Administracja publiczna już o stycznia korzysta z tych przepisów, teraz czas na pozostałych pracowników. Od 1 maja 2026 r. zmieniają się zasady liczenia stażu pracy. Teraz będzie można doliczyć m.in. wcześniejsze umowy zlecenia i działalność gospodarczą, co w wielu przypadkach może przełożyć się na dłuższy urlop czy warunki zakończenia zatrudnienia.
Zmiany przepisów wchodzą dwuetapowo. Już od 1 stycznia 2026 r. osoby zatrudnione w jednostkach sektora finansów publicznych (ministerstwa, urzędy centralne i samorządowe, agencje rządowe, szpitale, przychodnie, szkoły publiczne, zakłady komunalne, instytucje kultury, uczelnie, ZUS, NFZ i wiele innych) mogą doliczyć do stażu pracy okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Chodzi o czas prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej czy zatrudnienie na umowie zlecenia. Od 1 maja 2026 r. nowe zasady obejmą wszystkich pozostałych pracowników.
Na jakie świadczenia ma wpływ wydłużenie stażu?
Dlatego warto jak najszybciej postarać się o zaświadczenie z ZUS. Dodatkowe lata wliczane do stażu pracy będą wpływać m.in. na:
wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego,wyższy dodatek stażowy,nabycie prawa do nagrody jubileuszowej lub kolejnego, wyższego jej poziomu,dostęp do większej liczby ofert pracy tam, gdzie wymagany jest konkretny staż pracy,dłuższy okres wypowiedzenia umowy o pracę,wyższą odprawę w przypadku rozwiązania umowy o pracę.
– Nie zmieni się natomiast staż ubezpieczeniowy, który ZUS bierze pod uwagę przy przyznawaniu i obliczaniu świadczeń. To znaczy, że nie wpłyną na prawo do emerytury czy renty ani na ich wysokość – mówi Krzysztof Cieszyński, regionalny rzecznik prasowy ZUS.
Zgodnie z nowymi zasadami staż pracy będzie obejmował nie tylko umowy o pracę, ale także inne formy aktywności zawodowej. Do stażu pracy będą wliczane także m.in. okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracy z osobą prowadzącą tę działalność oraz czas jej zawieszenia w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Uwzględnione będą również okresy wykonywania umów zlecenia, umów o świadczenie usług czy też umów agencyjnych, pracy jako osoby współpracującej z osobami wykonującymi te umowy, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych. Zmiana obejmuje też udokumentowany, przebyty za granicą okres wykonywania innej pracy niż zatrudnienie.
Po wnioski o wydanie zaświadczeń do ZUS
Zaświadczenia, które potwierdzają te okresy, będzie wydawać ZUS. Wnioski o ich wydanie zostaną udostępnione dopiero po wejściu w życie ustawy – na nowych formularzach dostępnych na PUE/eZUS. Jeżeli z jakiegoś powodu ZUS nie będzie w stanie wydać takiego zaświadczenia (np. gdy dotyczy bardzo odległego okresu), pracownik będzie miał możliwość udowodnienia stażu własnymi dokumentami.
– Wiele osób składa wnioski o wydanie zaświadczeń, które obejmują cały przebieg ubezpieczenia, w tym również okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Nie jest to jednak konieczne – w tym zakresie przepisy się nie zmieniają, a potwierdzeniem zatrudnienia pozostaje świadectwo pracy – mówi Krzysztof Cieszyński.
Wniosek o postępowanie wyjaśniające można złożyć:
elektronicznie w portalu eZUS na formularzu pismo ogólne POG, dostępny w zakładce Płatnik lub Ogólny, w panelu Usługi elektroniczne (najłatwiej znaleźć go przez wyszukiwarkę, wpisując „wniosek ogólny”),listownie na adres najbliższej jednostki ZUS,osobiście w dowolnej placówce ZUS.