W najnowszym rankingu największych kopalń miedzi na świecie
przygotowanym przez branżowy portal mining.com KGHM zajął wysokie 6. miejsce z produkcją
na poziomie 401 tys. ton. Lider zestawienia wydobył ponad 3 razy więcej, ale
ciekawostką jest fakt, że wynik polskiego giganta to suma wydobycia z trzech
kopalń w Polsce. Czemu trzy kopalnie traktowane są jak jedna i czy to
odosobniony przypadek w panteonie gigantów miedziowego górnictwa?
/ KGHM
Globalny rynek miedzi znajduje się w punkcie krytycznym.
Analitycy wskazują na strukturalny deficyt, a presja popytowa wynikająca z zapotrzebowania centrów danych
obsługujących AI oraz sektora elektromobilności pcha ceny kruszcu w górę. W
2025 r. rynek miedzi odnotował w 2025 roku jeden z najlepszych lat w swojej
historii. Amerykańskie cła i poważne zakłócenia w dostawach na całym świecie,
przyczyniły się do wzrostu cen o około 40 proc. w ubiegłym roku.
Jak podliczył branżowy portal mining.com na podstawie raportów
rocznych producentów miedzi, dziesięć
największych kopalń z wydobyciem na poziomie 4,9 mln ton odpowiadało za ponad
jedną piątą całkowitej światowej produkcji górniczej. Eksperci jednak wskazują
na niebezpieczne zjawisko: średni
czas od odkrycia złoża miedzi do uruchomienia produkcji wynosi obecnie około 17
lat.
Oznacza to, że projekty, które miałyby zaspokoić głód miedzi
w 2030 roku, powinny być już w fazie budowy. Obecnie jednak większość kapitału płynie w stronę rozbudowy
istniejących kopalń. Miedź przestała być zwykłym towarem, a stała się
strategicznym aktywem geopolitycznym, o
znaczeniu porównywalnym z ropą naftową w XX wieku. Spójrzmy więc na największe
na świecie strategiczne aktywa miedzi i jak na ich tle wypada KGHM.
Największe kopalnie miedzi na świecie według MINING.COM
mining.com
1. Escondida (Chile)
Kopalnia Escondida w Chile, będąca wspólnym przedsięwzięciem
BHP, Rio Tinto i japońskich konsorcjów, niezmiennie zajmuje pierwsze miejsce w
globalnych rankingach. Obiekt ten, zlokalizowany na pustyni Atakama,
eksploatuje ogromne złoża porfirowe (porfir to wylewna skała magmowa). Aby przeciwdziałać naturalnemu spadkowi
zawartości miedzi w złożu, operatorzy zainwestowali miliardy dolarów w
systemy odsalania wody morskiej. Mimo dominującej pozycji, kopalnia pozostaje
wrażliwa na zmiany jakości urobku, co w np. marcu 2026 roku przełożyło się na
okresowy spadek wydobycia o ponad 15%. Produkcja w 2025 r.:
1,350 mln ton
2. Grasberg (Indonezja)
Indonezyjski kompleks Grasberg, zarządzany przez
Freeport-McMoRan we współpracy z państwowym podmiotem Persero, pozostaje także
jedną z największych kopalń złota na świecie. Po zakończeniu eksploatacji
odkrywkowej w 2019 roku, kopalnia przeszła na w pełni zmechanizowane wydobycie
podziemne, co czyni ją jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie
obiektów tego typu. Rok 2025 przyniósł poważne wyzwania w postaci tragicznego
osuwiska błotnego, które zablokowało część wyrobisk i wymusiło rewizję planów
produkcyjnych na kolejne lata. Pełny powrót do projektowanych zdolności
operacyjnych spodziewany jest dopiero na początku 2028 roku, co czyni ten
obiekt kluczowym czynnikiem ryzyka dla globalnej podaży. Produkcja w 2025 r.:
460,4 tysięcy ton
3. Las Bambas (Peru)
Kopalnia Las Bambas w Peru, kontrolowana przez chińskie
konsorcjum MMG Limited zmaga się z chronicznymi problemami z logistyką i
akceptacją społeczną. Obiekt ten jest regularnie paraliżowany przez blokady
dróg w tzw. korytarzu górniczym, co wynika z napięć między operatorem a
lokalnymi społecznościami domagającymi się większego udziału w zyskach. W
kwietniu 2025 roku udało się osiągnąć porozumienie, które przywróciło ciągłość
operacyjną, pozwalając na wykorzystanie wysokich cen rynkowych metalu. Produkcja w 2025 r.:
411,3 tysięcy ton
4. Buenavista (Meksyk)
Buenavista del Cobre, należąca do Southern Copper, to jedna
z najstarszych działających kopalń w Ameryce Północnej. Obiekt ten przeszedł w
ostatnich latach gruntowną modernizację. Działalność kopalni jest pod presją nowych
regulacji środowiskowych w Meksyku, nakładających rygorystyczne normy
recyklingu wody i ochrony dorzecza rzeki Sonora. Dodatkowym utrudnieniem były
spory płacowe i strajki, które okresowo wstrzymywały pracę ponad 3 000
pracowników bezpośrednio zatrudnionych w zakładzie. Produkcja w 2025 r.:
408,9 tysięcy ton
5. Collahuasi (Chile)
Kopalnia Collahuasi, będąca wspólnym aktywem Anglo American
i Glencore to inżynieryjne wyzwanie związane z ekstremalnym położeniem
geograficznym (położona na wysokości ponad 4 400 metrów n.p.m.). Wymusiło to realizację
wartego miliard dolarów projektu infrastrukturalnego, obejmującego system
transportu wody odsolonej z wybrzeża do zakładu wzbogacania. Collahuasi mierzy
się z postępującą degradacją jakości złoża, co wymaga zwiększania nakładów na
energię i logistykę Kopalnia ta odgrywa centralną rolę w strategii Glencore. Produkcja w 2025 r.:
404,1 tysięcy ton
6. KGHM Polska Miedź
(Polska)
W rankingach światowych KGHM często traktowany jest jako
jedna kopalnia, ponieważ jego trzy główne zakłady wydobywcze — Lubin, Rudna i
Polkowice-Sieroszowice — eksploatują to samo złoże monoklinalne. Firma
wyróżnia się ogromnym wydobyciem srebra, zajmując pierwsze miejsce na świecie wśród kopalń, co istotnie obniża jednostkowe koszty wydobycia
miedzi. KGHM planuje z budową trzech nowych szybów górniczych
GG-2 „Odra”, Retków i Gaworzyce w polskim Zagłębiu Miedziowym. Prace
przy pierwszym szybie zostały już rozpoczęte. Produkcja w 2025 r.:
401,1 tysięcy ton
7. Cerro Verde (Peru)
Cerro Verde w Peru, zarządzane przez Freeport-McMoRan.
Zakład planuje obecnie przedłużenie eksploatacji o ponad 20 lat poprzez
optymalizację odkrywek. Działalność kopalni jest ściśle monitorowana pod kątem
zużycia zasobów wodnych w regionie Arequipa, co zmusza operatora do ciągłych
inwestycji w infrastrukturę komunalną i oczyszczalnie ścieków. Produkcja w 2025 r.:
391,5 tysięcy ton
8. Kamoa-Kakula
(Demokratyczna Republika Konga)
Kompleks Kamoa-Kakula w DRK to najszybciej rozwijająca się i
posiadająca najwyższą zawartość miedzi kopalnia świata. Projekt ten, rozwijany
przez Ivanhoe Mines i Zijin Mining, jest uznawany za wzór niskoemisyjnego
górnictwa dzięki zasilaniu z lokalnych elektrowni wodnych. Docelowo kopalnia ma
osiągnąć przepustowość pozwalającą na produkcję ponad 600 tys. t miedzi
rocznie, co może wprowadzić ją do ścisłej trójki największych kopalń globu. Produkcja w 2025 r.:
385,8 tysięcy ton
9. Antamina (Peru)
Kopalnia Antamina, będąca wspólnym aktywem BHP, Glencore,
Teck i Mitsubishi, to unikalne złoże, które oprócz miedzi dostarcza znaczące ilości
cynku, srebra i molibdenu. Operatorzy planują zainwestować około 2 miliardy
dolarów w pogłębienie odkrywki i instalację nowoczesnych systemów kruszenia
wewnątrz kopalni, co ma wydłużyć jej żywotność co najmniej do 2036 roku. Produkcja w 2025 r.:
368 tysięcy ton
10. Oyu Tolgoi
(Mongolia)
Oyu Tolgoi na pustyni Gobi w Mongolii jest zarządzana przez
Rio Tinto. Obiekt ten znajduje się w fazie intensywnego rozruchu, co docelowo
ma uczynić go jedną z pięciu największych kopalń świata. Rok 2026 przyniósł
ponowne negocjacje z rządem Mongolii w sprawie podziału zysków i przyspieszenia
wypłat dywidend, co odzwierciedla globalny trend rosnącego nacjonalizmu
surowcowego. Mimo tarć politycznych, Oyu Tolgoi jest kluczowym elementem
strategii Rio Tinto. Produkcja w 2025 r.:
345,1 tysięcy ton
Trójca KGHM i powszechny zabieg
Dla polskich inwestorów ważnym aspektem metodologii rankingu
mining.com jest potraktowanie KGHM jako pojedynczej kopalni, czy dokładniej kompleksu
górniczego. Chociaż statystyki międzynarodowe często sumują produkcję z całego
Zagłębia Miedziowego pod jednym szyldem, w rzeczywistości wydobycie prowadzone
jest przez trzy odrębne zakłady górnicze.
Polskie Zagłębie Miedziowe (zpe.gov.pl)
Rudna to flagowy
oddział KGHM, będący jedną z największych kopalń rudy miedzi na świecie.
Eksploatuje ona złoże, gdzie średnia zawartość miedzi wynosi tu 2,02%, co jest
wynikiem znacznie powyżej średniej rynkowej dla złóż głębinowych.
Odział Polkowice-Sieroszowice
powstał z połączenia dwóch kopalń i charakteryzuje się najbardziej
zróżnicowanym portfolio wydobywczym. Obok miedzi i srebra, produkuje się tu
rocznie około 300 tys. ton soli kamiennej.
Najstarsza kopalnia w
Lubinie, funkcjonuje od 1968 roku. Ruda w Lubinie charakteryzuje się niższą
zawartością miedzi (średnio 1,23%), ale jest niezwykle bogata w srebro (53
g/Mg), co stanowi istotny atut ekonomiczny.
Warto podkreślić, ze przypadek KGHM nie jest odosobniony –
kilka innych pozycji w powyższym rankingu to w rzeczywistości rozległe
kompleksy górnicze skupiające wiele zakładów. Najlepszy przykład to Grasberg,
który obejmuje trzy aktywne kopalnie podziemne: Grasberg Block Cave, Deep Mill
Level Zone oraz Big Gossan. Ich urobek także jest sumowany w ramach jednego
kompleksu.
Z kolei kompleks miedziowy Kamoa-Kakula, ma docelowo składać
się z co najmniej pięciu kopalń podziemnych. Oyu Tolgoi w Mongoli obejmuje
zarówno kopalnię odkrywkową, jak i potężną kopalnię podziemną. Zjawisko to
wynika z dążenia koncernów do ekonomii skali. Budowa wspólnej infrastruktury
przeróbczej dla kilku sąsiadujących kopalń, wynika też z tego, ze granice
między nimi są często umowne z punktu widzenia geologii.
Źródło: