W sierpniu 2026 r. czeka nas jedno z najbardziej niezwykłych zjawisk astronomicznych tego stulecia – zaćmienie Słońca. W Polsce będzie ono widoczne jako głębokie zaćmienie częściowe, natomiast w niektórych regionach Europy Księżyc całkowicie zasłoni tarczę Słońca.
Jak będzie wyglądało zaćmienie w Polsce
W Polsce zobaczymy głębokie zaćmienie częściowe, podczas którego Księżyc zasłoni ok. 85 proc. tarczy Słońca. Zjawisko rozpocznie się około 19:10, a zakończy około godz. 20:39. Największa faza przypadnie około godz. 20:05, gdy Słońce będzie już bardzo nisko nad zachodnim horyzontem. W wielu miejscach kraju moment maksimum może niemal zbiec się z zachodem Słońca, dlatego ważne będzie znalezienie miejsca z odsłoniętym widokiem na zachód.
Dla Trójmiasta (Gdańsk) dokładne czasy zaćmienia Słońca 12 sierpnia 2026 są następujące:
- początek zaćmienia: godz. 19:11,
- maksimum zaćmienia: około godz. 20:04,
- zachód Słońca/koniec obserwacji: około godz. 20:19.
Gdzie w Europie zobaczymy całkowite zaćmienie
Pas całkowitego zaćmienia przebiegnie przez północny Atlantyk i obejmie także kilka regionów Europy. Najlepsze warunki do obserwacji będą panować m.in. na Islandii oraz w północnej Hiszpanii, gdzie Księżyc na kilka minut całkowicie zasłoni tarczę Słońca, zamieniając dzień w krótką chwilę zmierzchu.
Zaćmienie występuje, gdy Księżyc znajdzie się dokładnie między Ziemią a Słońcem. W pasie zaćmienia całkowitego obserwatorzy zobaczą słoneczną koronę, a na niebie mogą pojawić się nawet jasne planety. Poza tym wąskim obszarem zaćmienie będzie widoczne jako częściowe – tak jak w większości Europy.Gdzie najlepiej obserwować to zjawisko
Ponieważ zaćmienie nastąpi wieczorem, najlepsze warunki do obserwacji będą w miejscach z szerokim widokiem na zachodni horyzont. Sprawdzą się wybrzeża Bałtyku, otwarte pola, punkty widokowe czy wysokie wzgórza, z których nic nie zasłania zachodzącego Słońca.
Dla fotografów może to być wyjątkowa okazja – tarcza Słońca będzie znajdować się nisko nad krajobrazem, co pozwoli połączyć zjawisko astronomiczne z elementami pejzażu.
Jak przygotować się do bezpiecznej obserwacji
Podczas obserwacji zaćmienia najważniejsze jest bezpieczeństwo wzroku. Nie wolno patrzeć bezpośrednio na Słońce bez odpowiedniej ochrony. Najlepiej używać specjalnych okularów do obserwacji zaćmień lub filtrów słonecznych przeznaczonych do teleskopów i aparatów fotograficznych. Nigdy nie należy patrzeć na Słońce przez lornetkę czy aparat bez odpowiedniego filtra, ponieważ może to doprowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku.Przesądy: zły omen i zapowiedź katastrof
Zaćmienia Słońca od wieków budziły w ludziach niepokój i fascynację, dlatego w wielu kulturach powstały związane z nimi przesądy. W średniowieczu zaćmienia uznawano za zapowiedź wojen, śmierci królów albo klęsk żywiołowych. Nagle ciemniejące niebo było czymś tak niezwykłym, że interpretowano je jako znak od bogów. W wielu tradycjach wierzono, że zwierzęta wyczuwają nadchodzące nieszczęście, gdy w czasie dnia nagle zapada półmrok. Ludzie uważali, że „zła energia” i „ciemne moce” biorą świat we władanie, więc zamykali się w domach i zasłaniali okna. W sierpniu tego roku spodziewamy się czegoś zupełnie przeciwnego: jeżeli nieba nie zasłonią chmury, tłumy będą podziwiać to niezwykłe zjawisko.