- Zmiana w Kodeksie pracy ma wyrównać prawa osób pracujących w różnych formach zatrudnienia, uznając m.in. zlecenia i działalność gospodarczą jako pełnoprawną pracę.
- Od 1 maja 2026 r. do stażu pracy są wliczane także inne formy aktywności zawodowej objęte składkami ZUS.
- Dzięki wydłużeniu stażu pracownicy mogą zyskać dodatkowe uprawnienia, takie jak dłuższy urlop, dodatki stażowe czy lepszy dostęp do ofert pracy.
– Mało kto tak naprawdę ma możliwość wyboru formy „zatrudnienia”, formy umowy, na podstawie której świadczona jest praca. Zlecenie to też praca. Jednoosobowa działalność gospodarcza to praca. I zasługują na docenienie. Dlatego konieczna jest zmiana Kodeksu pracy, aby wyrównać szanse w dostępie do niektórych uprawnień pracowniczych, jak i stanowisk wymagających potwierdzonego doświadczenia zawodowego
– mówiła w Sejmie we wrześniu minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.
Nowe zasady liczenia stażu pracy. Zmiany od 1 maja 2026 r.
Dotychczas do stażu pracy zaliczano przede wszystkim okresy zatrudnienia na umowie o pracę oraz służbę w formacjach mundurowych. Nowe przepisy rozszerzają ten katalog o inne formy aktywności zawodowej – o ile były one objęte obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.
Od początku roku osoby zatrudnione mogą doliczyć do stażu pracy okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, jednak do tej pory dotyczyło to pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych.
Tymczasem od 1 maja 2026 r. przepisy obejmą pracodawców z sektora prywatnego.
Co można doliczyć do stażu pracy od 1 maja 2026 r.?
W myśl nowych przepisów można doliczyć do stażu pracy okresy, za które m.in. opłacano składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub ubezpieczenie wypadkowe jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub osoba współpracującą z osobą prowadzącą tę działalność.
Nowe okresy, które będą wliczane do stażu, to między innymi:
- prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej,
- okresy współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą,
- okres zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem,
- wykonywanie umów cywilnoprawnych – umowa zlecenia, umowa agencyjna, umowa o świadczenie usług itp.,
- czas pracy jako osoba współpracująca,
- członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych,
- pod pewnymi warunkami – także praca wykonywana za granicą (jeśli były opłacane składki na ubezpieczenia).
Jak udokumentować nowe okresy wliczone do stażu pracy?
Zgodnie z przepisami aby nowe okresy były uwzględnione w stażu pracy, należy je poświadczyć odpowiednim dokumentem, czyli specjalnym zaświadczeniem wydawanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Wniosek o wydanie takiego zaświadczenia należy złożyć elektronicznie za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS, a dokument zostanie wygenerowany automatycznie.
Jeśli okaże się, że ZUS nie będzie mógł wydać takiego zaświadczenia, pracownik może sam wykazać te okresy, przez przedstawienie innych posiadanych dowodów na wykonywanie pracy.
Wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego wraz z posiadanymi dokumentami pracownik może złożyć:
- elektronicznie, poprzez swoje konto w eZUS i wypełnienie wniosku ogólnego POG,
- listownie na adres najbliższej jednostki ZUS,
- osobiście w dowolnej placówce ZUS.
Co istotne, pracownicy mają 24 miesiące na udowodnienie okresów wykonywania umów zleceń, okresów wykonywania pozarolniczej działalności, współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej, a także innych aktywności.
Okres ten jest liczony:
- dla pracowników jednostek publicznych – od 1 stycznia 2026 r.,
- dla pozostałych pracowników – od 1 maja 2026 r.
Co daje większy staż pracy? Przepisy dotyczące m.in. urlopów wypoczynkowych
Po doliczeniu stażu pracy może okazać się, że niektórzy pracownicy z dnia na dzień uzyskają prawo m.in.:
- do 26 dni urlopu,
- do dodatków stażowych,
- do otrzymywania nagród jubileuszowych,
- dostępu do ofert pracy, gdzie jest ściśle określony wymagany staż,
- dłuższego okresu wypowiedzenia.
Dla przykładu pracownik z siedmioletnim stażem etatowym, który wcześniej pracował na zleceniu lub prowadził firmę, po doliczeniu tych okresów może przekroczyć próg 10 lat i zyskać 26 dni urlopu, zamiast 20.
– To jedna z najbardziej praktycznych i odczuwalnych reform prawa pracy ostatnich lat – komentowała w PulsHR.pl Beata Tęgowska, specjalistka ds. księgowości i płac w Systim.pl.