„Największy od pokolenia krok naprzód”. Co zawiera traktat Polska-Wielka Brytania?]

Traktat o Partnerstwie w Zakresie Bezpieczeństwa i Obronności, który został podpisany we środę w Londynie pomiędzy Polską i Wielką Brytanią ma jeszcze bardziej wzmocnić współpracę obu krajów w obliczu coraz większej liczby zagrożeń w Europie, zwłaszcza ze strony Rosji. Wyznacza ramy dla współpracy w kilku fundamentalnych dziedzinach:

Współpraca militarna i obronność

wzmacnianie systemów obrony powietrznej i przeciwrakietowej;

wspólna produkcja pocisku obrony powietrznej średniego zasięgu nowej generacji;

projektowanie i rozwój nowych efektorów obrony powietrznej, czyli zaawansowanej amunicji;

zakrojone na szeroką skalę ćwiczenia polskich i brytyjskich wojsk;

wzmacnianie wschodniej flanki NATO poprzez zwiększenie wykorzystania systemów bezzałogowych.

Wymiana informacji

wymiana informacji wywiadowczych;

wymiana informacji dotyczących zamówień dla armii.

Cyberbezpieczeństwo i zagrożenia hybrydowe

współpraca nad najnowocześniejszymi technologiami dotyczącymi cyberbezpieczeństwa;

reagowanie na zagrożenia hybrydowe;

walka z rosyjską dezinformacją.

Inne obszary współpracy

wzmocnienie granic przed nielegalną migracją;

wspólne zwalczania grup przemytników ludzi;

ochrona infrastruktury krytycznej;

bezpieczeństwo energetyczne i zabezpieczenie dostaw energii;

odporność gospodarcza;

wsparcie dla Ukrainy;

bezpieczeństwo zdrowotne.

Jak oświadczył we wtorek premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer, traktat ten to „największy od pokolenia krok naprzód w naszych relacjach w zakresie obrony i bezpieczeństwa”. 

Premier Donald Tusk podkreślał „wiarygodność” i „praktyczność” sojuszu z Brytyjczykami. – Obie strony podkreślają, że są świadome, że zagrożeniem strategicznym, także długoterminowym dla Polski, dla Wielkiej Brytanii, dla NATO jest Rosja – wskazał szef polskiego rządu.

Polsko-brytyjski Traktat o Partnerstwie w Zakresie Bezpieczeństwa i Obronności to kolejne z serii dwustronnych partnerstw zawieranych przez polski rząd z innymi państwami – ostatnio m.in. z Francją, a na czerwiec zaplanowane jest podpisanie umowy z Niemcami.

Polsko-brytyjski układ sojuszniczy z 1939 r. – historyczny symbol politycznego i militarnego zbliżenia Polski oraz Wielkiej Brytanii w obliczu zagrożenia ze strony hitlerowskich Niemiec. W praktyce układ miał pokazać, że oba państwa uznają wzajemne bezpieczeństwo za sprawę wspólnego interesu. Dla Polski był to jeden z najważniejszych aktów gwarancyjnych tuż przed wybuchem II wojny światowej. Polska jednak nie przekonała się o skuteczności tego sojuszu – 3 września 1939 roku Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Niemcom w odpowiedzi na inwazję na Polskę, jednak nie udzieliła nam realnego wsparcia militarnego.

Memorandum o współpracy z 1995 r. – po zakończeniu zimnej wojny Polska i Wielka Brytania zaczęły porządkować relacje obronne w nowych warunkach bezpieczeństwa europejskiego. Memorandum z 1995 r. można traktować jako wstępny etap odbudowy współpracy wojskowej – regulował zasady wymiany informacji, wspólnych ćwiczeń oraz kontaktów między resortami obrony.

Traktat obronny z 2017 r. – zastąpił wcześniejsze memorandum i nadał współpracy bardziej formalny charakter. Obejmował m.in.: współpracę w obronności, wymianę informacji wywiadowczych, współpracę technologiczną oraz konsultacje dotyczące bezpieczeństwa międzynarodowego.

Deklaracja strategiczna z 2023 r. – dokument określił ramy zacieśnienia współpracy pomiędzy Polską i Wielką Brytanią w obliczu nowych wyzwań geopolitycznych. Głównymi filarami porozumienia były wsparcie dla Ukrainy, integracja w ramach NATO oraz wspólne działania na rzecz wzmocnienia wschodniej flanki Sojuszu Północnoatlantyckiego, zacieśnienie relacji handlowych i inwestycyjnych poza strukturami Unii Europejskiej, a także współpraca w zakresie transformacji energetycznej oraz cyberbezpieczeństwa.

Posłuchaj:

„Pamiętajmy, że z punktu widzenia Wielkiej Brytanii Polska była historią poboczną II wojny światowej. Oni pamiętają głównie to, że przystąpili do wojny z powodu Polski. Tam jest to elementem powszechnej świadomości i w tym widzą lojalność wobec nas” – mówił w „Pierwszym Programie” w TOK FM doktor Przemysław Biskup z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

Czy Wielka Brytania wróci do Unii Europejskiej? Ten temat – uznany za zamknięty – nagle wrócił do centrum brytyjskiej polityki. Premier Starmer stracił zaufanie większości klubu parlamentarnego i wszystkich 11 central związkowych afiliowanych przy Partii Pracy. O tym, dokąd zmierza Wielka Brytania rozmawiamy z doktorem Krzysztofem Winklerem z Uniwersytetu Warszawskiego.

Źródło: tokfm.pl, TOK FM, PAP, Gazeta Prawna