Ekstremalne temperatury nie tylko wpływają na nasze samopoczucie, ale mogą także skracać życie — wynika z najnowszego badania naukowców z Uniwersytetu Harvarda i Uniwersytetu Zhejiang. Według ich analiz każda silna fala upałów może przyspieszyć biologiczne starzenie się człowieka nawet o sześć miesięcy.

Badacze przeanalizowali dane medyczne i meteorologiczne dotyczące 2300 osób w wieku powyżej 45 lat, których średni wiek wynosił 59 lat. W badaniu, opisanym przez portal StudyFinds, uwzględniono takie wskaźniki zdrowotne jak poziom cholesterolu, ciśnienie krwi, poziom hemoglobiny glikowanej (A1C), markery stanu zapalnego oraz funkcji nerek. Na tej podstawie naukowcy porównali wiek biologiczny uczestników z ich wiekiem kalendarzowym.

Dodatkowo zespół badawczy prześledził wzorce pogodowe z ostatnich 12 miesięcy przed pobraniem danych, analizując okresy fal upałów w 50 chińskich miastach. Za falę upałów uznano cztery kolejne dni, podczas których temperatura utrzymywała się w najwyższych 2,5 proc. wartości z danego roku.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideoFale upałów a przyspieszone starzenie

Badanie, opublikowane w czasopiśmie „Cyborg and Bionic Systems”, wykazało, że większa ekspozycja na fale upałów była istotnie powiązana z przyspieszeniem wieku biologicznego. Według portalu StudyFinds każda fala upałów wiązała się z przyspieszeniem starzenia biologicznego średnio o 0,531 roku, czyli około sześć miesięcy i nieco mniej niż dwa tygodnie. Dodatkowo każdy kolejny dzień trwania fali upałów powyżej czterech dni zwiększał różnicę wieku biologicznego o kolejne 0,057 roku.

Naukowcy zauważyli także, że osoby z nadwagą, mieszkańcy miast oraz regionów subtropikalnych w Chinach są szczególnie narażeni na szybsze starzenie pod wpływem wysokich temperatur. Kluczowe znaczenie miały dwa wskaźniki: cholesterol oraz poziom hemoglobiny glikowanej, które najbardziej przyczyniały się do przyspieszonego tempa starzenia. Badacze podkreślili, że taki wzorzec wskazuje na tzw. stres metaboliczny, który może lepiej odzwierciedlać ogólny stan zdrowia, niż dotychczas sądzono.

Zmiany klimatyczne a zdrowie publiczne

W kontekście globalnego ocieplenia autorzy badania zwracają uwagę, że fale upałów stają się coraz częstsze, dłuższe i bardziej intensywne, co zwiększa związane z nimi ryzyko zdrowotne.

Wskazują, że długoterminowe skutki zdrowotne mogą mieć kluczowe znaczenie w przyszłości i postulują wdrożenie adaptacyjnych strategii zdrowia publicznego, aby lepiej chronić najbardziej narażone grupy społeczne.

Zobacz: Serce w upał może zacząć „wysiadać” szybciej, niż myślisz. Te sygnały są alarmoweJak chronić się przed skutkami upałów?

Wysokie temperatury są szczególnie niebezpieczne dla osób starszych, przewlekle chorych i osłabionych. Warto zadbać, by osoby te miały dostęp do dużej ilości zimnej, czystej wody, sprawnej klimatyzacji lub wentylatora oraz posiłków, które nie wymagają gotowania — zwłaszcza w przypadku przeciążenia sieci elektrycznej.

Zobacz też: Nie możesz zasnąć przez upał? Te błędy Polacy popełniają najczęściej

Pomocne mogą być chłodne zupy, takie jak gazpacho, a także trwałe produkty spożywcze, np. tuńczyk, mus jabłkowy w słoiku czy warzywa w puszce. Jednym ze sprawdzonych sposobów na upał jest także wilgotna ściereczka przechowywana w lodówce, z dodatkiem kilku kropli olejku eukaliptusowego, która zapewnia orzeźwienie podczas największych upałów.

Treści z serwisu Medonet mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem a jego lekarzem. Serwis ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.