Nowy kierunek dla uczelni. Polska coraz mocniej patrzy na Wschód

Uzbekistan jest partnerem dla Polski w relacjach akademickich i przyciąga wielu studentów do polskich uczelni.
Spotkanie w Samarkandzie pokazało bardzo duże zainteresowanie współpracą między uczelniami. Możliwe jest podpisanie nawet kilkudziesięciu porozumień i dalsze wzmacnianie relacji instytucjonalnych.
Rozwój współpracy wspierają działania rządowe i planowane programy międzynarodowe. Nadal wyzwaniem pozostają procedury wizowe i administracyjne utrudniające mobilność studentów i naukowców.

Spotkanie rektorów jest częścią Kongresu Uniwersytetów Azja Środkowa – Unia Europejska 2026.

Uzbekistan jako partner w relacjach akademickich 

Jak podkreśliła w rozmowie z PAP prof. Kaniewska, Uzbekistan jest dla Polski bardzo ważnym partnerem w relacjach akademickich, gdyż jest to młody demograficznie kraj, dynamicznie się rozwijający i bardzo zainteresowany współpracą z uczelniami w naszym kraju. Uzbeccy studenci są w pierwszej dziesiątce pod względem liczby studentów zagranicznych kształcących się w Polsce.

– W naszej sytuacji dużego niżu demograficznego polskie uczelnie są w stanie kształcić młodzież z krajów byłego Związku Radzieckiego. To są nasi potencjalni partnerzy, którzy chcą się od nas uczyć Europy. Sytuują się trochę w takiej pozycji, w jakiej my byliśmy jeszcze kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu – zwróciła uwagę przewodnicząca Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, rektorka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Polska jako czołowy kraj europejski współpracujący z państwami z Azji Środkowej 

Oceniła, że współpraca z Uzbekistanem to szansa na to, aby Polska zaistniała w Azji Środkowej jako jeden z czołowych krajów europejskich, współpracujący z tutejszymi uczelniami wyższymi.

W trakcie spotkania w Samarkandzie przedstawiciele polskich uczelni mieli możliwość nawiązywania kontaktów z uzbeckimi szkołami wyższymi.

– Zainteresowanie podpisywaniem listów intencyjnych czy porozumień o współpracy jest zaskakująco wielkie. Każda z uczelni otrzymała co najmniej kilka, niektóre nawet kilkanaście propozycji podpisania takich deklaracji. W tej chwili, na gorąco, ponieważ to wszystko rozgrywało się dzisiaj (w poniedziałek – PAP), nie jesteśmy w stanie powiedzieć, ile takich umów zostanie podpisanych podczas tego wydarzenia, czy też ile będzie jego skutkiem. Ale jestem przekonana, że będzie to spora liczba – być może kilkadziesiąt porozumień – zaznaczyła prof. Kaniewska.

Polskie uczelnie współpracują w sposób systemowy ze szkołami uzbeckimi od kilku lat. – I systematycznie organizujemy fora rektorów, podobnie zresztą jak z rektorami tureckimi. Taka ciągłość współpracy jest bardzo korzystna ze względu na to, że po pierwsze zawiązują się więzi instytucjonalne. Po drugie, co jest niezwykle ważne, nawiązują się więzi interpersonalne, ludzkie. A wiemy, że same ramy formalne nie wystarczą – zwróciła uwagę rozmówczyni PAP.

W ocenie prof. Kaniewskiej tę współpracę mogłyby ułatwić prostsze procedury: – Wymiana studentów i pracowników uczelni byłaby dużo sprawniejsza, gdyby były łatwiejsze procedury, w tym przede wszystkim prostsze uzyskiwanie pozwolenia na pobyt tymczasowy przez studentów i pracowników; gdyby w procesie przyznawania wiz na przykład brano bardziej pod uwagę fakt, że ci ludzie przyjeżdżają do Polski studiować.

– Oczywiście mamy w tej chwili problem z tym, żeby chronić granicę naszego kraju. Ale myślę, że umowy międzyuczelniane powinny być czynnikiem ułatwiającym pojedynczym osobom staranie się o wizy studenckie – zaznaczyła szefowa KRASP.

List intencyjny w sprawie współpracy dot. szkolnictwa wyższego 

W poniedziałek w Samarkandzie szefowie resortów nauki Polski i Uzbekistanu podpisali list intencyjny ws. współpracy w zakresie szkolnictwa wyższego. Deklaracja obejmuje m.in. wymianę studencką, budowanie centrów badawczych oraz wzmacnianie współpracy regionalnej krajów Azji Środkowej i Unii Europejskiej.

Resort planuje – wspólnie z Narodową Agencją Wymiany Akademickiej (NAWA) – uruchomić program dla strategicznych krajów na rzecz rozwoju współpracy międzynarodowej w zakresie szkolnictwa wyższego. – Będą to m.in. Turcja, Wietnam, Korea Południowa czy właśnie Uzbekistan. To rozwój współpracy instytucjonalnej, naukowej, obejmujący również studentów i doktorantów. Wczoraj (w niedzielę – PAP) poruszyliśmy ten temat z ministrem nauki Uzbekistanu – powiedział PAP szef resortu nauki.

Organizatorami kongresu są m.in. resorty nauki i zdrowia Uzbekistanu, polskie MNiSW, Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, Fundacja Edukacyjna Perspektywy oraz IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence (międzynarodowe stowarzyszenie non-profit, które zrzesza twórców rankingów akademickich, uniwersytety oraz ekspertów ds. szkolnictwa wyższego).