– Prawie 75 proc. zasobów krajowego przemysłu lotniczego jest zlokalizowanych na Podkarpaciu, określanym jako „Dolina Lotnicza”. To nas niejako zobowiązuje do dalszego rozwijania kompetencji w tym sektorze – mówi w rozmowie z Portalem Samorządowym Władysław Ortyl, marszałek województwa podkarpackiego.
– Chcemy, żeby Podkarpacie było regionem o bardzo dobrych wskaźnikach innowacyjnych – podkreśla Władysław Ortyl, marszałek woj. podkarpackiego.
– Świadczą o tym między innymi takie inwestycje, jak Podkarpackie Centrum Innowacji oraz planowana budowa tzw. Doliny Dronowej, czyli Polskiego Centrum Certyfikacji i Rozwoju Systemów Bezzałogowych – dodaje marszałek w rozmowie z Portalem Samorządowym.
Zaznacza, że kolejnym wielkim atutem Podkarpacia jest turystyka. – Dlatego nadal zabiegamy o utworzenie europejskiego makroregionu Karpaty – informuje samorządowiec.
– Wiemy, jak działa makroregionalna strategia w Alpach. Dofinansowana ze środków unijnych pięknie się rozwija. Powstała wspaniała infrastruktura stwarzająca znakomite warunki do rozwoju turystyki – podkreśla Władysław Ortyl.
Spektakularne inwestycje nie umknęły uwadze Komisji Europejskiej
Podkarpacie przeżywa swoje inwestycyjne „pięć minut”. W marcu br. Komisja Europejska bardzo pozytywnie oceniła wykorzystanie unijnych środków w tym województwie, między innymi na utworzenie Podkarpackiego Centrum Innowacji (PCI).
KE chwali też podkarpacki samorząd za planowaną budowę Doliny Dronowej, czyli Polskiego Centrum Certyfikacji i Rozwoju Systemów Bezzałogowych. Ma powstać do 2029 r. za około 135 mln zł.
W kwietniu br. władze regionu oficjalnie ogłosiły inwestycję amerykańskiej firmy Pratt & Whitney, która wybuduje na Podkarpaciu fabrykę produkującą komponenty do silników lotniczych.
Samorząd województwa podkarpackiego zakończył też negocjacje z Komisją Europejską w sprawie aktualizacji programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia (FEP). Komisja uznała wschodni obszar przygraniczny UE za region o szczególnym znaczeniu strategicznym. Dodatkowe środki mają wesprzeć m.in. małe i średnie przedsiębiorstwa, a także rozbudowę terminala na lotnisku w Rzeszowie-Jasionce.
Jakie znaczenie dla regionu i jego mieszkańców mają lub też będą miały te wszystkie przedsięwzięcia? Zacznijmy od Podkarpackiego Centrum Innowacji (PCI).
Władysław Ortyl, marszałek województwa podkarpackiego: – Przede wszystkim chcemy, żeby Podkarpacie było regionem o bardzo dobrych wskaźnikach innowacyjnych. Świadczą o tym między innymi przywołane inwestycje. Podkarpackie Centrum Innowacji (PCI) jest instytucją, która ma łączyć naukę z biznesem. Wiemy, że z tym mariażem, nie tylko na Podkarpaciu, nie jest w naszym kraju najlepiej.
Podkarpackie Centrum Innowacji tworzy warunki do współpracy przedsiębiorców z naszymi uczelniami, a także z innymi podmiotami, m.in. w celu prowadzenia badań naukowych pozwalających rozwiązywać różne problemy oraz wdrażać innowacyjne rozwiązania. Mamy już tego bardzo konkretne efekty, chociażby w postaci kilkunastu zgłoszonych patentów.
Kolejną misją PCI jest dbanie o młodych innowatorów, osoby kreatywne. Mam na myśli nie tylko studentów, ale także uczniów szkół średnich. To właśnie dla nich w ramach PCI funkcjonuje ProtoLab, czyli swoista pracownia prototypów. Każdy może tam przyjść ze swoim pomysłem i eksperymentować, wykorzystując wyposażenie Podkarpackiego Centrum Innowacji.
Ponadto PCI dysponuje siecią certyfikowanych laboratoriów, które także zostały doposażone ze środków Unii Europejskiej. Dlatego nasi przedsiębiorcy, żeby coś przebadać lub sprawdzić działanie jakiegoś rozwiązania, nie muszą już szukać w tym celu laboratoriów poza granicami kraju czy województwa.
Dolina Dronowa i fabryka części dla silników lotniczych poszerzą rynek pracy
Do 2029 r. na Podkarpaciu ma powstać Polskie Centrum Certyfikacji i Rozwoju Systemów Bezzałogowych, zwane już potocznie Doliną Dronową. Jakie są najważniejsze cele tego przedsięwzięcia?
– Podkarpacie od dłuższego czasu jest określane „Doliną Lotniczą”. To kluczowa inteligentna specjalizacja naszego regionu, a drony w oczywisty sposób są z takim profilem związane.
W ramach Polskiego Centrum Certyfikacji i Rozwoju Systemów Bezzałogowych powstanie także inkubator dla małych i średnich firm produkujących drony.
Każdy samolot czy statek powietrzny musi być certyfikowany, uzyskać świadectwo, iż jest zdolny do lotu oraz bezpieczny. Dlatego Dolina Dronów będzie również miała swoje centrum rozwojowe do certyfikacji i badań tych urządzeń. Powstaną pas startowy do testów lotniczych oraz laboratoria służące przeprowadzaniu testów naziemnych.
Oczywiście, to przedsięwzięcie ma także charakter biznesowy, dlatego poszukujemy strategicznego inwestora. Projekt będzie finansowany w modelu „50 na 50”, czyli z równym udziałem środków publicznych (w tym unijnych) oraz kapitału prywatnego.
Warto również w kontekście tej inwestycji zaznaczyć, że prawie 75 proc. zasobów krajowego przemysłu lotniczego jest zlokalizowanych właśnie na Podkarpaciu. To nas niejako zobowiązuje do dalszego rozwijania kompetencji w tym sektorze.
Kolejnym ważnym elementem „Doliny Lotniczej” stanie się planowana inwestycja amerykańskiej firmy Pratt & Whitney, która wybuduje na Podkarpaciu fabrykę produkującą komponenty do silników lotniczych.
– Decyzję zarządu Pratt & Whitney, aby tę inwestycję związaną z naprawdę wysoką technologią zlokalizować na Podkarpaciu, traktujemy jako kolejny swoisty certyfikat dla lotniczej specjalizacji naszego regionu.
Budowa tej fabryki będzie też oczywiście generowała miejsca pracy, które są atrakcyjne i bardzo wysoko sytuowane w hierarchii działalności badawczo-rozwojowej oraz innowacyjnych technologii.
Marszałek Władysław Ortyl został nagrodzony w kategorii Lider Rozwoju w konkursie Top Inwestycje 2026 Licencja: PTWP
Rośnie międzynarodowe znaczenie lotniska Rzeszów-Jasionka
Zgadza się pan z opinią, że Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka jest już nie tylko hubem o znaczeniu militarnym, ale staje się coraz bardziej czynnikiem rozwoju gospodarczego dla Podkarpacia?
– Lotnisko w Jasionce bez wątpienia poszerza swój charakter z wojskowego na nowoczesny hub gospodarczy, łączący funkcje militarne, humanitarne, dyplomatyczne, medyczne, a także cargo. Kiedy nastanie pokój i ruszy odbudowa Ukrainy, ekonomiczne znaczenie Jasionki wzrośnie jeszcze bardziej.
Ten port lotniczy jest naszym ważnym oknem na świat. Wokół lotniska zlokalizowana jest duża specjalna strefa ekonomiczna wraz z parkiem biznesowym. To wszystko przyciąga na Podkarpacie uznane światowe marki przemysłu lotniczego czy motoryzacyjnego.
Ponadto Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka rozwija się między innymi dzięki stale rosnącym przychodom z cargo, a także za sprawą alokacji środków europejskich. W tym roku zakończył się remont pasa startowego, trwa budowa drugiej drogi kołowania, a przed nami rozbudowa terminala pasażerskiego.
Wiele relacji łączących firmy na Podkarpaciu z podmiotami w Ukrainie z oczywistych przyczyn zostało zerwanych. Skutkuje to między innymi utratą miejsc pracy. Czy unijne wsparcie dla tych przedsiębiorstw było i jest wystarczające?
– Mówimy tu oczywiście o pasie najbliższym granicy z Ukrainą. Udało nam się wynegocjować z Komisją Europejską – dla firm działających na tychże przygranicznych terenach – dotacje bezzwrotne, które cieszą się naprawdę dużym zainteresowaniem.
Efektywnie to wykorzystujemy i zamierzamy w nowej unijnej perspektywie 2028-2034 ponownie sięgnąć po ten sprawdzony instrument. Tym bardziej, że wiele firm zakończyło działalność, która przed wojną w Ukrainie związana była z wymianą przygraniczną i handlem. To był bardzo ważny element gospodarki Podkarpacia.
Podkarpacie – podobnie jak wiele innych regionów kraju – zmaga się z depopulacją. To poważny problem w skali województwa?
– Zadaniem, a wręcz obowiązkiem samorządu jest stwarzanie warunków między innymi dla działalności biznesowej oraz funkcjonowania różnego rodzaju usług publicznych.
Dążymy do tego, by Podkarpacie było coraz bardziej atrakcyjne dla obecnych, ale i przyszłych mieszkańców naszego województwa.
Mocno walczymy chociażby o wspomnianych wcześniej studentów, którzy kiedyś opuścili nasz region, by rozpocząć naukę na uczelniach w całym kraju. Teraz mają okazję wrócić do województwa podkarpackiego, gdzie powstaje coraz więcej atrakcyjnych miejsc pracy, związanych na przykład z nowoczesnymi technologiami.
Karpaty nie chcą być gorsze od Alp, czyli batalia o nowy europejski makroregion
Na zakończenie zapytam o ideę, o której realizację od lat pan zabiega, czyli stworzenie europejskiego makroregionu Karpaty – na wzór między innymi Alp. To byłby kolejny impuls dla rozwoju m.in. Podkarpacia?
– Tak, oczywiście! Nie rezygnujemy z tego planu. Makroregion Karpaty miałby objąć również między innymi Ukrainę. Zresztą strona ukraińska jest bardzo zainteresowana tym projektem, który stanowiłby poważne wsparcie dla odbudowy tego kraju.
Jednak na razie wciąż pozostajemy na etapie takiej pozytywnej zazdrości, jeżeli chodzi o Alpy. Wiemy, jak działa makroregionalna strategia w Alpach – dofinansowana ze środków unijnych, pięknie się rozwija. Powstała tam wspaniała infrastruktura stwarzająca znakomite warunki do rozwoju turystyki.
Uważamy, że Karpaty – w tym nasze piękne Bieszczady – także zasługują na korzystanie z takiego dodatkowego instrumentu wsparcia. Turystyka jest kolejnym ważnym atutem województwa podkarpackiego, a zarazem istotną gałęzią gospodarki naszego regionu. Bieszczady przyciągają nie tylko turystów, ale też inwestorów. Ci z kolei tworzą miejsca pracy w branży turystycznej.
Rozmowa została zarejestrowana podczas XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego.
* * *
23 kwietnia br. podczas XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego (EEC 2026) ogłoszono laureatów 15. edycji konkursu Top Inwestycje. To prestiżowy konkurs, który od lat pokazuje skalę samorządowych przedsięwzięć oraz ich prorozwojowe znaczenie dla gospodarki, regionów i mieszkańców.
Po raz pierwszy w 15-letniej historii konkursu przyznano statuetki dla najlepszych samorządowców. Jedna z nich trafiła do rąk marszałka woj. podkarpackiego Władysława Ortyla, który został nagrodzony w kategorii „Lider Rozwoju”.
Kapituła konkursu wskazała na skuteczne wspieranie przez samorząd Podkarpacia branż strategicznych, takich jak lotnictwo i motoryzacja. Działanie na rzecz utworzenia w tym regionie Doliny Dronowej dostrzeżone i docenione zostało także przez Komisję Europejską.
Materiał chroniony prawem autorskim – zasady przedruków określa regulamin.