„Ewa – ostatnia lekcja” to poruszający portret dokumentalny Ewy Benesz – wybitnej aktorki i nauczycielki teatru, związanej niegdyś z Teatrem Laboratorium Jerzego Grotowskiego. Premiera filmu z udziałem twórców już dziś o godz. 18.00 w Kinotece, sala 3.
fot. mat. organizatora
W latach 70. współtworzyła legendarne Puławskie Studio Teatralne, by niedługo potem podjąć jedno z najbardziej niezwykłych wyzwań w historii polskiego performansu – przez pięć lat przemierzała Polskę, recytując mieszkańcom wsi i miasteczek „Pana Tadeusza”, co było swoistym rytuałem budowania wspólnoty i próbą odnalezienia narodowego ducha w codzienności.
Film „Ewa – ostatnia lekcja” ma premierę w Konkursie Polskim 23. Millennium Docs Against Gravity – jednego z najważniejszych festiwali filmów dokumentalnych w Europie. Ewa Benesz oraz twórcy filmu będą gośćmi pokazów w Warszawie i Wrocławiu.
Film w reżyserii Andrei Mury i Federico Savonitto opowiada o przygotowaniach Ewy Benesz do powrotu do rodzinnego Lublina po latach emigracji we Włoszech oraz o ostatnich warsztatach, które przeprowadziła dla uczniów z całego świata w domu w górach Sardynii.
Twórcy filmu towarzyszą bohaterce w momencie przełomowym – gdy musi pożegnać się z działalnością pedagogiczną i zmierzyć się z pytaniem o przyszłość wiedzy, którą przez lata przekazywała wyłącznie w bezpośrednim kontakcie. „Ewa – ostatnia lekcja” staje się tym samym refleksją nad przemijaniem, pamięcią oraz ulotnością tradycji artystycznych opartych na osobistym doświadczeniu.
Dokument wyrasta z wieloletniej relacji reżyserów z bohaterką, co nadaje opowieści wyjątkową intymność i autentyczność. Film przekracza ramy klasycznej biografii – od historii jednej kobiety prowadzi widza ku uniwersalnym pytaniom o sens twórczości, duchowość i dziedzictwo kulturowe. Inspiracje czerpane z mitów, praktyk parateatralnych i różnych tradycji świata budują wielowarstwową narrację, w której życie i sztuka przenikają się nieustannie.
Od ponad 15 lat mamy przywilej znać Ewę Benesz, aktywnie uczestnicząc w licznych laboratoriach prowadzonych pod jej kierunkiem. Nasza relacja przekształciła się w głęboką, dialektyczną więź, kluczową dla ukazania jej wielowymiarowej osobowości w tym dokumencie. Narracja splata wątki zaufania, rozwijane przez lata bliskiej współpracy z Ewą. Ten dokument obserwacyjny zagłębia się w życie osoby oddanej poszukiwaniu prawdy i bezkompromisowemu zaangażowaniu w pracę teatralną.
Wychodząc od historii jednej kobiety, chcieliśmy odsłonić uniwersum wykraczające poza czas i przestrzeń, czerpiące inspirację z dawnych mitów, duchowości Indii, afrykańskich rytmów, szamańskiego rozumienia świata oraz nauk Gurdżijewa. Ewa Benesz posiada unikalną wiedzę przekazywaną bezpośrednio – istnieje realne ryzyko jej utraty, jeśli zaprzestanie działalności – podkreślają reżyserzy obrazu, Andrea Mura i Federico Savonitto.
Premiera na festiwalu Millennium Docs Against Gravity zapowiada jedno z najbardziej intrygujących wydarzeń tegorocznej edycji – spotkanie z filmem, który nie tylko dokumentuje, ale także stawia fundamentalne pytania o to, co pozostaje po artyście, gdy milknie jego głos.
Pokazy z udziałem twórców:
11/05 | Kinoteka 3 | 18.00 PREMIERA + Q&A
12/05 | Atlantic A | 18.00 + Q&A
13/05 | Kinoteka | 14.45
13/05 | DCF WROCŁAW | 18.00 + Q&A
16/05 | Atlantic A | 12.00
EWA BENESZ:
Aktorka Ewa Benesz jest absolwentką Uniwersytetu Lubelskiego i Akademii Sztuk Teatralnych w Warszawie. W latach 70. pracowała w Instytucie Aktora – Teatrze Laboratorium kierowanym przez Jerzego Grotowskiego, gdzie poznała Petera Brooka. W latach 1981–96 współpracowała z Reną Mirecką przy projektach parateatralnych realizowanych w Europie, Izraelu i Ameryce. Od 1997 roku organizuje własne warsztaty parateatralne i teatralne. Do powrotu do Polski mieszkała w górach Sardynii, gdzie prowadziła praktyczne badania inspirowane starożytnymi sanskryckimi tekstami wedyjskimi i mitami kosmogonicznymi.
O FILMIE:
Ewa Benesz postanawia opuścić Włochy i powrócić do Lublina, miasta, z którego uciekła w latach 80. XX wieku podczas stanu wojennego w Polsce. Postępujący wiek zmusza ją do zaprzestania prowadzenia warsztatów, w których uczestniczą ludzie z całego świata. Musi pożegnać się ze swoimi uczniami, z których niektórzy utrzymywali z nią relacje trwające od dziesięcioleci. Praktyka teatralna i badania Ewy czerpią z tradycji i metodologii, które można przekazać wyłącznie osobiście, więc istnieje duże ryzyko, że jej wiedza zostanie utracona na zawsze. Po powrocie do Polski zmaga się z cichym ciężarem życia spędzonego z dala od domu, w podróży, która jest jednocześnie zakończeniem i powrotem do korzeni.
czas trwania: 65 min
kraj/rok: Włochy, Polska/ 2024
reżyseria: Andrea Mura, Federico Savonitto
język oryginalny filmu: włoski, polski, francuski
zdjęcia: Andrea Mura, Federico Savonitto, Chiara Andrich
montaż: Jacopo Quadri, Nicolò Tettamanti
produkcja: Chiara Andrich, Andrea Mura, Federico Savonitto, Maria Krauss/ Ginko Film (IT), Plesnar & Krauss FILMS (PL), La Bandita, Takaità Film
wybrane festiwale i nagrody:
2024 – Biografilm
2026 – MDAG: premiera międzynarodowa