Warszawa. Jakie atrakcje przyciągają do bibliotek? Tu już się nie przychodzi tylko po książki

Wieczór Kultur Świata w bibliotece "Pod skrzydłami"

06.04.2024 | Po latach spadków wskaźnik czytelnictwa w Polsce rośnie. Pomogło otwarcie bibliotek w soboty

Źródło wideo: Katarzyna Górniak/Fakty TVN

Źródło zdj. gł.: Biblioteka „Pod Skrzydłami”/Facebook

Współczesna biblioteka to nie tylko książki. To przede wszystkim ludzie. Tworzymy małą społeczność – mówi Aleksandra Madalińska, kierowniczka biblioteki „Przy Baleya” na warszawskiej Ochocie. W bibliotekach można posłuchać o Korei Południowej, stworzyć las w słoiku lub nauczyć się gotować. Odbywają się koncerty, wystawy i spacery. I oczywiście wciąż są też książki. – Dla mnie biblioteka jest prawie jak piekarnia – śmieje się jedna z czytelniczek.

Tu już się nie przychodzi tylko po książki. – Żegnamy stare myślenie, że to są miejsca, gdzie jest strach, cisza i nie można niczego dotknąć – mówi Patryk Kuś, dyrektor biblioteki w dzielnicy Wesoła. Jak dodaje, kiedyś do bibliotek przychodziło się po wiedzę, teraz ma się ją w telefonie. Dlatego podejście i potrzeby ludzi się zmieniły. Reagują więc i biblioteki, zmieniają swój charakter, stawiając na spotkania i kontakt z czytelnikiem. – Perspektywa, że w centrum są książki, zmienia się na perspektywę, że w centrum jest człowiek – podkreśla.

– Jeśli biblioteka współczesna nie różni się od tej sprzed lat, to jest źle. Współczesna biblioteka to nie tylko książki. To przede wszystkim ludzie. Mam wrażenie, że my tutaj u siebie tworzymy taką małą społeczność. Większość czytelników znamy. Po książkę przychodzą przy okazji, jednak równie istotna jest dla nich rozmowa – mówi Aleksandra Madalińska, kierowniczka biblioteki „Przy Baleya” na warszawskiej Ochocie.

Biblioteka to trzecie miejsce po domu i pracy

W bibliotekach tworzy się społeczność, można poznać swoich sąsiadów. – Biblioteka jest rodzajem trzeciego miejsca: jest dom, jest praca i jest to trzecie miejsce. Dla niektórych to będzie siłownia, świetlica, a dla niektórych to będzie biblioteka – wyjaśniła Madalińska. – Oczywiście są osoby, które przychodzą tylko po książkę, ale większa część przychodzi po relacje, po to, żeby pobyć z drugim człowiekiem – dodaje.

Podobne spostrzeżenia ma Michał Adelt-Jóźwiak, zastępca dyrektora Narodowego Centrum Kultury. – Biblioteki mocno zmieniły się w ostatnich latach. Są tak zwanym trzecim miejscem, czyli lokalizacją, gdzie ludzie przychodzą, spędzają czas, poznają inne osoby, wzmacniają więzi lokalne. Biblioteki od miejsca, w którym zwykło się tylko wypożyczać książki, stały się miejscami, które są centrami aktywności lokalnej – podkreśla.

Koncert w bibliotece w Wesołej

Źródło zdjęcia: Małgorzata Matuszak/Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wesoła m.st. Warszawy

Biblioteki organizują spotkania, wydarzenia, grupy dyskusyjne. – Polacy zostają w domach, mniej się spotykają. Więc jak najbardziej kierunek otwierania bibliotek i czynienia z nich miejsc przyjaznych i tętniących życiem jest słuszny – zauważa Adelt-Jóźwiak.

Jak dodaje wicedyrektor, biblioteki są też często jedyną instytucją kultury w danej gminie. – To niezmiernie ważne. Jeżeli ludzie nie będą się znali, nie będą mieli do siebie zaufania, to nie powstaną wspólne inicjatywy. Bardzo często biblioteki są miejscami, w którym mieszkańcy się integrują i zgłaszają swoje pomysły. Z kolei bibliotekarze wychodzą ze swojej dawnej roli i stają się animatorami społecznymi – zaznacza Adelt-Jóźwiak.

– Bibliotekarz jest i trochę psychologiem, i pomocą społeczną – dodaje Patryk Kuś, dyrektor biblioteki w dzielnicy Wesoła. Pomagają często seniorom, którzy potrzebują pomocy przy obsłudze smartfonów: jednym razem nie działa dźwięk, innym razem internet. Ale osoby starsze bardzo często przychodzą do bibliotek, żeby porozmawiać. Tak po prostu. – Często jesteśmy jedynym miejscem, gdzie te osoby mogą porozmawiać i traktują nas trochę jak członków rodziny – podkreśla Monika Kordas-Dziułka, bibliotekarka z biblioteki „Pod Skrzydłami”.

Na spotkanie o Korei

W bibliotekach jest więc więcej możliwości niż tylko wypożyczanie książek. – Inicjujemy różnego rodzaju działania, które mają na celu spotkanie ludzi. Próbujemy różnych rzeczy – wyjaśnia Kuś. Biblioteka w Wesołej zorganizowała spacery leśne, odkrywanie historii i tożsamości dzielnicy. Było też gotowanie, a nawet koncerty.

Koncert w bibliotece w Wesołej

Źródło zdjęcia: Małgorzata Matuszak/Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wesoła m.st. Warszawy

– W bibliotekach zawsze odbywały się spotkania i animacje. To jest forma przyciągania czytelników do siebie. Największym zainteresowaniem cieszą się zawsze spotkania podróżnicze. Wtedy wiadomo, że będzie frekwencja i pełna sala – zaznacza Dorota Górniak, dyrektorka biblioteki na Ochocie.

Wieczór Kultur Świata w bibliotece "Pod skrzydłami"

Wieczór Kultur Świata w bibliotece „Pod skrzydłami”

Źródło zdjęcia: Biblioteka „Pod Skrzydłami”/Facebook

– Kompletnie przepadłam, jeżeli chodzi o Koreę Południową. Jestem zauroczona ich kulturą, muzyką i strojami – mówi Agnieszka, która przyszła na spotkanie. Jak dodaje, w bibliotekach pojawia się głównie na takich wydarzeniach. – Bardzo fajnie, że biblioteki je organizują – mówi. I zaznacza, że można na nich poznać nowych ludzi, z podobnymi zainteresowaniami do swoich.

Wieczór Kultur Świata w bibliotece "Pod skrzydłami"

Wieczór Kultur Świata w bibliotece „Pod skrzydłami”

Źródło zdjęcia: Biblioteka „Pod Skrzydłami”/Facebook

Na naukę i chwilę relaksu

W bibliotece „Przy Baleya” hitem okazały się warsztaty z szycia dla młodzieży w wieku od 11 do 18 lat. – Byliśmy bardzo zaskoczeni chęcią do nauki wśród młodzieży. Wyszło bardzo dobrze – wspomina Madalińska.

Imprezy stacjonarne w warszawskich bibliotekach

Źródło zdjęcia: TVN24

W bibliotekach częstymi bywalcami są też rodziny z dziećmi. Do wypożyczalni nr 28 we Włochach przychodzi Agnieszka ze swoją siedmioletnią córką. Jednym z celów są zajęcia plastyczne dla dzieci. – Córka bawi się z innymi dziećmi, a my możemy również porozmawiać z innymi rodzicami. Przychodzimy ekipą, raz mniejszą, raz większą. Biblioteka służy więc za miejsce spotkań. Można sobie w spokoju porozmawiać na różne tematy, odetchnąć chwilkę. W domu często na to nie ma przestrzeni – opowiada Agnieszka.

„Łatwiej jest nawiązać relacje i przełamać bariery”

Biblioteka „Przy Baleya” zorganizowała też warsztaty z tworzenia lasu w słoiku. Na warsztaty przyszło około 20 osób. Podstawą lasu był słoik. W nim lądowały kolejne warstwy ziemi. Następnie przyszedł czas na punkt kulminacyjny: rośliny. – Ja już go lubię – powiedziała jedna z uczestniczek, przytulając słoik. Po czasie „las” ma być samowystarczalny.

W słoikach powstawał „las”

Warsztaty "Las w słoiku" w bibliotece "Przy Baleya"