Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy likwidującej Centralne Biuro Antykorupcyjne oraz nowelizacji przepisów o kształtowaniu ustroju rolnego. Jednocześnie podpisał dziewięć innych ustaw, w tym dotyczące ochrony ludności i obrony cywilnej, Funduszu Ochrony Rolnictwa oraz zmian w finansach publicznych.
Prezydent Karol Nawrocki poinformował w poniedziałek o zawetowaniu ustawy przewidującej likwidację Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Jak mówił w nagraniu opublikowanym w sieci, od początku jego prezydentury na biurko głowy państwa trafiło już 241 ustaw.
Nawrocki zaznaczył, że „znaczna część tych ustaw ma charakter techniczny czy administracyjny, często wynikający z konieczności dostosowania do prawa unijnego”. Dodał następnie, że obywatele oczekują realizacji zapowiedzi wyborczych złożonych przez obecną koalicję rządzącą.
Najwięcej miejsca w wystąpieniu prezydent poświęcił ustawie likwidującej CBA. „Trudno zaakceptować sytuację, w której parlament z inicjatywy rządzących zajmuje się projektami prowadzącymi do osłabienia państwa i jego instytucji. Tak właśnie odczytuję ustawę o likwidacji CBA” — powiedział.
Nawrocki przypomniał, że powołanie Centralnego Biura Antykorupcyjnego było przed 20 laty elementem programu prezydenta Lecha Kaczyńskiego, który zapowiadał budowę „państwa silnego, uczciwego i sprawiedliwego”.
„Centralne Biuro Antykorupcyjne było pierwszą służbą zbudowaną od podstaw w wolnej Polsce, niezwiązaną z przeszłością komunistycznego aparatu, nowoczesną, wyspecjalizowaną i skuteczną. Przez lata stało się symbolem determinacji państwa w walce z korupcją, szczególnie tam, gdzie dotyka ona publicznych finansów i skarbu państwa” — oświadczył prezydent.
Według Nawrockiego likwidacja wyspecjalizowanej służby antykorupcyjnej oznacza cofnięcie państwa do okresu słabości instytucjonalnej. „Likwidacja CBA to nic innego jak przenoszenie Polski do lat 90., gdzie za walizkę pieniędzy można było kupić wszystko: wpływy, polityka i mienie, bo nikt tego nie pilnował” — stwierdził.
Prezydent podkreślił, że nie odrzuca samej idei zmian w instytucjach państwowych. Jak zaznaczył, „nie sprzeciwia się reformom”, ale nie akceptuje całkowitego rozwiązania CBA.
„Każda instytucja państwa i może i powinna podlegać kontroli oraz zmianom, ale czym innym jest zwiększenie efektywności instytucji, a czym innym jej likwidacja” — powiedział. Dodał, że ustawa odchodzi od modelu jednej wyspecjalizowanej służby antykorupcyjnej i przekazuje jej zadania Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Krajowej Administracji Skarbowej.
Nawrocki ostrzegał, że taki model może doprowadzić do rozmycia odpowiedzialności i osłabienia prowadzonych spraw. „Powstaje ryzyko chaosu kompetencyjnego, utraty ciągłości postępowań i odejścia doświadczonych funkcjonariuszy. Nie można w kilka miesięcy odbudować wiedzy operacyjnej, sieci kontaktów i specjalistycznych kompetencji tworzonych przez 20 lat” — ocenił.
Kancelaria Prezydenta wskazała, że rozproszenie kompetencji CBA między Policję, ABW i KAS może skutkować „wieloletnim paraliżem walki z korupcją”. W komunikacie podkreślono, że szybkie odtworzenie wiedzy operacyjnej budowanej od 2006 roku nie jest możliwe.
W dalszej części wystąpienia prezydent mówił również o konsekwencjach likwidacji CBA dla funkcjonariuszy i zaufania do państwa. „To byłoby także uderzenie w fundament zaufania do państwa. Kto będzie gotów służyć Polsce, narażać własne zdrowie i życie, jeśli państwo w sprawach bezpieczeństwa nie potrafi dotrzymać danego słowa? Państwo, które porzuca własnych, osłabia samo siebie” — powiedział.
Nawrocki powołał się także na opinię Fundacji Batorego, według której projekt przygotowano „bez całościowej strategii antykorupcyjnej”. „Najpierw burzy się instytucję, a dopiero później obiecuje stworzenie nowego systemu” — ocenił prezydent. Jego zdaniem przekazanie kompetencji CBA do struktur podległych rządowi oznacza „odebranie państwu niezależnego narzędzia kontroli władzy”.
Drugą zawetowaną ustawą była nowelizacja ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Kancelaria Prezydenta przekazała, że Nawrocki „sprzeciwia się rozwiązaniom, które pod pretekstem deregulacji prowadzą do drastycznego ograniczenia kontroli państwowej nad obrotem polską ziemią rolną”. Według prezydenckiego komunikatu proponowane przepisy mogłyby szczególnie uderzyć w mniejsze gospodarstwa rolne, narażone na wypychanie z rynku przez silniejsze podmioty. Kancelaria zaznaczyła, że weto ma chronić interes polskich rolników i przeciwdziałać masowemu wykupowi ziemi.
Przeczytaj: CBA zatrzymało trzy osoby w śledztwie dotyczącym zakupów węgla przez RARS
Jednocześnie 11 maja 2026 roku prezydent podpisał dziewięć innych ustaw. Wśród nich znalazła się nowelizacja ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, która — według Kancelarii Prezydenta — ma wspierać odbudowę infrastruktury ochronnej oraz poprawiać koordynację działań państwa.
Nawrocki podpisał także nowelizację ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa, mającą wzmacniać ochronę rolników działających w grupach i spółdzielniach, oraz zmianę Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, dotyczącą wsparcia studentów z niepełnosprawnościami na studiach podyplomowych.
Prezydent podpisał również ustawę dotyczącą przekazywania informacji do europejskiego pojedynczego punktu dostępu, nowelizację Kodeksu postępowania karnego w sprawach związanych z korupcją zagraniczną, ustawę dotyczącą finansowania Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz przepisy deregulujące obszar audytu i rachunkowości.
Podpisane zostały też ustawy dotyczące systemu instytucji rozwoju, w tym pożyczek Agencji Rozwoju Przemysłu dla górnictwa i przedsiębiorstw strategicznych, a także nowelizacja ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Ostatnia z nich zakłada m.in. zmiany w zarządzaniu długiem, audycie środków unijnych, rozszerzeniu klauzuli obronnej oraz audycie wewnętrznym.
Zobacz: CBA u posła KO. Śledztwo ws. inwestycji i kampanii wyborczej
Czytaj: Afera korupcyjna przy MSZ. Siedem osób zatrzymanych przez CBA w związku z inwestycją na Ukrainie
prezydent.pl / wydarzenia.interia.pl / Kresy.pl