W środowiskach związanych z gospodarką morską coraz częściej pojawiają się głosy dotyczące przyszłości Daru Młodzieży. Żaglowiec Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, po wycofaniu z działań szkoleniowych, miałby stać się symbolem Szczecina i tamtejszej tożsamości morskiej, co wywołuje dyskusję na temat jego dalszej roli oraz miejsca w Gdyni.
Sprawę tę opisał przed czterema dniami szczeciński oddział „Gazety Wyborczej” w artykule pt. „Kapitanowie żeglugi wielkiej chcą ściągnąć Dar Młodzieży na stałe do Szczecina”. Jak powiedział cytowany przez „Wyborczą” kapitan Włodzimierz Grycner, szef Klubu Kapitanów Żeglugi Wielkiej w Szczecinie i autor książek marynistycznych, na obecnym etapie wystosowano apel i rozpoczęto zbieranie podpisów, a 2 czerwca zaplanowano spotkanie przedstawicieli morskich stowarzyszeń i firm poświęcone tej inicjatywie. Kapitan, w imieniu klubu oraz Stowarzyszenia Morskie Miasto Szczecin, podpisał się pod listem skierowanym do władz Szczecina oraz województwa zachodniopomorskiego.
– Oficjalnie tworzymy więc pospolite ruszenie w sprawie ściągnięcia Daru Młodzieży do Szczecina. Mamy poparcie – powiedział na łamach „Wyborczej” kpt. Grycner.
Zdaniem kapitanów i przedstawicieli tego środowiska słynny żaglowiec Uniwersytetu Morskiego w Gdyni „może być przepięknym pomnikiem na wodzie, wyjątkową atrakcją turystyczną i symbolem tradycji morskich Szczecina”.
Swoje stanowisko w tej sprawie przedstawił Jakub Ubych, wiceprzewodniczący Rady Miasta Gdyni.
– Zróbmy wszystko, aby Dar Młodzieży po wycofaniu z działań szkoleniowych pozostał w Gdyni – napisał w mediach społecznościowych, zachęcając jednocześnie do podpisania petycji skierowanej do Pani Prezydent „w sprawie podjęcia działań na rzecz pozostawienia żaglowca Dar Młodzieży w Gdyni oraz wykorzystania go do celów społecznych, edukacyjnych, historycznych i krzewienia kultury żeglarskiej”.
W przywoływanej petycji podkreślono, że „Dla Gdyni Dar Młodzieży nie jest tylko statkiem. Jest częścią tożsamości miasta z morza i marzeń. Jego sylwetka, wpisana w panoramę Nabrzeża Pomorskiego, sąsiaduje z pomnikiem Josepha Conrada Korzeniowskiego, ze Skwerem Kościuszki, z Akwarium Gdyńskim i z Molem Południowym. To u stóp pomnika Conrada Korzeniowskiego, w wysuniętym w morze sercu Gdyni, żaglowiec żegnano w maju 2018 r. przed wyruszeniem w Rejs Niepodległości; to do tych samych nabrzeży powracał 11 listopada 2023 r. po rejsie upamiętniającym stulecie pierwszego polskiego przekroczenia równika, witany paradą burtową i tysiącami mieszkańców Gdyni. Ta więź jest realna, codzienna i namacalna – i właśnie dlatego nie wolno pozwolić, by została zerwana”.
Dar Młodzieży to trzymasztowa fregata zaprojektowana przez „ojca żaglowców”, konstruktora inż. Zygmunta Chorenia i zbudowana w Stoczni Gdańskiej w 1982 roku. Jest to pierwszy żaglowiec, który w polskiej stoczni powstał od podstaw jako jednostka szkolna o napędzie żaglowym, według autorskiego polskiego projektu, który od ponad czterech dekad pełni funkcję pływającego ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej, kontynuując tradycję Lwowa i Daru Pomorza.
Przypomnijmy, że w marcu tego roku Uniwersytet Morski w Gdyni otrzymał 131 mln zł na pierwszy etap budowy następcy żaglowca.
„Oznacza to, że bieg spraw wszedł w fazę nieodwracalną i właśnie teraz – nie za rok, nie za dwa – należy podjąć decyzję, w jakiej formie i w jakim miejscu obecna jednostka będzie służyć Polsce i Gdyni po zakończeniu swojej służby szkoleniowej. Każdy miesiąc zwłoki to ryzyko utraty inicjatywy. (…) Pasywność gdyńskiego samorządu w tej sprawie zostałaby – i słusznie – odebrana jako sygnał przyzwolenia. Element wpisany w gdyńskie DNA mógłby zostać utracony na zawsze (…)” – pisze w petycji wiceprzewodniczący Rady Miasta Gdyni.
Jednocześnie wskazuje on, że zacumowanie Daru Młodzieży w rejonie Mola Południowego pozwoliłoby stworzyć w Śródmieściu Gdyni unikatową w skali polskiego wybrzeża przestrzeń publiczną o spójnym charakterze morskim, sportowym i kulturalnym. W bezpośrednim sąsiedztwie ma powstać Centrum Olimpijskiego Żeglarstwa.
„Pomnik na wodzie, ośrodek edukacji żeglarskiej, przestrzeń muzealna i miejsce wydarzeń kulturalnych – wszystko to w jednej, znakomicie dostępnej lokalizacji, dla mieszkańców Gdyni i dla milionów turystów odwiedzających rocznie Trójmiasto” – czytamy.
Jak podkreślił Jakub Ubych, wsparcia dla tej inicjatywy należy szukać u Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministra Sportu i Turystyki – w wymiarze merytorycznym i finansowym; u Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministra Infrastruktury – z racji współpracy z Uniwersytetem Morskim w Gdyni; u Zarządu Morskiego Portu Gdynia SA – w kontekście inwestycji Portu Zewnętrznego, której skala wykracza poza obszar nabrzeży portowych i wpływa na charakter całego Śródmieścia Gdyni; oraz u Komitetu Honorowego Obchodów 100-lecia Gdyni, dla którego wpisanie tej inicjatywy w program jubileuszu byłoby naturalnym i symbolicznym akcentem.
Przypomnijmy również, że Dar Młodzieży w kwietniu wyruszył w jedną ze swoich ostatnich dalekomorskich podróży. W najbliższych miesiącach studenci i uczniowie na pokładzie jednostki odwiedzą szereg portów, a kulminacją rejsu będzie zawinięcie do amerykańskich portów oraz udział w międzynarodowych regatach Sail 250.
Rejs, podzielony na trzy etapy, w którym bierze udział blisko 400 kadetów i studentów Uniwersytetu Morskiego w Gdyni – jak podkreślał rektor uczelni prof. dr hab. inż. kpt. ż.w. Adam Weintrit – stanowi dla wielu z nich pierwsze doświadczenie morskie i swoisty sprawdzian wyboru ścieżki zawodowej. Przygotowania do wyprawy trwały niemal trzy lata, a zaproszenie do udziału w rejsie obejmującym m.in. Boston, Nowy Jork, Norfolk i Baltimore uczelnia otrzymała już w 2022 roku. Fregata ma wrócić do Gdyni 24 sierpnia.
Warto dodać, że kilka dni po wypłynięciu Daru Młodzieży Uniwersytet Morski w Gdyni ogłosił przetarg na budowę nowego statku szkolnego – następcy obecnej jednostki. Postępowanie na realizację projektu oraz budowę prowadzone jest w formule „zaprojektuj i wybuduj” w trybie przetargu nieograniczonego w ramach procedury unijnej. Jak podkreślał Kanclerz Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, mgr Filip Malata, postępowanie ma charakter otwarty, co oznacza możliwość udziału zarówno wykonawców krajowych, jak i zagranicznych spełniających warunki określone w dokumentacji.
Oferty będzie można składać od 23 kwietnia 2026 r., a ich otwarcie zaplanowano na 25 maja 2026 r., o ile termin ten nie ulegnie zmianie. Po wyłonieniu wykonawcy i podpisaniu umowy rozpocznie się etap projektowania oraz budowy nowej jednostki.