Kobalamina (inaczej witamina B12) jest niezbędna do prawidłowej pracy mózgu oraz produkcji DNA i RNA. Najnowsze badania pokazują jednak coś nowego, nawet niewielki niedobór może ograniczać zdolność organizmu.
Przełom w nauce o starzeniu. Chodzi o witaminę B12
Badacze z Uniwersytetu Cornella opublikowali w marcu 2026 r. w ” The Journal of Nutrition” wyniki badań, które po raz pierwszy pokazały bezpośredni związek między niedoborem B12 a osłabieniem pracy mitochondriów w mięśniach. Mitochondria to swego rodzaju „elektrownie komórkowe”. Im gorzej działają, tym szybciej organizm się starzeje.
„To pierwsze badanie, które pokazuje, że niedobór witaminy B12 wpływa na produkcję energii przez mitochondria mięśni szkieletowych” – przekazała dr Martha Field, profesor na Wydziale Nauk o Żywieniu i Wydziale Ekologii Człowieka Uniwersytetu Cornella, w oficjalnym komunikacie uczelni.
„To niezwykle istotne, ponieważ mięśnie mają wysokie zapotrzebowanie na energię. Co ważniejsze, współautorka badania, Anna Thalacker-Mercer z Uniwersytetu Alabamy w Birmingham, zastanawiała się, czy suplementacja witaminy B12 u starszych myszy poprawi funkcjonowanie mitochondriów mięśniowych – i rzeczywiście tak było” – dodała.
ZOBACZ: Mięsożerna bakteria podbija kolejne wybrzeża. Jest śmiertelne niebezpieczna
U myszy, którym przez kilka tygodni podawano dietę bez B12, mitochondria w mięśniach zaczęły działać wyraźnie gorzej. Jak się okazało, produkowały o jedną czwartą mniej energii. W ich DNA znaleziono też ślady uszkodzeń, których normalnie tam nie powinno być. Kiedy starszym myszom zaczęto podawać B12 w zastrzykach, sprawność mitochondriów wzrosła dwukrotnie.
Badanie sugeruje, że nawet “marginalny” poziom witaminy B12 może osłabiać odporność organizmu na stres metaboliczny i przyspieszać starzenie się. Naukowcy jeszcze coś: niedobór B12 zdawał się hamować wzrost i utrzymanie masy mięśniowej. „Wydaje się, że niski poziom witaminy B12 wiąże się z niższą masą mięśniową, a być może i siłą mięśni” – dodała dr Field. To szczególnie istotne dla seniorów, u których zanik mięśni prowadzi do utraty samodzielności.
Badaczka zastrzega, że wyniki opierają się na modelach zwierzęcych i komórkowych. „Chcemy zrozumieć cały szlak przyczynowo-skutkowy. To otwiera drogę do przyszłego badania klinicznego na ludziach” – powiedziała.
Normy B12 mogą być zbyt niskie. Co pokazały badania na ludziach?
Badanie z Cornella przeprowadzono na myszach, a co z ludźmi? Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco (UCSF) postanowili przyjrzeć się wpływowi witaminy B12 na uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego u seniorów. Do badania zaproszono 231 zdrowych starszych osób z poziomem B12 mieszczącym się w normie. Średnia wieku uczestników wynosiła 71 lat.
ZOBACZ: Wczesna otyłość może skrócić życie. Ryzyko jest poważne
Okazało się, że osoby z niższym (ale formalnie prawidłowym) poziomem aktywnej formy B12 miały więcej uszkodzeń istoty białej mózgu i wolniej przetwarzały informacje. Istota biała to sieć włókien nerwowych odpowiedzialnych za komunikację między różnymi obszarami mózgu, jej uszkodzenia wiążą się z ryzykiem demencji i udaru. Wyniki opublikowano w „Annals of Neurology” w lutym 2025 r.
„Musimy zainwestować w dalsze badania nad biologicznymi mechanizmami niedoboru witaminy B12, ponieważ może to być przyczyna pogorszenia funkcji poznawczych, której można zapobiec” – powiedziała Alexandra Beaudry-Richard, MSc w komunikacie uczelni.
Tych objawów nie wolno ignorować
Zwykle objawy niedoboru pojawiają się późno, gdy „rezerwy” są już wyczerpane. Warto jednak wiedzieć, na co zwracać uwagę. Pierwsze sygnały to najczęściej osłabienie i zmęczenie, kołatanie serca, zawroty głowy i nudności, żółtawy odcień skóry i oczu, biegunka, nagła utrata wagi i bolący język.
ZOBACZ: Po te gotowe dania na grilla nie sięgaj. Dietetycy wskazują na dwa groźne składniki
Jeśli leczenie nie zostanie odpowiednio szybko wdrożone, mogą dojść poważniejsze objawy: problemy z pamięcią, drażliwość, stany depresyjne i trudności z chodzeniem. W zaawansowanych przypadkach może dojść do trwałego uszkodzenia komórek nerwowych, dlatego przy pierwszych niepokojących sygnałach warto nie zwlekać z wizytą u lekarza.
Warto wiedzieć, że wchłanianie witaminy B12 mogą utrudniać niektóre schorzenia (np. choroba Leśniowskiego-Crohna), a także niektóre leki m.in. metformina stosowana w leczeniu cukrzycy i inhibitory pompy protonowej przepisywane na zgagę i refluks.
Gdzie szukać witaminy B12? Lista produktów
Zalecana dzienna dawka dla przeciętnego dorosłego wynosi zaledwie 2,4 mikrograma. Najlepsze źródła to małże, pstrąg, łosoś, wątróbka i wołowina. B12 zawierają też jaja, mleko i inne produkty nabiałowe. Ta witamina występująca niemal wyłącznie w produktach odzwierzęcych.
ZOBACZ: Niepozorne zdarzenie może zwiastować demencję. Zbadali trzy miliony osób
W związku z tym weganom i wegetarianom, ale też osobom osłabionym, jak seniorzy, zaleca się wzmocnienie podaży poprzez suplementację lub spożywanie wzbogacanej żywności. Oczywiście po konsultacji ze specjalistą.
Bibliografia:
- Castillo, L. F., Heyden, K. E., Williamson, A. R., Ma, W., Malysheva, O. V., Vacanti, N. M., Thalacker-Mercer, A. E., & Field, M. S. (2026). Vitamin B12 Supports Skeletal Muscle Oxidative Phosphorylation Capacity in Male Mice. The Journal of nutrition, 156(3), 101367. Doi:10.1016/j.tjnut.2026.101367
- Beaudry-Richard, A., Abdelhak, A., Saloner, R., Sacco, S., Montes, S. C., Oertel, F. C., Cordano, C., Jabassini, N., Ananth, K., Gomez, A., Keihani, A., Chapman, M., Javvadi, S., Saha, S., Staffaroni, A., Songster, C., Warren, M., Boscardin, J. W., Kramer, J., Miller, B., … Green, A. J. (2025). Vitamin B12 Levels Association with Functional and Structural Biomarkers of Central Nervous System Injury in Older Adults. Annals of neurology, 97(6), 1190–1204. Doi:10.1002/ana.27200
Widziałeś coś ważnego? Przyślij zdjęcie, film lub napisz, co się stało. Skorzystaj z naszej Wrzutni
red.
/ polsatnews.pl