Zaburzenia interakcji jelitowo-mózgowych należą dziś do najczęstszych problemów gastroenterologicznych i — jak szacują eksperci — mogą dotyczyć nawet 42 proc. społeczeństwa.
Nie „tylko psychika” albo „tylko jelita”. Razem
Prof. Agata Mulak z Katedry i Kliniki Gastroenterologii, Hepatologii i Chorób Wewnętrznych UMW wyjaśnia, że zmiana spojrzenia na patogenezę i przebieg zaburzeń interakcji jelitowo–mózgowych wynika z holistycznego podejścia do zdrowia. Należy uwzględniać zarówno czynniki biologiczne, psychologiczne, jak i społeczno-kulturowe.
Objawy nie są już postrzegane jako „wyłącznie psychiczne” czy „tylko jelitowe”. To efekt złożonych interakcji między układem nerwowym, odpornościowym, hormonalnym oraz mikrobiotą jelitową.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Oś jelitowo-mózgowa — jak działa?W ostatnich latach naukowcy coraz częściej zwracają uwagę na tzw. oś jelitowo-mózgową — dwukierunkową komunikację pomiędzy przewodem pokarmowym a mózgiem. Jelita nie są już traktowane wyłącznie jako narząd odpowiedzialny za trawienie, ale jako aktywny element regulujący funkcjonowanie całego organizmu. W tej komunikacji uczestniczą nerwy, hormony, komórki odpornościowe oraz mikroorganizmy tworzące mikrobiotę jelitową. To właśnie dlatego przewlekły stres wpływa nie tylko na nasze samopoczucie psychiczne, ale także na pracę jelit.
— Przewlekły stres zaburza komunikację między mózgiem a przewodem pokarmowym, wpływając na motorykę jelit, nadwrażliwość trzewną, przepuszczalność bariery jelitowej oraz skład mikrobioty — podkreśla prof. Mulak.
Twoja codzienność też ma znaczenie
Jednym z najważniejszych wniosków z najnowszej publikacji jest podkreślenie znaczenia czynników społeczno-kulturowych, które jeszcze do niedawna były w gastroenterologii marginalizowane.
— Czynniki społeczno-kulturowe wywierają istotny wpływ na poziom stresu, styl życia oraz to, jak postrzegamy objawy i jak na nie reagujemy — mówi prof. Mulak.
Na zdrowie jelit mogą wpływać takie kwestie, jak przeciążenie pracą, przewlekła niepewność finansowa, brak wsparcia społecznego czy doświadczenie wykluczenia. W niektórych kulturach otwarte mówienie o problemach jelitowych jest tematem tabu, co może opóźniać zgłaszanie się po pomoc lekarską.
Normy kulturowe kształtują interpretację i ekspresję dolegliwości oraz korzystanie z pomocy medycznej, co bezpośrednio wpływa na przebieg tych schorzeń i skuteczność leczenia — dodaje ekspertka.
Mikrobiota jelitowa a zdrowie psychiczne i fizyczneMikrobiota jelitowa może oddziaływać na funkcjonowanie układu odpornościowego, metabolizm oraz aktywność mózgu. Zaburzenia jej równowagi są obecnie badane w kontekście depresji, chorób neurodegeneracyjnych czy otyłości. Specjaliści podkreślają, że skuteczna terapia zaburzeń interakcji jelitowo-mózgowych nie powinna ograniczać się wyłącznie do leków. Coraz częściej w leczeniu uwzględnia się także modyfikację diety, poprawę jakości snu, aktywność fizyczną, techniki redukcji stresu oraz wsparcie psychologiczne.
***
Najnowsza publikacja na temat związku jelit z mózgiem, której współautorką jest prof. Agata Mulak z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, ukazała się w prestiżowym czasopiśmie „Gastroenterology” Amerykańskiego Towarzystwa Gastroenterologicznego.
Treści z serwisu Medonet mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.