Jednym z kluczowych punktów 14. Ogólnopolskiego Szczytu Energetycznego, jaki odbywa się w Gdańsku, była debata poświęcona strategiom dostosowawczym największych podmiotów sektora energii w Polsce. Dyskusja skupiła się na tym, co realnie napędza zmianę – regulacje, rynek czy presja inwestorów – oraz jak w praktyce przełożyć ambicje klimatyczne na bezpieczeństwo dostaw, konkurencyjność i nowe produkty dla klientów.
W Gdańsku powstaje elektrownia, która zmieni energetyczną mapę Polski
Uczestnicy debaty zgodzili się, że głównym „driverem” transformacji są regulacje wynikające z polityk Unii Europejskiej, przekładane na prawo krajowe. Jak podkreśliła Magdalena Kamińska, prezes Energa SA, wiodącym drogowskazem są cele klimatyczne i dekarbonizacja gospodarki i energetyki. Regulacje tworzą ramy, ale w ich cieniu szybkiemu przeobrażeniu ulega także popyt: zmieniają się wzorce konsumpcji energii, a elektryfikacja staje się wyróżnikiem nowoczesnej gospodarki. Grupy energetyczne korygują więc strategie pod wymagania klientów indywidualnych, producentów oraz odbiorców energochłonnych.
Klient w centrum: od prosumenta po przemysł energochłonny
W wymiarze operacyjnym Energa jasno stawia na OZE jako fundament przyszłej generacji. W strukturze mocy zainstalowanej spółki ponad 50 proc. stanowią dziś źródła odnawialne, a łączna moc w tych technologiach przekroczyła 1 GW. Równolegle spółka rozwija ofertę prosumencką i produkty popytowe, wskazując na rosnące zainteresowanie dynamicznymi cenami energii oraz nowoczesnymi taryfami dystrybucyjnymi, które pomagają klientom obniżać rachunki i dostosowywać zużycie do sytuacji w systemie.
Podstawowym wyzwaniem pozostaje jednak zapewnienie elastyczności i bezpieczeństwa pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.
Gaz zostanie z nami na dłużej: cztery CCGT i 20 GW w horyzoncie
– Energa inwestuje w stabilizację systemu poprzez jednostki gazowe – w budowie są cztery bloki CCGT. W ocenie prezes Kamińskiej gaz nie jest jedynie krótkotrwałym „paliwem przejściowym”, lecz będzie pełnił funkcję stabilizacyjną dłużej, uzupełniając zmienne OZE. Spółka rozwija również hybrydowe układy OZE z magazynami energii – trwa wybór generalnego wykonawcy takich instalacji oraz prace nad magazynem przy istniejącej farmie PV – dodała prezes Kamińska.
Perspektywę infrastrukturalną i systemową uzupełnił Sławomir Hinc, prezes Gaz-System. Wskazał, że w niedalekiej przyszłości w Polsce może pracować ok. 20 GW mocy w technologiach gazowych. Transformację tę wspierają mechanizmy rynkowe, w tym rynek mocy, który istotnie pomógł domknąć finansowanie wielu projektów gazowych. To – zdaniem uczestników – element transformacji, od którego w obecnej dekadzie nie da się uciec, zwłaszcza w kontekście wycofywania mocy konwencjonalnych oraz rosnącego udziału niesterowalnych źródeł odnawialnych.
Rekordy OZE: 14,5 GW to dopiero początek
Z punktu widzenia operatora systemu przesyłowego Agnieszka Okońska, wiceprezes zarządu Polskich Sieci Elektroenergetycznych, zwróciła uwagę na dynamikę wzrostu OZE. W ostatnich dniach padł kolejny rekord generacji odnawialnej – 14,5 GW – jednak do pełnego nasycenia OZE w systemie wciąż daleko, a rozwój ten musi być zsynchronizowany z dostępnością mocy sterowalnych i elastycznością sieci. W podstawie mają się pojawić źródła jądrowe oraz – w okresie przejściowym – jednostki gazowe. PSE akcentuje także znaczenie elektryfikacji ciepłownictwa, która może stać się jednym z kluczowych akceleratorów transformacji energetycznej, pozwalając na efektywne wykorzystanie nadwyżek z OZE i ograniczanie emisji w sektorze ciepła.
Przewijającym się motywem debaty była konieczność dywersyfikacji portfela wytwórczego i przyspieszenia inwestycji w elastyczność: magazyny energii, zarządzanie popytem, nowe modele taryfowe oraz cyfryzację. Dyskutanci podkreślali też, że choć regulacje wyznaczają tempo, to rosnące oczekiwania klientów i ewolucja modeli biznesowych – od prosumentów po odbiorców energochłonnych – coraz mocniej kształtują kierunki rozwoju rynku. Presja inwestorska i wymagania finansowania (w tym kryteria zrównoważonego rozwoju) dodatkowo premiują projekty niskoemisyjne, stabilizujące system i poprawiające efektywność.
Atom w podstawie, gaz jako bufor
Konkluzja panelu była spójna: regulacje pozostają głównym motorem zmian, ale ich skuteczność zależy od skoordynowania trzech ścieżek. Po pierwsze, szybka rozbudowa OZE z równoległą inwestycją w elastyczność i magazynowanie. Po drugie, utrzymanie i rozwój mocy sterowalnych – dziś przede wszystkim gazowych – jako bufora bezpieczeństwa do czasu wejścia do systemu energetyki jądrowej. Po trzecie, klientocentryczność: produkty cenowe i usługi, które pozwalają aktywnie zarządzać popytem i integrować miliony rozproszonych źródeł. W takim układzie transformacja może jednocześnie realizować cele klimatyczne, wzmacniać bezpieczeństwo dostaw i wspierać konkurencyjność polskiej gospodarki.
Najważniejsi z branży energetycznej w Gdańsku
Gdańsk już po raz 14. gościł czołowych przedstawicieli świata polityki, gospodarki, nauki i biznesu na Ogólnopolskim Szczycie Energetycznym. Wśród poruszanych zagadnień była reorganizacja polityki energetycznej Unii Europejskiej w procesie transformacji energetycznej. Tegoroczna dyskusja koncentrowała się też wokół zaostrzenia europejskiej polityki klimatycznej, nowych źródeł dostaw surowców dla Europy oraz kontynuacji odejścia od tradycyjnych źródeł wytwórczych na rzecz OZE. OSE Gdańsk to nie tylko możliwość wymiany doświadczeń, ale także poznania nowych trendów w przemyśle energetycznym, paliwowym i gazowym, innowacyjnych technologii wykorzystywanych w sektorze oraz rozwiązań służących zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego. Podczas szczytu zostały też wręczone statuetki „Bursztyn Polskiej Energetyki”. Wyróżnienia te otrzymują osoby, firmy, instytucje lub samorządy za działania, które w sposób szczególny przyczyniły się w ostatnim czasie do rozwoju polskiej energetyki.