Gminy zyskają uprawnienie do weryfikacji dochodowej wszystkich umów najmu, również tych starych, odziedziczonych. Taka weryfikacja dochodów ma być dokonywana w przypadku wszystkich najemców mieszkań komunalnych co 3 lata. Efektem będą podwyżki czynszów.
- Rząd planuje rewolucję w mieszkalnictwie – w ciągu dekady odda do użytku dwa razy więcej mieszkań niż jest obecnie.
- Chodzi tylko o mieszkania budowane w ramach SIM, TBS oraz przez spółdzielnie mieszkaniowe, a także odzyskiwane z zasobu komunalnego i z rynku.
- Z totalną zmianą myślenia o mieszkaniach będzie się wiązał przegląd obecnych umów mieszkańców zasobu komunalnego i społecznego.
Rząd szykuje nową strategię mieszkaniową. Zyskają ci, których nie stać na kupno
Wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski podczas XIX Konferencji BGK dla JST przedstawił założenia Strategii Mieszkaniowej Rządu, która ma umożliwić m.in. stworzenie bogatej oferty mieszkań dla osób, które są za bogate, by otrzymać mieszkanie komunalne, ale jednocześnie nie stać ich na wynajmowanie mieszkania na rynku nie mówiąc już o jego kupieniu.
– W grupie, o której mowa szacuje się, że jest między 30 a 35 proc. wszystkich gospodarstw domowych. Mówimy o ponad 5 mln gospodarstw domowych w Polsce, których nie stać na najem, które deklarują, że mieszkają poniżej standardu – argumentował wiceminister Lewandowski.
Mieszkania mają być wybudowane przez Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe (SIM), Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS) i spółdzielnie mieszkaniowe oraz pochodzić z części dotychczasowego zasobu komunalnego. Tym inicjatywom i projektom rząd zamierza stworzyć odpowiednie warunki finansowe i prawne.
Strategia zakłada trzy elementy:
- reformę instytucji mieszkaniowych;
- zabezpieczenie środków na programy budownictwa społecznego oraz
- Zabezpieczenie gruntów na inwestycje mieszkaniowe.
Strategia zakłada wprowadzenie do obrotu prawnego 19 ustaw, z których 4 już znalazły swój wyraz w ustawodawstwie, a piąta – projekt ustawy o społecznych zasobach mieszkaniowych oraz o wsparciu inwestycji mieszkaniowych, właśnie została włączona do wykazu prac rządu.
Konferencja BGK dla JST jak zwykle zgromadziła szerokie grono samorządowców. Licencja: Materiały prasowe / BGK / Rafał Oleksiewicz
Zakłada on zmianę modelu finansowania inwestycji poprzez kierowanie bezzwrotnego wsparcia budżetowego bezpośrednio do inwestora, w powiązaniu z finansowaniem zwrotnym na bardzo preferencyjnych zasadach. To w połączeniu ze zmianami uwarunkowań prawnych ma przynieść spektakularne efekty, które zostały wskazane wprost w ocenie skutków tej regulacji.
Powstanie ponad 370 tys. mieszkań na wynajem na bardzo korzystnych warunkach
Jak podkreślił wiceminister Lewandowski, zakłada się, że realizacja projektu w perspektywie 10 lat, a więc od roku 2027 do roku 2036 stworzy przestrzeń finansową i organizacyjną do wybudowania 250 tys. mieszkań społecznych. Mieszkań, które będą budowane przez SIM-y, TBS-y i spółdzielnie mieszkaniowe.
Tym samym powstanie dwa razy więcej tego typu mieszkań niż jest obecnie. A także pozwoli na wybudowanie i wyremontowanie 128 tys. mieszkań komunalnych, których jest obecnie 600 tys.
W ten sposób powstanie w sumie ponad 370 tys. mieszkań. Ale to nie wszystko. Projekt zakłada też budowę nowych mieszkań komunalnych oraz pozyskiwanie mieszkań z rynku prywatnego.
Mechanizmy, które zaprojektowaliśmy, mają zachęcać samorządy, żeby w ramach społecznej agencji najmu pozyskiwały lokale z rynku prywatnego
– mówił wiceminister.
Nie ma nic za darmo – będą kontrole i czynsze komunalne tylko dla potrzebujących
Jak podkreślił Tomasz Lewandowski rząd chce uzyskać ten wynik m.in. poprzez zmienienie zasad zarządzania gminnym zasobem mieszkaniowym, tak żeby większa grupa mieszkańców miała możliwość znalezienia mieszkania dla siebie.
Służyć ma temu przede wszystkim podwyższenie progów dochodowych, które uprawniają do wejścia do zasobu, a które jest obecnie kompetencją gminy.
My tego nie zmieniamy. Niemniej jednak wskazujemy na poziomie ustawowym pewne pułapy procentowe, poniżej których gmina nie będzie mogła zejść
– mówił.
W ten sposób zarządzanie gminnym zasobem mieszkaniowym stanie się bardziej racjonalne i sprawiedliwsze.
Wychodzimy z jednolitą propozycją weryfikacji dochodowej najemców. No bo dlaczego ktoś, kto zarabia 20 tys. netto ma płacić czynsz na poziomie 7 zł za metr kwadratowy?
– stwierdził.
W związku gminy zyskają uprawnienie do weryfikacji dochodowej wszystkich umów najmu, również tych starych, odziedziczonych.
Taka weryfikacja dochodów miałaby być dokonywana w przypadku wszystkich najemców mieszkań komunalnych co 3 lata. Natomiast w przypadku najemców mieszkań z zasobu TBS lub SIM, którzy partycypowali w kosztach kwotą poniżej 10 proc. miałaby być cykliczna, nie rzadsza jednak niż co 3 lata.
Wprowadzamy sprawiedliwszą zasadę podwyżek czynszowych dla osób, które przekroczą próg dochodowy ustalony przez nas na poziomie ustawowym. Z tym że ta podwyżka nie będzie tak jak obecnie skokowa, ale procentowa.
– Jeżeli lokator przekracza progi dochodowe maksymalne o 10 proc., to 10 proc. podwyższycie mu stawkę czynszu – tłumaczył przedstawicielom JST.
Zaznaczył przy tym, że rząd nie zamierza likwidować możliwości dziedziczenia umów najmu, wynikających z art. 691 kodeksu cywilnego, ale chce nieco zmodyfikować jej skutki.
– W propozycji, nad którą pracujemy, nie tyle, usuwamy stosowanie tego przepisu do zasobu komunalnego, ale wprowadzamy zasadę, że taka osoba wprawdzie wchodzi z automatu (w umowę najmu), ale w ciągu 3 miesięcy będzie musiała złożyć oświadczenie majątkowe, że nie posiada nieruchomości – lokalu czy domu jednorodzinnego w tej miejscowości albo w pobliskiej miejscowości na terenie powiatu – mówił.
Jeżeli ta osoba ma mieszkanie albo dom, które w którym może zamieszkać, co jest istotne, to macie państwo podstawę do wypowiedzenia umowy najmu. Jeżeli nie ma, ale zarabia więcej, na starcie ustalacie wyższy czynsz
– instruował samorządowców.
Podkreślił przy tym, że ta zmiana, w połączeniu z kolejną, polegającą na możliwości wydzielenia z zasobu mieszkań komunalnych 20 proc. tzw. zasobu uzupełniającego gminy, spośród lokali nowo budowanych, a także lokali wyremontowanych po roku 2021, da możliwość zbudowania dodatkowej ścieżki finansowania mieszkalnictwa.
Dla tych 20 proc. lokali, możecie państwo ustalać czynsz poza regulacjami gminnymi, a więc może to nie być czynsz regulowany, może to być czynsz wyższy
– wskazał.
Na podstawie nowych regulacji samorządy będą mogły też proponować rozwiązania niekoniecznie bazujące na wyższym czynszu, ale oparte na zupełnie innych kryteriach, na przykład związanych z koniecznością ściągnięcia do gminy specjalistów danej profesji.
Możecie tą politykę rozwoju gminy świetnie wspierać polityką mieszkaniową. Temu m.in. ma służyć zasób uzupełniający gminy, czyli możliwość wydzielenia 20 proc. zasobu komunalnego pod realizację tych potrzeb
– przekonywał.
Czynsze będą mogły być też obniżane. Zdecyduje rada najemców
W trakcie swojego wystąpienia wiceminister poruszył też m.in. kwestię współdecydowania członków TBS o wysokości opłat czynszowych.
– Musimy wyjść naprzeciw tym oczekiwaniom. Naszą czerwoną linią jest przenoszenie własności. Nie przekroczę tej linii. Natomiast widzę potrzebę z jednej strony oddania praw do kontroli TBS, do kontroli gospodarki finansowej grupom najemców, radzie najemców, która będzie mogła być powołana – stwierdził.
Wskazał jednocześnie, że widzi potrzebę wprowadzenia instrumentów, które pozwolą TBS-om obniżyć stawkę czynszu dla osób na przykład w wieku na emeryturze, bo ten czynsz, który dzisiaj stanowi 50 proc. czynszu rynkowego jest atrakcyjny, ale dla osób starszych, może być trudny do poniesienia.
Materiał chroniony prawem autorskim – zasady przedruków określa regulamin.