Związek Gmin Wiejskich RP sformułował stanowisko w sprawie funkcjonowania systemu kaucyjnego. Adresatem jest m.in. premier Donald Tusk
Leszek Szymański / PAP
Związek Gmin Wiejskich RP alarmuje, że system kaucyjny działa w niepełnej formie i przerzuca koszty na gminy oraz konsumentów. Samorządowcy apelują do rządu o powiązanie go z ROP i wnioskują do NIK o audyt.
XVIII Europejski Kongres Gospodarczy • Polecamy ścieżkę samorządy
22-24 kwietnia 2026 • Katowice • Międzynarodowe Centrum Kongresowe & Spodek
Zarejestruj się
Związek Gmin Wiejskich RP ostrzega, że obecny system kaucyjny przerzuca koszty na konsumentów i gminy, a producenci nie ponoszą realnej odpowiedzialności.
Samorządy wskazują, że odsunięcie wdrożenia ROP osłabia instalacje komunalne i zwiększa ryzyko zakłóceń w recyklingu oraz gospodarce odpadami.
ZGWRP złożył wniosek do NIK o audyt powiązań systemu kaucyjnego z ROP, w tym przepływu środków, voucherów i wpływu na zwroty opakowań.
Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej sformułował stanowisko w sprawie funkcjonowania systemu kaucyjnego i zagrożeń dla instalacji komunalnych. Adresatami stanowiska są Donald Tusk oraz Paulina Hennig-Kloska – Minister Klimatu i Środowiska.
Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej wyraża głębokie zaniepokojenie obecnym funkcjonowaniem systemu kaucyjnego, który w praktyce przerzuca większość kosztów na konsumentów i gminy, przy jednoczesnym braku realnej odpowiedzialności producentów. System miał funkcjonować w powiązaniu z mechanizmem ROP-u (rozszerzonej odpowiedzialności producenta), który miał zapewnić stabilne finansowanie i krytyczny komponent infrastrukturalny niezbędny dla prawidłowego działania instalacji komunalnych
– czytamy w dokumencie.
Samorządowcy dodają, że tymczasem rząd odsunął wdrożenie ROP-u w czasie, wprowadzając system kaucyjny w niepełnej formie. – W efekcie nasze gminne instalacje komunalne tracą jeden z kluczowych elementów systemu, co stwarza realne ryzyko zakłóceń w recyklingu i gospodarce odpadami – podkreślają.
Postulaty ZGWRP: finansowanie, jawność i dostępność na wsi
W stanowisku ZGWRP wnosi o natychmiastowe podjęcie działań w zakresie:
zapewnienia pełnej funkcjonalności systemu kaucyjnego w powiązaniu z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta (ROP) oraz równomiernej dostępności automatów i punktów zwrotu na terenach wiejskich;
wprowadzenia mechanizmu, w którym nieodebrane kaucje rekompensują koszty gmin i wspierają lokalną infrastrukturę komunalną;
zwiększenia odpowiedzialności producentów, którzy powinni finansować system niezależnie od poziomu odzyskanych kaucji;
pełnej jawności finansowej systemu – raportowanie wpłat producentów, przepływów kaucji i kosztów operacyjnych.
Wniosek do NIK o audyt systemu kaucyjnego i powiązań z ROP
W ślad za stanowiskiem ZGWRP wystąpił też do NIK z wnioskiem o przeprowadzenie audytu w zakresie funkcjonowania systemu kaucyjnego i powiązań z ROP-em, w celu – jak napisano – weryfikacji przepływu środków, realizacji zobowiązań producentów oraz prawidłowości funkcjonowania systemu w gminach wiejskich.
Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej podkreśla, że:
Obecny stan funkcjonowania systemu kaucyjnego działa w niepełnej formie, przerzuca koszty na konsumentów i gminy oraz powoduje finansowe korzyści operatora kosztem infrastruktury komunalnej. Audyt Najwyższej Izby Kontroli jest niezbędny do weryfikacji prawidłowości funkcjonowania systemu i zabezpieczenia interesu publicznego.
Samorządowcy wnoszą o objęcie audytem:
skali niewykorzystanych voucherów i utraconych kaucji;
zasad ustalania terminów ważności kuponów;
zgodności tych praktyk z celem systemu kaucyjnego oraz zasadą ochrony konsumenta;
wpływu tego mechanizmu na poziom rzeczywistych zwrotów opakowań.
Materiał chroniony prawem autorskim – zasady przedruków określa regulamin.
DO POBRANIA
Pismo-ZGWRP-audyt-funkcjonowania-systemu-kaucyjnego-NIK.pdf
Stanowisko-ZGWRP-System-Kaucyjny-ROP.pdf
570.55 KB format pliku: PDF