24 czerwca na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich w Poznaniu odbyło się Forum Sektora Kosmicznego. Była to już piąta edycja organizowanego co dwa lata wydarzenia przygotowana przez Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego (Polski Związek Przemysłu Kosmicznego). Jest to największa w Polsce platforma międzysektorowa łącząca interesariuszy sektora kosmicznego, nauki i rządu.
Podczas spotkania podkreślano dynamiczny rozwój światowej gospodarki kosmicznej. Obecnie jej wartość szacowana jest na około 570 miliardów USD, a w ciągu najbliższych lat ma ona wzrosnąć ponad trzykrotnie. Wartość polskiego sektora kosmicznego oceniana jest na około 5 mld zł. Znaczącą część rynku kosmicznego stanowią zamówienia realizowane na potrzeby sił zbrojnych. Jak wskazał gen. bryg. Marcin Górka, dyrektor Departamentu Innowacji MON, wojsko koncentrowało się dotychczas na budowie zdolności obserwacji i rozpoznania satelitarnego, natomiast obecnie priorytetami stają m.in. się łączność satelitarna oraz rozpoznanie elektroniczne.
W odtworzonym podczas Forum nagraniu minister finansów i rozwoju Andrzej Domański poinformował, że rząd przygotowuje nową strategię dla sektora kosmicznego. Jej celem jest umieszczenie Polski w gronie pięciu najważniejszych państw Unii Europejskiej w tej dziedzinie. O wadze tych planów świadczy m.in. decyzja o przeznaczeniu 760 milionów euro na składkę do Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Dzięki temu w Polsce powstanie stały oddział ESA odpowiedzialny za kwestie bezpieczeństwa.
Wskazywano, że Polska jest szczególnie predestynowana do pełnienia takiej roli ze względu na swoje położenie i doświadczenia wynikające z wojny na Ukrainie. Dotyczy to m.in. konieczności monitorowania sytuacji wojskowej na wschodniej flance NATO oraz przeciwdziałania zakłóceniom sygnału GPS. Oficjalne ogłoszenie lokalizacji nowego oddziału ESA ma nastąpić 13 lipca 2026 r. Będzie to pierwsza jednostka Europejskiej Agencji Kosmicznej utworzona poza państwami założycielskimi i pierwsza budowana od podstaw od momentu powstania ESA w 1975 r. Polska jest członkiem Agencji od 2012 r.
Oferta spółki Creotech Instruments prezentowana podczas V Forum Sektora Kosmicznego w Poznaniu. Fot. Marek Niechciał
W przesłaniu do uczestników Forum prezes ESA Josef Aschbacher poinformował, że w ostatnich latach Agencja przekazała Polsce około 500 mln euro na rozwój sektora kosmicznego. Znaczna część tych środków trafiła do małych i średnich przedsiębiorstw. Polska wyróżnia się bowiem na tle Europy dużym (28%) udziałem tego typu podmiotów w branży kosmicznej.
Uczestnicy Forum zwracali uwagę, że polski sektor kosmiczny coraz częściej przyciąga także kapitał prywatny, nie musi już tylko polegać na grantach i dotacjach. Jako przykład wskazywano tegoroczną emisję akcji spółki Creotech Instruments, podczas której w krótkim czasie pozyskano ponad 400 mln zł. Przedstawiciele tej firmy deklarowali, że do 2030 r. będą zdolni do produkcji około 40 satelitów rocznie.
Kolejnym przykładem rosnącego znaczenia Polski w europejskim sektorze kosmicznym jest działalność firmy ICEYE. W Warszawie znajduje się jedyne na świecie centrum zarządzania konstelacjami satelitów tej spółki. Ośrodek obsługuje wszystkie satelity firmy poza tymi wykorzystywanymi przez Stany Zjednoczone. Dane pozyskiwane przez ICEYE odgrywają istotną rolę we wsparciu Ukrainy w wojnie z rosyjskim agresorem, umożliwiając bardzo dokładne monitorowanie ruchów wojsk i identyfikację sprzętu przeciwnika.
Perspektywy rozwoju ma również Sybilla Technologies. Według przedstawionych podczas Forum informacji spółka może jeszcze pod koniec bieżącego roku stać się największą w Europie firmą zajmującą się śledzeniem satelitów na orbitach od najniższych po geostacjonarne. Ma wówczas dysponować siecią około 100 naziemnych stacji obserwacyjnych rozmieszczonych na całym świecie. Obecnie dysponuje siecią 40 punktów śledzących.
Urządzenie firmy Sybilla Technologies do monitorowania ruchu satelitów (szczelina obserwacyjna jest zamknięta 8-boczną pokrywą na pierwszym planie). Fot. Marek Niechciał
Program Forum obejmował liczne panele dyskusyjne poświęcone różnym aspektom działalności kosmicznej oraz wystawę prezentującą ofertę kilkudziesięciu polskich przedsiębiorstw i instytucji z branży kosmicznej. Na szczególną uwagę zasługiwał panel poświęcony rozwiązaniom sektora kosmicznego dla bezpieczeństwa i obronności, podczas którego członkowie Związku Pracodawców Sektora Kosmicznego (Polskiego Związku Przemysłu Kosmicznego) przedstawili technologie i usługi mogące znaleźć zastosowanie w siłach zbrojnych oraz administracji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo państwa.