Konrad Góra, Piotr Matywiecki, Aga Zano – to tegoroczni laureaciWrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius, która jest przyznawana od2008 roku. Podczas uroczystej gali towarzyszącej 11.Międzynarodowemu Festiwalowi Poezji Silesius przyznano również Nagrodę Ossolineum za Przekład Poetycki, trafiła ona do Agnieszki Rembiałkowskiej.
Już po raz dziewiętnasty uwaga twórców i publiczności literackiej skierowała się ku stolicy Dolnego Śląska w oczekiwaniu na werdykt kapituły Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius. Od samego początku, czyli od 2008 roku, statuetki wręczane są w 3 kategoriach – za całokształt twórczości (100 tys. zł), książkę roku (50 tys. zł) i debiut (15 tys. zł). Fundatorem nagrody jest Miasto Wrocław.
– Jest to ważny dzień dla stolicy Dolnego Śląska, ponieważ Wrocław zawsze był miejscem kultury, a kulturę tworzycie Wy – dlatego z tego miejsca głównie brawa dla Was. Nie ma narodu bez kultury. My jako Miasto Wrocław będziemy na pewno szczególną uwagę poświęcać temu, abyście rozwijali swoje skrzydła. Chciałbym wszystkim laureatom i nominowanym życzyć powodzenia i wytrwałości – zwrócił się do poetów i poetek podczas gali Mateusz Żak, wiceprezydent Wrocławia.
Laureaci i laureatki Silesiusa
Nazwisko laureata Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius za całokształt twórczości było znane już od kilku tygodni – wyróżnienie trafiło w tym roku do Konrada Góry, który w 2020 r. został uhonorowany Silesiusem w kategorii „Książka roku”. Przewodniczący kapituły konkursu, Paweł Próchniak, w uzasadnieniu zwrócił uwagę na to, że poezję Góry można „czytać bez zażenowania wczoraj i jutro, w tym coraz bardziej chorym, coraz mocniej wydrążonym świecie, w którym żyjemy, dopóki są z nami wiersze”.
– Jestem poetą tak małego języka, że na pewno jestem jego ostatnim użytkownikiem – a być może pierwszym – mówił przy odbiorze nagrody Konrad Góra, autor siedmiu książek poetyckich.
Konrad Góra dołączył do grona wybitnych poetów, którzy otrzymali Silesiusa za całokształt pracy twórczej w poprzednich edycjach konkursu – byli to m.in. Tadeusz Różewicz (2008), Andrzej Sosnowski (2017), Ewa Lipska (2019) czy Ryszard Krynicki (2021).
Silesiusa w kategorii „Książka roku” otrzymał za tom „Epika” Piotr Matywiecki, którego twórczość charakteryzuje „wyostrzony słuch, wywrotowy ruch wyobraźni i mądrość poetycka podszyta ironią”. Tym samym Matywiecki został pierwszym w historii Silesiusa poetą, który wygrał dwukrotnie w kategorii „Książka roku”. Pierwszy raz wyróżnienie takie odebrał 16 lat temu.
– Jeśli pisze się tyle lat poezję, ile ja piszę – wydaje się może aż nadmiernie wiele tomików wierszy – to cały czas ma się ten elementarny lęk w sobie: „Czy ja się nie powtarzam?”. Bo powtarzanie się dla każdego artysty jest jego końcem – więc jeśli jury uznało, że jest w tej poezji z mojego nowego tomu „Epika” cokolwiek nowego w mojej wyobraźni, myśli, to jestem z tego powodu najbardziej szczęśliwy – podkreślił Piotr Matywiecki.
Laureatką w kategorii „Debiut” została autorka tomu „czwarte wymieranie” – Aga Zano, która na scenie literackiej od lat znana była do tej pory jako tłumaczka z języka angielskiego.
– Jest to tym bardziej miłe, że pracując w literaturze tak długo, można wciąż robić w niej coś na nowo, po raz pierwszy, po raz inny i wciąż szukać w niej przestrzeni, które mogą dać coś nie tylko innym, ale być może też mnie – wyznała Aga Zano.
Po 5 tys. zł otrzymali wszyscy autorzy i autorki nominowanych książek:
DEBIUT
Dominika Filipowicz, „Gap”, Wydawnictwo Wspólny Pokój
Natalia Roguz, „Gdzie rzeki płyną pod ziemią”, Wydawnictwo Austeria
Aga Zano, „czwarte wymieranie”, Wydawnictwo Warstwy
KSIĄŻKA ROKU
Justyna Kulikowska, „Wnyki dla światła”, Wydawnictwo WBPiCAK w Poznaniu
Piotr Matywiecki, „Epika”, Biuro Literackie
Marcin Mokry, „Solarysze”, Fundacja na Rzecz Kultury i Edukacji im. Tymoteusza Karpowicza
Kasper Pfeifer, „Zna swoje miejsce”, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi i Dom Literatury w Łodzi
Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, „Przeszłość zagarnia swoje piękne dzieci”, Wydawnictwo Znak
Wyboru laureatów dokonało jury w składzie: Paweł Próchniak (przewodniczący), Wojciech Browarny, Dariusz Czaja, Anna Kałuża, Piotr Śliwiński, Agnieszka Waligóra i Joanna Zach.
Funkcję biura Nagrody pełni Wrocławski Dom Literatury.
Nagroda Ossolineum
Podczas gali przyznano także – po raz trzeci – Nagrodę Ossolineum za Przekład Poetycki. Statuetka i 10 tys. zł trafiły do Agnieszki Rembiałkowskiej za przekład „Listy obecności” Birutė Jonuškaitė.
– Chciałam bardzo podziękować kapitule nagrody za zwrócenie uwagi na książkę, która niekoniecznie mieści się w głównym nurcie i panujących trendach, za zwrócenie uwagi na literaturę litewską i za długą dyskusję – mówiła Agnieszka Rembiałkowska.
Wrocławski tydzień z poezją
Odbywająca się we Wrocławskim Teatrze Współczesnym gala była punktem kulminacyjnym jedenastej edycji Międzynarodowego Festiwalu Poezji Silesius. Tematem przewodnim w tym roku uczyniono „konflikt”, a gościem honorowym była Słowenia. W dniach 17–24 maja Wrocław stał się przestrzenią rozmów i debat o literaturze, głośnych czytań poezji – w tym zmarłej w ubiegłym roku Urszuli Kozioł, a także premier książek poetyckich.