SPIS TREŚCI
- Niedobór witaminy B12 przyspiesza starzenie się mózgu. Ci ludzie są najbardziej zagrożeni — neurolog wskazuje
- Niedobór witaminy D u Polaków. Neurolog o ciekawym zjawisku. „Nie dotyczy to tylko Polski”
- Kiedy suplementy pomogą? Neurolog wprost: stosowanie ma sens tylko w jednym przypadku
Niedobór witaminy B12 przyspiesza starzenie się mózgu. Ci ludzie są najbardziej zagrożeni — neurolog wskazujeOd starzenia się nie można uciec i dotyczy to również mózgu. Pozostaje tylko pytanie, kiedy to się zacznie. Są trzy rzeczy, od których to najbardziej zależy. Pierwsza to nasze geny, druga — czy mózg ma okazję poćwiczyć (dzieje się tak m.in., kiedy próbujemy nowych rzeczy, jesteśmy ciekawi świata) i trzecia — od tego, jak żyjemy, a więc również od tego, co jemy i czy dostarczamy mózgowi składników, których potrzebuje, w tym witamin. Jeśli nie, starzenie mózgu rozpoczyna się wcześniej, niż gdyby mózg był dobrze odżywiony. — Niedobory witamin jak najbardziej mogą przyspieszać starzenie się mózgu — w rozmowie z Medonetem potwierdza neurolog, dr hab.n.med. Jacek Staszewski. Czy dobrze dbasz o swoje zdrowie? Wypełnij test, poznaj zalecenia Jak wskazuje ekspert, na pierwsze miejsce wysuwają się tu witaminy z grupy B, a zwłaszcza witamina B12 (kobalamina). — Dowodów na to, jak jej braki podkręcają tempo starzenia komórek mózgowych mamy tu naprawdę sporo — przyznaje dr Staszewski. — Dlatego tak ważne jest, by chociaż raz w roku sprawdzać stężenie tej witaminy. Szczególnie dotyczy to osób starszych, wegan i wegetarian — u nich niedobory witaminy B12 zdarzają się właściwie najczęściej. Ale nie tylko oni są zagrożeni. — Zbyt małe stężenie kobalaminy może występować też u osób z cukrzycą stosujących metforminę [to lek przeciwcukrzycowy, który może ograniczać wchłanianie witaminy B12] lub osób biorących leki zobojętniające kwas żołądkowy — zaznacza neurolog i przestrzega. — Stosowanie ich dłużej niż dwa-trzy miesiące już może zwiększać ryzyko.Redakcja poleca: Po czym poznać, że mózg już się nam starzeje? Neurolog o pierwszym widocznym sygnale Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Niedobór witaminy D u Polaków. Neurolog o ciekawym zjawisku. „Nie dotyczy to tylko Polski”Lekarze od dawna biją na alarm, że w Polsce mamy powszechny niedobór witaminy D. — Prawdopodobnie dzieje się tak nie tylko za sprawą „zbyt małej ilości słońca” (częste zachmurzenie i smog tak powszechny w wielu miastach jeszcze bardziej to ogranicza), ale przede wszystkim z powodów genetycznych — zauważa Jacek Staszewski. — Jakiś czas temu w Europie przeprowadzono badania właśnie w kontekście chorób neurologicznych. Okazało się, że jest jakiś element metaboliczno-genetyczny, który sprawia, że synteza witaminy D w skórze jest mniej skuteczna — czyli mówiąc wprost: pod wpływem słońca dużo tej witaminy w organizmie nie przybędzie (i nie dotyczy to rzecz jasna tylko Polski). Jak niedobór witamin D wpływa na starzenie się mózgu? — Powiem szczerze, że przekonujących badań łączących witaminę słońca z zaburzeniami funkcji mózgu nie mamy. Nie do końca wiemy, w jakim mechanizmie to działa — przyznaje specjalista. — Przyjmuje się jednak, że witamina D jest istotnym związkiem chemicznym, faktorem mnóstwa różnych reakcji biochemicznych w całym organizmie, że w konsekwencji jej braki będą się przekładały się również na działanie układu nerwowego choćby przez negatywny wpływ na syntezę głównych przekaźników w mózgu: serotoniny, noradrenaliny i dopaminy — wyjaśnia, podkreślając: — Jeśli chodzi o mózg, niemal wszystko, co dzieje się w organizmie, w końcu i na nim się odbija i tak naprawdę większość chorób przewlekłych, na którymś etapie „zajmie” również układ nerwowy. Dobrym przykładem jest choćby wspomniana już cukrzyca lub nadciśnienie tętnicze.Przeczytaj również: Niedobór witaminy D wykańcza mózg. Lekarz o czterech wczesnych objawach. „Widzę to w gabinecie”Warto pamiętać, że dla mózgu groźne są nie tylko niedobory witamin, ale również białka. A to stan, w który często wpadają seniorzy. Ludzie starsi często unikają jedzenia mięsa (bywa, że rezygnują z niego całkowicie) i ich dieta oparta jest tak naprawdę na węglowodanach. — Niedobiałczenie nie tylko fatalnie wpływa na mózg, pojawia się wtedy również chudnięcie, słabnie odporność, gorzej goją się rany, zaczynają zanikać mięśnie, co sprzyjała upadkom i urazom. Gdy białka jest za mało, gorzej wchłaniają się też leki. O tym wszystkim koniecznie trzeba pamiętać — podkreśla dr Staszewski. Redakcja poleca: Z czym lepiej nie łączyć witaminy D? Cztery żelazne zasady. „Ogrom pacjentów nie wie”Kiedy suplementy pomogą? Neurolog wprost: stosowanie ma sens tylko w jednym przypadkuPolacy kochają stosowanie suplementów witamin. — Wielu z nas traktuje je niemal jak remedium na wszystko. Stosowanie suplementów ma jednak sens tylko w jednym przypadku: jeśli mamy potwierdzony niedobór danego składnika — mówi lekarz. — Jeżeli tego niedoboru nie ma, trzymamy się przede wszystkim diety i pilnujemy by była ona zdrowa. To najlepsza rzecz, jaką tylko możemy zrobić. Tymczasem często jadamy w pośpiechu i „byle co”, w zamian doładowując się suplementami — to nie ma sensu. Żywienie trzeba traktować jak lek i główne narzędzie w trosce o zdrowie. Amerykanie mówią często „food is medicine” [jedzenie to lekarstwo] i o to właśnie chodzi.
Mówiliśmy o witaminie B12 — w jakich produktach jest jej najwięcej? Kobalamina znajduje się przede wszystkim w nabiale, jajkach, w rybach, podrobach — to jest jej główny rezerwuar. — Do tych produktów powinniśmy mieć dostęp praktycznie codziennie, a przynajmniej dwa razy w tygodniu — koniecznie — podkreśla Jacek Staszewski i dodaje: — W Europie, w tym w Polsce, przeprowadzono kiedyś badania, które wykazały, że ok. 50 proc. pacjentów domów opieki społecznej ma niedobór witaminy B12. Nie chcę absolutnie przez to powiedzieć, że pacjenci tacy są źle odżywiani, to pokazuje jednak ryzyko niedoboru kobalaminy, który bierze się głównie z gorszego łaknienia. Osoby w podeszłym wieku mają też swoje nawyki żywieniowe, mogą nie chcieć stosować zrównoważonej diety, wykluczają niektóre produkty, bo ich po prostu nie lubią. To koniecznie trzeba brać pod uwagę i tym skrupulatniej kontrolować stężenie witaminy B12 u seniorów.
Dr hab. n. med. Jacek Staszewski, profesor Wojskowego Instytutu Medycznego — Państwowego Instytutu Badawczego
Specjalista neurolog, zastępca kierownika Kliniki Neurologii Wojskowego Instytutu Medycznego — Państwowego Instytutu Badawczego, adiunkt Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. W WIM jest odpowiedzialny za prowadzenie Pododdziału Udarowego Kliniki Neurologii z Salą Intensywnej Opieki Neurologicznej, pracowni neurosonologii oraz organizację opieki opartej na modelu szybkiej ścieżki diagnostyczno-terapeutycznej dla chorych z udarem mózgu w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym i Klinice Neurologii WIM.
Efektem tych działań było zdobycie Platynowego i Diamentowego Certyfikatu Jakości Europejskiej Organizacji Udarowej Angels Awards. Członek globalnego i lokalnego komitetu sterującego programu Angels Initiative, będącego inicjatywą European Stroke Organisation, który przy poparciu Krajowego Konsultanta ds. Neurologii prowadzi działalność szkoleniową i edukacyjną w kierunku poprawy jakości opieki nad chorymi z udarem mózgu w Polsce. Członek zarządu Sekcji Chorób Naczyniowych PTN oraz Polskiego Towarzystwa Udaru Mózgu oraz organizacji międzynarodowych ESO, EAN, ESNCH. Współautor polskich wytycznych postępowania w udarze mózgu (2013, 2019, 2024 r.).
Jego zainteresowania naukowe obejmują prewencję oraz leczenie chorób naczyniowych mózgu (w tym choroby małych naczyń mózgowych i ostrego udaru mózgu oraz ich powikłań) i chorób neurodegeneracyjnych. Jest autorem lub współautorem ponad 180 publikacji naukowych i popularnonaukowych oraz redaktorem naukowym pracy zbiorowej „Neurologia Ambulatoryjna”. Redaktor sekcji neurologicznej czasopisma Lekarz Wojskowy, recenzent w czasopismach naukowych polskich i zagranicznych (Neurologia Neurochirurgia Polska, Kardiologia Polska, Atherosclerosis, Clinical Intervention in Aging, Frontiers in Neurology).
Jest jednak przede wszystkim lekarzem praktykiem, od 20 lat pracującym na co dzień w pełnoprofilowym Oddziale Neurologicznym, Centrum Leczenia Zaburzeń Pamięci, Affidea oraz w Poradni Neurologicznej.
Treści z serwisu Medonet mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.