej na konstrukcji „hipotetycznej” Polski złożonej z grupy 22 państw (PIE nazwało je donorami), które w okresie przedakcesyjnym znajdowały się na podobnym etapie rozwoju i miały podobne cechy gospodarcze co Polska (to tzw. zmienne objaśniające).
„Z tak powstałej kontrfaktycznej Polski kreślimy ścieżkę rozwoju do 2024 r. i porównujemy ją z faktyczną ścieżkę realnego PKB per capita Polski. Różnica między dwiema ścieżkami to uzysk wynikający z akcesji do UE” – wskazał PIE. Na potrzeby analizy oszacowano 396 modeli uwzględniających różne kombinacje grup państw oraz wyłączające wybrane zmienne objaśniające.
Dlaczego Polska nadal wygrywa na integracji z UE i jak potwierdzają to modele porównawcze
W każdym scenariuszu – jak podał PIE – Polska wyraźnie zyskała na akcesji do UE. „Uzysk w 2024 r. waha się od 22 proc. w najgorszym do 61 proc. w najlepszym oszacowaniu – średnio wynosi ok. 42 proc. PKB per capita w cenach stałych. Oznacza to, że szacowany przez nas uzysk z dołączenia do UE nie jest szumem statystycznym wynikającym z uwzględnienia danej zmiennej albo porażki gospodarczej pojedynczego państwa-donora, ale ma charakter systematyczny” – poinformował Instytut.
Ekonomiści podali, że ich modele analityczne przechodzą test placebo, polegający na wykonaniu analogicznych obliczeń w każdym modelu dla wykorzystanych w nim donorów. Następnie sprawdzają, czy wyniki tych państw ponad ich „hipotetyczne” odpowiedniki były tak samo imponujące jak w przypadku oszacowania dla Polski.
Podczas dziesięciu lat od momentu dołączenia do UE ponad 80 proc. badanych przez nas państw nie było w stanie osiągnąć porównywalnego wyniku
– zauważyli.
„Odsetek ten jeszcze zwiększył się w ostatnich pięciu latach, co wskazuje, że Polska nadal czerpie zyski z dołączenia do wspólnego rynku europejskiego, np. poprzez ekspansję w handlu czy przyjmowanie zagranicznych inwestycji. Wskutek kryzysu energetycznego w 2023 r. te potencjalne zyski zmniejszyły się, choć w 2024 r. ponownie sięgnęły wartości 42 proc” – poinformował PIE.
Materiał chroniony prawem autorskim – zasady przedruków określa regulamin.