Sytuacja geopolityczna na wschodzie dodatkowo pogłębiła trudną sytuację społeczno-gospodarczą regionów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą – oceniło ministerstwo funduszy i polityki regionalnej. To jeden z wniosków z badania skutków dla tych regionów wojny w Ukrainie.
MFiPR wskazuje, że wojna w Ukrainie i czynniki geopolityczne pogłębiły problemy społeczno-gospodarcze regionów przy wschodniej granicy Polski.
Instytut Rozwoju Miast i Regionów prowadzi cykliczne badanie do 2027 r., a wyniki mają pomóc planować politykę regionalną do 2035 r.
Ankieta dla 40 przygranicznych powiatów i gmin bada m.in. bezpieczeństwo, rynek pracy i usługi publiczne oraz skutki kryzysu migracyjnego i wyludniania.
Na zlecenie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej cykliczne badanie prowadzi Instytut Rozwoju Miast i Regionów. Raporty będą opracowywane do końca 2027 r.; wstępny dotyczył 2024 r. Ma to pomóc w wyznaczaniu kierunków działań, ich zakresu i form wsparcia regionów – poinformowało PAP ministerstwo.
Zbierając odpowiedzi od samorządów, mieszkańców, firm i organizacji pozarządowych, ministerstwo chce uchwycić zachodzące zmiany społeczno-gospodarcze w tych regionach.
Wyniki dotychczasowych badań pokazują, że regiony graniczące z Rosją, Litwą, Białorusią i Ukrainą pozostają „jednymi z najsłabiej rozwiniętych społeczno-gospodarczo części kraju”. Dodano, że na sytuację tych regionów mają także wpływ czynniki typowe dla peryferyjnych obszarów, takie jak m.in.: oddalenie od głównych ośrodków wzrostu, niski kapitał społeczny, ograniczona baza ekonomiczna, „jak również (…) czynniki geopolityczne, które po wybuchu wojny w Ukrainie istotnie pogłębiły skalę istniejących problemów”.
Wschodnia granica: jak wojna w Ukrainie wpływa na turystykę i firmy?
W raportach wskazano, że konflikt zbrojny ograniczył możliwość wykorzystania położenia przygranicznego jako czynnika rozwoju, m.in. poprzez zamknięcie przejść granicznych, osłabienie współpracy transgranicznej, spadek ruchu turystycznego oraz pogorszenie warunków funkcjonowania przedsiębiorstw – oceniło ministerstwo w informacji prasowej.
Zaznaczono jednak, że „skutki tych procesów różnią się w zależności od wielkości, struktury gospodarczej i powiązań funkcjonalnych poszczególnych gmin i powiatów”.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej przyznaje także, że dotychczasowe wsparcie tych regionów w formie – jak to określono – inwestycji infrastrukturalnych (choć nie podano konkretnie jakich) „nie doprowadziło do zbudowania trwałych podstaw rozwoju i w znacznym stopniu utrwaliło zależność samorządów od zewnętrznych źródeł finansowania”. Dlatego w raporcie znalazły się rekomendacje, aby realizować systemowe mechanizmy wsparcia oraz lepiej koordynować regionalne i krajowe mechanizmy wsparcia.
Ankieta dla 40 powiatów: do kiedy i gdzie można ją wypełnić?
Badania ankietowe w internecie prowadzi Instytut Rozwoju Miast i Regionów. Są one dla mieszkańców 40 przygranicznych powiatów i gmin z tych powiatów, w tym siedmiu miast na prawach powiatu, które są w bliskiej odległości od wschodniej granicy.
Jednym z takich miast jest Białystok, który udostępniał ankietę mieszkańcom. Informacje o niej zamieszczało także wiele innych samorządów. Np. warmińsko-mazurska gmina Pasłęk informuje na swojej stronie internetowej, że ankiety można wypełniać do 14 lipca. W niedzielę formularz ankiety był aktywny.
Celem ankiety jest monitoring warunków życia w tych regionach oraz ocena, jak wpływa na nie tocząca się za wschodnią granicą wojna, a także trwający kryzys migracyjny, wyludnianie się tych regionów czy zmiana funkcji miast w związku z tym, że rozwija się infrastruktura związana z bezpieczeństwem – wynika z informacji przekazanych przez biuro prasowe Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Ankieta zawiera 35 pytań. Badani mogą się wypowiedzieć np. jak oceniają sytuację – także gospodarczą – w jakim kierunku może ona ich zdaniem zmierzać, jak się żyje rodzinie, czy warunki życia się poprawiają. Można także ocenić dostępność usług zdrowotnych, transportu publicznego, kultury oraz miejsc pracy. Są też pytania o ocenę poczucia bezpieczeństwa, o to, czy mieszkaniec planuje zostać w tym regionie; jeśli tak – lub nie – to dlaczego. Badacze pytają także o to, realizacja jakich projektów mogłaby poprawić jakość życia na tych terenach.
Polityka regionalna do 2035 r.: co MFiPR zrobi z wynikami badania?
Ministerstwo dodaje, że zagadnienia z ankiety to obszary, które są objęte wsparciem z realizowanego Rządowego Programu Rozwoju Północno-Wschodnich Obszarów Przygranicznych na lata 2024–2030.
Zbierane informacje z badania będą podstawą do analiz potrzebnych Ministerstwu Funduszy i Polityki Regionalnej do planowania polityki regionalnej do 2035 r.
Badanie jest cykliczne, w trzech turach. Trwa od 2024 do 2027 r. Kosztuje blisko 877 tys. zł. Jest finansowane z programu Pomoc Techniczna dla Funduszy Europejskich 2021–2027.
